Τέσσερις δημιουργοί μιλούν για το «Cassandra’s Eyes/ I’s»

«Συνάντηση με τον ήλιο»: 67ο Φεστιβάλ Φιλίππων & 8ο Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος
8 Ιουλίου 2024
Ο Γιάννης Κακλέας σκηνοθετεί τον «Πλούτο» στην Επίδαυρο
11 Ιουλίου 2024
«Συνάντηση με τον ήλιο»: 67ο Φεστιβάλ Φιλίππων & 8ο Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος
8 Ιουλίου 2024
Ο Γιάννης Κακλέας σκηνοθετεί τον «Πλούτο» στην Επίδαυρο
11 Ιουλίου 2024

 

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η διαπολιτισμική παράσταση χοροθεάτρου «Cassandra’s Eyes/ I’s» από την Ομάδα Παραστατικών Τεχνών Λάβα παρουσιάζεται στο 8ο Bio-Mechanical Festival που οργανώνει το Θέατρο Χαλκίδας στο Θέατρο Αυλιδείας Αρτέμιδος την Πέμπτη 18 Ιουλίου.

Η Χριστιάνα Μόσχου (δραματουργία), η Δανάη Μπελοσίνωφ (μουσική σύνθεση), η Λυδία Μπενταλί (συν-χορογραφία – performing) και η Χριστίνα Μαρκοπούλου (συν-χορογραφία – performing) μιλούν στο theatermag για το μύθο της Κασσάνδρας, τη συνεργασία τους και τη δική τους οπτική για την παράσταση που σκηνοθετεί η Μαρίνα Μέργου. Πρόκειται για μία παράσταση που αξιοποιεί τις τεχνολογίες αιχμής με τα σύγχρονα διαδραστικά πολυμέσα, για να ανασυνθέσει διαφορετικές φωνές γυναικών σε μια κοινή γλώσσα με πολλαπλούς καθρεφτισμούς.

 

 

 

Πώς ξεκινήσατε να δουλεύετε πάνω στη δραματουργία της παράστασης «Cassandra’s Eyes/ I’s»;

Χριστιάνα Μόσχου: Η σκηνοθέτις μας, Μαρίνα Μέργου, με πήρε τηλέφωνο μία μέρα και μου είπε ότι θέλει να ανεβάσει μία παράσταση με θέμα τον μύθο της Κασσάνδρας. Ο χαρακτήρας της παράστασης θα ήταν πολυπολιτισμικός, εστιασμένος στη γυναικεία αφήγηση με λόγο υπαινικτικό και έμφαση στην εικονοποιία και τη χορογράφηση. Έτσι ξεκίνησε η ανακάλυψη της ιστορίας της. Η Κασσάνδρα για μένα είναι η γυναίκα του πολέμου. Η ιστορία της είναι καθαρά γυναικεία υπόθεση. Βιάστηκε μέσα στο ναό από τον μεγάλο ήρωα των Αχαιών, τον Αίαντα τον Λοκρό… Δόθηκε λάφυρο ως ερωτική σκλάβα στον μεγάλο στρατηγό Αγαμέμνονα, μέχρι που σκοτώθηκε πλάι του. Αλλά και το γεγονός ότι προφητεύει την καταστροφική βία του πολέμου, χωρίς κανείς να την πιστεύει, κι αυτό είναι επίσης γυναικείο χαρακτηριστικό, ειδικά σε ένα κόσμο ανδροκρατούμενο, που η υπέρτατη αξία είναι να πεθάνεις στο πεδίο της μάχης.  Τη δραματουργία της παράστασης την ολοκλήρωσα με τη συνεργασία της Αικατερίνης Μόσχου, που πάντα με βοηθάει να στρέψω το βλέμμα στην ευαλωτότητα της ύπαρξης και την ανάγκη της φροντίδας.

