Είδαμε την παράσταση «50 χρόνια, μια νύχτα»

Τριήμερο Εντατικό Σεμινάριο Υποκριτικής με τη Μέθοδο Ντεμίντοφ: Μια Θεατρική Τεχνική Σκηνικής Ελευθερίας
2 Ιουλίου 2024
Οι «Τέλειοι Ξένοι» βγαίνουν περιοδεία
3 Ιουλίου 2024
Τριήμερο Εντατικό Σεμινάριο Υποκριτικής με τη Μέθοδο Ντεμίντοφ: Μια Θεατρική Τεχνική Σκηνικής Ελευθερίας
2 Ιουλίου 2024
Οι «Τέλειοι Ξένοι» βγαίνουν περιοδεία
3 Ιουλίου 2024

Οι ηθοποιοί της παράστασης «50 χρόνια, μια νύχτα» που σκηνοθετεί ο Μάνος Καρατζογιάννης. (Φωτογραφίες: Σπύρος Περδίου).

Γράφει η Δρ. Ελένη Γκίνη

 

Πενήντα χρόνια μεταπολίτευση ή η πλατεία ήταν γεμάτη;

 

Με αφορμή την επέτειο των 50 χρόνων από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ο σκηνοθέτης Μάνος Καρατζογιάννης και η δραματουργός Δήμητρα Κονδυλάκη ανέλαβαν τη σύνθεση και δημιουργία ενός θεατρικού έργου στο οποίο δεν επιχειρείται μόνο η αναπαράσταση ή η ανασύσταση των γεγονότων που προκάλεσαν αυτή την εξέγερση αλλά και η τοποθέτηση στο εδώ και τώρα, ως μια πρόκληση να αναλογιστούμε το ιστορικό ως αληθινό γεγονός και το ζήτημα της προσωπικής ευθύνης και βούλησης ως συλλογικό.

Στην παράσταση «50 χρόνια, μια νύχτα», η οποία παρουσιάστηκε από τις 26 έως τις 29 Ιουνίου στην Πειραιώς 260 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, κύριοι πρωταγωνιστές –χωρίς υποδηλούμενο χαρακτήρα- υπήρξαν ο χώρος και ο χρόνος. Ως κύρια δηλωτικά σημεία εξ αρχής, καθόρισαν τα στάδια της έκβασης, προσδιόρισαν το περιεχόμενο, «χορογράφησαν» τις κινήσεις των ηθοποιών, προσδιόρισαν την αφαιρετική και εύγλωττη ταυτότητα των δρωμένων. Ο Νοέμβριος του 1973, τα γεγονότα της στυγερής δικτατορίας των συνταγματαρχών, το τέλος της οποίας η συντριπτική πλειοψηφία επιθυμούσε αλλά μάλλον μόνο μια μειοψηφία προσπαθούσε συντεταγμένα να πραγματοποιήσει, η ζωντανή φλόγα του παρισινού Μάη, συνθέτουν τον καμβά της δράσης.

Η εξαιρετική δραματουργική σύσταση της παράστασης δομήθηκε από τις μαρτυρίες των αυθεντικών πρωταγωνιστών, αναδύθηκε από το λόγο των απλών πολιτών, μαθητών, φοιτητών, εργατών, εμπλουτίστηκε από τις αναφορές στο πολιτισμικό γίγνεσθαι της εποχής, όπως αυτό του Ελεύθερου θεάτρου, ενδυναμώθηκε από τη γνωστή πλέον συνεισφορά της Σοφίας Βέμπο, το όνομα και μόνο της οποίας διαδραματίζει συμβολικό ρόλο, και κυρίως προχώρησε στην ολοκλήρωσή του μέσα από την υφολογική διαδρομή της συγκίνησης, του χιούμορ, της πικρίας και γιατί όχι της κριτικής και ενίοτε της αυτοκριτικής.