 

Ποια κείμενα χρησιμοποιήσατε για την αφήγηση των δύο χορευτριών;

Χριστιάνα Μόσχου: Το κείμενο της δραματουργίας βασίζεται σε αποσπάσματα από τις τραγωδίες Τρωάδες και Αγαμέμνων, από τα πρωτότυπα κείμενα της ομάδας και από αυθεντικές ηχητικές αφηγήσεις γυναικών από διάφορα μέρη του κόσμου (Ελλάδα, Ιταλία, Φινλανδία, Γερμανία, Τουρκία, Σερβία, Ταϊβάν, Μεξικό). Στόχος είναι η φωνή της Κασσάνδρας να γίνει η φωνή της θηλυκής φύσης που μοιράζεται μαζί μας την ιστορία του εγκλωβισμού σε μια δυστοπική προφητεία αποκαλύπτοντας τις πολλαπλές μορφές που μπορεί να πάρει η βιαιότητα της σύγκρουσης (εγκλήματα πολέμου, κακοποίηση, απώλεια αγαπημένων ανθρώπων, καταστροφή περιβάλλοντος). Αυτή την ιστορία αφηγούνται τα σώματα των δύο ερμηνευτριών. Επίσης, θα ήθελα να σημειώσω ότι διατήρησα αποσπάσματα από τον κομμό, τον θρήνο δηλαδή της Κασσάνδρας στην αρχαία ελληνική γλώσσα, τον οποίο μελοποίησε η μουσικός της παράστασης Δανάη Μπελοσίνωφ και ερμήνευσε καταπληκτικά η Ευγενία Μπουλούζου, δημιουργώντας ένα μοναδικό πολυφωνικό τραγούδι.

 

 

Θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για τη μουσική σύνθεση της παράστασης;

Δανάη Μπελοσίνωφ: O ηχητικός κόσμος της παράστασης είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας μου με τον Γιώργο Καρτάλο, ο οποίος ανέλαβε περισσότερο το κομμάτι τoυ sound design. Με τον Γιώργο χωρίσαμε τα μέρη και αναλάβαμε να γράψουμε ο καθένας διαφορετικά κομμάτια της παράστασης, έχοντας όμως μία κοινή κατεύθυνση. Κυρίαρχος στόχος ήταν να απεικονιστεί ηχητικά ο κόσμος της Κασσάνδρας από τη δική της οπτική γωνία (αρχαίας και σύγχρονης). Έτσι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, καθ’όλη τη διάρκεια της παράστασης, ο ήχος προσπαθεί να μας περιγράψει τον κόσμο έτσι όπως η ίδια η Κασσάνδρα τον βιώνει κάθε στιγμή.

Για παράδειγμα, όταν η ηρωίδα αρχίζει να βλέπει τις αρχαίες προφητείες, αυτό αντανακλάται στο μουσικό κομμάτι όπου οι ηχογραφημένες φωνές τραγουδούν -χωρίς συνοδεία οργάνου- μελωδίες που μπλέκονται μεταξύ τους, έρχονται και φεύγουν και μετατρέπονται σε μία πυκνή και σχεδόν χαοτική χορωδία προσπαθώντας να μας μεταφέρει στο ανήσυχο μυαλό της.

Αντίστοιχα, στις σύγχρονες προφητείες το ηχητικό τοπίο του Γιώργου, αποτελούμενο εξίσου από διάσπαρτες φωνές -αυτή τη φορά όμως σαν μη μελωδικές αφηγήσεις και με συνοδεία ηλεκτρονικής μουσικής- μας μεταφέρει στον κόσμο της σύγχρονης Κασσάνδρας.

 

Ποια μέσα και μουσικά όργανα χρησιμοποιήσατε για να αποτυπώσετε ηχητικά τον κόσμο της Κασσάνδρας;

Δανάη Μπελοσίνωφ: Η μουσική απαρτίζεται από ηλεκτρονικούς και ηχογραφημένους ήχους και είναι βασισμένη σε κρουστά όργανα (κύμβαλα, ινδονησιακά kempul και gong, taiko drums), ηχογραφήσεις γυναικείων φωνών και ηχογραφήσεις πεδίου. Η μουσική σύνθεση χρησιμοποιεί Ινδικές Καρνατικές ρυθμικές τεχνικές και η φόρμα έχει επιρροές από την Γιαβανέζικη παραδοσιακή γκάμελαν μουσική. Για τη δημιουργία του sound design, χρησιμοποιήθηκαν ηλεκτρονικά μέσα παραγωγής και επεξεργασίας ήχου καθώς και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

 

Πώς συνεργαστήκατε πάνω στη συν-χορογραφία της παράστασης;

Λυδία Μπενταλί: Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε και συν-δημιουργούμε. Η σχέση που έχουμε χτίσει με τα χρόνια, η βαθιά μας επικοινωνία, μας επιτρέπει να μπαίνουμε στο στούντιο και να συμπράττουμε με απλότητα και συνεννόηση που προέρχονται από μιά κοινή προσέγγιση: να είμαστε ένα σώμα και ένας νους, ο οποίος μετατρέπει την εσωτερική αίσθηση, σε κίνηση και μορφή.