 

 

Ρυθμισμένη ωσάν σε ζεύγη κοινωνικών χαρακτήρων και ταξικών διαβαθμίσεων, η παράσταση λειτούργησε ως μια ζωντανή παρτιτούρα στην οποία τίποτα δεν περίσσευε και όλα συνομιλούσαν. Ο παρορμητικός φαντάρος με τον συνεσταλμένο αλλά και ευσυνείδητο νεαρό γιατρό, η νεαρή χήρα και το ασύλληπτης ευαισθησίας επιτάφιο τραγούδισμα της, οι φοιτητές με την τόλμη των νεοφώτιστων συνθημάτων τους, τα συγκλονιστικά στην βαθύτητά τους λογοτεχνικά και ιστορικά αποσπάσματα συνηγόρησαν στην ένωση παλαιότερων και νεότερων γενιών ηθοποιών δίνοντας θαυμαστά αποτελέσματα.

Ο ιστορικός χρόνος συνενώθηκε με τον δραματικό και θεατρικό δίνοντας φως και έμπνευση στον δραματικό και θεατρικό χώρο: απέριττες και διακριτές σκηνικές λεπτομέρειες, χαρακτηριστικά αλλά και καθόλου «γραφικά» κοστούμια, εμβόλιμα στη ροή της αφήγησης κείμενα με ισχυρό ιστορικό και λογοτεχνικό στίγμα, και τέλος, το πέρασμα στην ολοκλήρωση της αφηγηματικής δράσης μέσα από την καθηλωτική στην απλότητά της Υβόννη Μαλτέζου. Την αναφορά της σε ρεαλιστικά στιγμιότυπα της προσωπικής της εμπειρίας και της θεατρικής συγκυρίας του ’70 (με τη δημιουργία του Ελεύθερου Θεάτρου αλλά και των συλλήψεων που ακολούθησαν), συμπλήρωσε ο εσκεμμένα διδακτικός λόγος του άψογα μετρημένου Γιάννη Νταλιάνη, ο οποίος μέσα από το παραδειγματικό μέγεθος των τραγικών Κρεόντα-Αντιγόνης έφερε στη συγχρονία μας τα αιώνια ζητήματα της εξουσίας και της αντίστασης, του ατομικού και του συλλογικού χρέους.

Σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαμε να μην αναφέρουμε τη Μαρία Ζορμπά που κλιμακώνει αριστοτεχνικά τις διαβαθμίσεις της ηρωίδας της, τον Γιώργο Βουρδαμή και τον τρόπο που εξυφαίνει τις ρητές και άρρητες πτυχές του ρόλου του, τον Γιώργο Νούση, αλλά και τον Στρατή Χατζησταματίου οι οποίοι απέδωσαν με εξαιρετική αμεσότητα και άψογο ρυθμό τις στιγμές των μαρτυριών τους. Ισορροπία μέσα από τις ξεχωριστές και ιδιαίτερα εύγλωττες υποκριτικά ερμηνείες τους απέδωσαν οι Καλλιόπη Παναγιωτίδου και η Ιφιγένεια Καραμήτρου.

 

 

Στην παράσταση ακούγονται αποσπάσματα από μαρτυρίες του Γιώργου Αλεξάτου, του Κώστα Βοσταντζόγλου, της Αγγελικής Ξύδη («Όλη νύχτα εδώ» του Ιάσονα Χανδρινού Εκδόσεις Καστανιώτη, 2020), της Θεοδώρας Φάμελλου, χήρας του Βασίλη Φάμελλου (Ιερώνυμου Λύκαρη, επιμ., Πολυτεχνείο 1973 – «Το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει», Εκδόσεις Καστανιώτη, 2023), της Ανθής Μυρογιάννη (από την εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου»), του Α. Σκευοφύλακα (συνέντευξη στον Κώστα Χατζίδη, Το Βήμα, 2008), καθώς και του Παναγιώτη Μαυρομάτη και της Υβόννης Μαλτέζου (συνεντεύξεις στον Μάνο Καρατζογιάννη και στη Δήμητρα Κονδυλάκη στο πλαίσιο της έρευνας για την πραγματοποίηση της παράστασης).