Χριστίνα Μαρκοπούλου: Είναι άξιο απορίας πώς μεταξύ κάποιων ανθρώπων, η επικοινωνία είναι ένα αληθινό συμβάν, όπου δεν προσπαθούν. Επιτυγχάνεται απλά, φυσικά και ουσιαστικά. Κάθε σκηνή δουλεύτηκε πολύ διαφορετικά, με εργαλείο τον αυτοσχεδιασμό και συγχρόνως τα σύμβολα και τα νοήματα. Είμαστε πρόθυμες να μπαίνουμε η μία στη θέση της άλλης και να παίζουμε τον ρόλο του παρατηρητή η μία για την άλλη. Θα συμφωνήσω με την Λυδία, είναι κλειδί η ένωση τόσο στη γέννα του έργου όσο και πάνω στη σκηνή. Συν-χορογραφήσαμε με αγάπη και εκεί βρίσκει τόπο ο οραματισμός της κίνησης, με τη βοήθεια της τεχνικής και της εμπειρίας.

 

 

Θα θέλατε να μας περιγράψετε μια σκηνή ή έναν διάλογο από το «Cassandra’s Eyes/ I’s»;

Χριστίνα Μαρκοπούλου: Η πιο συγκλονιστική σκηνή για μένα ήταν η λιγότερο χορευτική, όσο παράξενο και να ακούγεται. Η σύγχρονη Κασσάνδρα (Λυδία), έπειτα από μια πράξη ανιδιοτέλειας και αυτοθυσίας κείτεται νεκρή στη γη και εγώ εμφανίζομαι και την φροντίζω, ενώ εκείνη ταξιδεύει ήδη σε μια άλλη διάσταση. Ένιωσα μέσα μου όλους τους ανθρώπους που βρήκαν το κουράγιο να κοιτάξουν κατάματα τον θάνατο και όσους δεν μπόρεσαν. Αυτός ο ύστατος καθαρμός, με την παρουσία νερού στη σκηνή, με ξέπλενε κάθε φορά. Ανάλογες εντυπώσεις επικοινωνήθηκαν από το κοινό.

Λυδία Μπενταλί: Για μένα η σκηνή των χοών, είναι από τις πιο εσωτερικές και κρίσιμες στιγμές του έργου. Είναι η στιγμή που η Κασσάνδρα, στις δύο αυτές μορφές της ύπαρξής της (την αρχαία και την σύγχρονη), προετοιμάζεται μέσω της τελετουργίας για αυτό που θα της συμβεί και της συνέβη. Ερμηνευτικά, είναι η στιγμή που τα δύο σώματα των χορευτριών αντανακλώνται το ένα μέσα από το άλλο σε ένα άχρονο τώρα: Είναι η ηρεμία πριν τη καταιγίδα, η σιωπή της φύσης πριν τον σεισμό, η εισπνοή πριν την κραυγή.

 

Τι σημαίνει ο μύθος της Κασσάνδρας για εσάς;

Λυδία Μπενταλί: Ο μύθος της Κασσάνδρας συμβολίζει εκείνες και εκείνους που ακούνε, βλέπουν, αισθάνονται το περιβάλλον τους. Οι προφητείες τους, συχνά αγνοημένες λόγω περιφρόνησης ή φόβου να διαταραχθεί η τάξη, φωτίζουν μια αλήθεια που η κοινωνία προτιμά να αγνοεί: τον ενδεχόμενο κίνδυνο της καταστροφής. Όπως δείχνει η αρχαία τραγωδία, η Κασσάνδρα είχε το καταραμένο προφητικό χάρισμα να βλέπει το μέλλον, αλλά κανείς να μην την πιστεύει. Το πεπρωμένο της προϊδεάζει για τις σύγχρονες οραματίστριες και τους σύγχρονους οραματιστές, περιθωριοποιημένες/-ους, γιατί τόλμησαν να διαταράξουν την άνεση μιας κοινωνίας που αρνείται να αποδεχτεί τον εν δυνάμει κίνδυνο. Μας υπενθυμίζει την ανάγκη να αναγνωρίσουμε τους δυνητικούς κινδύνους, και να πράξουμε για να μην εκδηλωθούν.