Η παράσταση εμπεριέχει, ωσάν φόρο τιμής ή αναγκαίο επιστέγασμα της δραματουργικής της δομής και αξίας, τον μακροσκελή κατάλογο των θυμάτων της επετείου αυτής. Η ερμηνεία για την επιλογή αυτή του Καρατζογιάννη και της Κονδυλάκη είναι ίσως πιο εύγλωττη από ποτέ: η ανάγκη για τη διάσωση της μνήμης δεν λειτουργεί ως κατευναστική επιμνημόσυνη δέηση αλλά ως αφυπνιστική φωνή στις ύπουλες μέρες των καιρών που διανύουμε.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «50 χρόνια, μια νύχτα»

Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Δραματουργία: Δήμητρα Κονδυλάκη – Μάνος Καρατζογιάννης
Μουσική: Τηλέμαχος Μούσας
Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου
Σκηνικό: Λουκία Μάρθα
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Φωτισμοί: Άγγελος Παπαδόπουλος
Βίντεο Αρτ: Goran Gagic
Βοηθός σκηνοθέτη: Ντίνα Ντεμπέμπε
Ιστορικός σύμβουλος: Κωστής Κορνέτης

Παίζουν: Γιώργος Βουρδαμής, Μαρία Ζορμπά, Υβόννη Μαλτέζου, Ιφιγένεια Καραμήτρου, Γιάννης Νταλιάνης, Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Γιώργος Νούσης, Στρατής Χατζησταματίου

Ευχαριστούμε από καρδιάς τον Πάνο Μαυρομάτη και την Υβόννη Μαλτέζου.

Συμμετέχουν σπουδαστές του Γ΄ Έτους της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης “Κάρολος Κουν”: Μάριος Αλεξανδρής, Μάριος Βερτζίνης, Νατάσα Βλυσίδου, Αναστασία Γαλερού, Αναστασία Γαλερού Βλάσση, Χριστιάννα Γκίνογλου, Γιάννης Εσκιντζόγλου, Γιάννης Ζερβός, Πάνος Θεοδωρακόπουλος, Νεφέλη Βασιλική Καρατσώλη, Μαριάνθη Κοσκινά, Μάρθα Ορφανάκη, Κέλλυ Σαραβάνου

Ευχαριστούμε για την πολύτιμη βοήθειά τους, τους: Νάντα Αμπντράμπο, Δημήτρη Κοντογιώργη, Ηριάννα Λειβαδίτη, Νίνα Πάνου, Δάφνη Παπαθυμιοπούλου

Ευχαριστούμε θερμά τις Εκδόσεις Καστανιώτη και τις Εκδόσεις Πόλις.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες
στον Χρήστο Βασιλόπουλο
στην Άννα Βαγενά
στην Λιλή Ελευθερίου
στην Κατερίνα Καμπανέλλη
στην Μυρσίνη Λοϊζου
στην Ρίτα Λυτού
στην Έρη Ρίτσου
στον Διονύση Σαββόπουλο

 

Πού: Πειραιώς 260 – Χώρος Ε

Πότε: από 26 έως 29 Ιουνίου 2024, στις 21.00

Εισιτήρια: από 5 ευρώ

Αγορά εισιτηρίων: aefestival.gr, more.com

ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΕΚΔΟΤΗΡΙΑ Πλατεία Συντάγματος (This is Athens info point Δήμου Αθηναίων) Δε-Πα 10:00-18:00
ΘΕΑΤΡΟ ΠΑΛΛΑΣ
ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ
Δε-Πα 10:00-18:00 +30 2118008181
ΑΜΕΑ: +30 2104834913| Δε-Πα 10:00-17:00
Πληροφορίες εισιτηρίων: http://aefestival.gr/plirofories-eisitirion