Χριστίνα Μαρκοπούλου: Για να απαντήσω, θα παραθέσω έναν άλλο μύθο. Τα τρία Πνεύματα επισκέπτονται τον Εμπενίζερ Σκρουτζ και η θέαση του μέλλοντος τον μεταμορφώνει. Ο Λόγος της συνείδησης και της σοφίας υπάρχει. Είτε τον αρνούμαστε είτε μαθαίνουμε από αυτόν, κάποια στιγμή λάμπει και δίνει χώρο στην επιλογή του ανθρώπου.

 

 

Ποια είναι η ανταπόκριση του κοινού στις παραστάσεις χορού;

Είμαστε ευγνώμονες στο κοινό που μας τίμησε με την παρουσία του. Μας συγκίνησε το γεγονός πως κάποιοι επέλεξαν να έρθουν και τις δυο μέρες και να μας στηρίξουν εις διπλούν, το οποίο για μικρές ομάδες είναι ζωτικής σημασίας από κάθε άποψη. Ευχόμαστε στο μέλλον η τέχνη του χορού και του χοροθεάτρου να ακτινοβολήσει και να διαδοθεί σε μεγαλύτερο εύρος.

 

Πώς δουλέψατε με τη σκηνοθέτιδα Μαρίνα Μέργου;

Χριστίνα Μαρκοπούλου: Είμαι βαθιά ευγνώμων στη Μαρίνα, για τις απίθανες ιδέες της, την ποιητική της ψυχής της, την σπάνια συνέπειά της. Ο ορισμός του σκηνοθέτη που «λιώνει» μέσα στον ερμηνευτή και δεν στέκεται απ’ έξω, εισχωρεί μέσα σου.

Λυδία Μπενταλί: Είναι σπάνιο και πολύ πολύτιμο να συναντάμε στην πορεία μας ανθρώπους χαρισματικούς, εμπνευσμένους και ταυτόχρονα γενναιόδωρους και συμπονετικούς. Είμαι ευγνώμων στη Μαρίνα, για το κίνητρο και την υποστήριξη που μου έδωσε, για να αποδώσω όλα αυτά που πριν από πέντε μήνες δεν ήξερα καν ότι διέθετα. Κατά τη διάρκεια της έρευνας και της συντέλεσης του έργου, η Μαρίνα μας καθοδήγησε στο να αποδώσουμε το κείμενο της δραματουργού μας, στο σώμα και στη δράση του. Ανά στιγμές, η διαφορά μεταξύ της θεατρικής και της χορογραφικής γλώσσας, αποτελούσε πρόκληση στην επικοινωνία. Όμως, με δουλειά και επιμονή, καταφέραμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια βρίσκοντας έναν κοινό κώδικα, και έτσι, να δημιουργήσουμε μία ισχυρή παράσταση που να αγκαλιάζει και τους δυο αυτούς κόσμους.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Cassandra’s Eyes/ I’s»

Μαρίνα Μέργου: σκηνοθεσία
Χριστιάνα Μόσχου και Αικατερίνη Μόσχου: δραματουργία
Χριστίνα Μαρκοπούλου: συν-χορογραφία – performing
Δανάη Μπελοσίνωφ: μουσική σύνθεση
Γιώργος Καρτάλος: προγραμματισμός πολυμέσων – sound design
Ελένη Μαρκοπούλου: σκηνικά – κοστούμια
Λυδία Μπεντάλι: συν-χορογραφία – performing
Μελέτης Αλιφέρης: φωτογραφία
Ευαγγελία Κυριακάκη: αφίσα
Ευγενία Μπουλούζου: τραγούδι
Charlotte Luise Fechner, Gözde Atalay, Hsin-I Lin, Kristina Lindfors, Laura Giavon, Μaria Dolores Katsougris Ramirez, Rana Begüm Altun, Sehui Park, Tamara Mladenovic, Χριστίνα Μαρκοπούλου: φωνές σε soundscapes

 

Πού: Θέατρο Αυλίδειας Αρτέμιδος, Χαλκίδα

Πότε: Πέμπτη 18 Ιούλιου 2024, στις 21.30

Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)

Τιμές εισιτηρίων: 10 ευρώ (κανονικό), 8 ευρώ (μειωμένο: φοιτητικό, ανέργων), 5 ευρώ (ΑμεΑ)

 

Η παράσταση ενδείκνυται για άτομα άνω των 14 ετών.