Βίκυ Γεωργιάδου: «Η “Δωδέκατη Νύχτα” είναι ένα έργο που έχει πολύ έντονο το θρόισμα των συναισθημάτων»

Η Underground Youth Orchestra στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
15 Μαΐου 2024
Είδαμε την παράσταση «Άτλας της δεκαετίας του 2000»
15 Μαΐου 2024
Η Underground Youth Orchestra στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
15 Μαΐου 2024
Είδαμε την παράσταση «Άτλας της δεκαετίας του 2000»
15 Μαΐου 2024

Η Βίκυ Γεωργιάδου σκηνοθετεί την παράσταση «Δωδέκατη Νύχτα» που παρουσιάζεται στο Θέατρο Χώρος.

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η παράσταση του έργου «Δωδέκατη Νύχτα» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ παρουσιάζεται με την τεχνική του Νικολάι Ντεμίντοφ, από τις 13 Μαΐου στο Θέατρο Χώρος. Η Βίκυ Γεωργιάδου, πιστοποιημένη δασκάλα του πρώτου τριετούς Teacher Certification Program του International Demidov Association και ιδρύτρια του Demidov Studio Athens, μιλάει στο theatermag για το τρόπο που δούλεψε με τους ηθοποιούς της παράστασης, αναλύει την επαναστατική τεχνική του Νικολάι Ντεμίντοφ και μας συστήνει το Demidov Studio Athens Lab, ένα από τα πρώτα ensemble παγκοσμίως που πειραματίζεται με την εφαρμογή της Μεθόδου Ντεμίντοφ.

 

«Ήρθα σε επαφή με την τεχνική του Νικολάι Ντεμίντοφ το 2019. Πήρα την αγγλόφωνη έκδοση, που περιλαμβάνει τα πέντε βασικά του βιβλία με τη φιλοσοφία του για το θέατρο και την περιγραφή των σταδίων εξέλιξης και ανάπτυξης της τεχνικής του» λέει η σκηνοθέτις Βίκυ Γεωργιάδου. «Το τρίτο, το βασικό βιβλίο όπου περιγράφεται η μέθοδος έχει τον τίτλο “Η Τέχνη του να ζεις πάνω στη σκηνή”, κι αυτό είναι που καθιστά διαφορετικό τον Ντεμίντοφ. Δηλαδή, όχι παίζω, όχι παριστάνω ή ερμηνεύω, αλλά ζω επί σκηνής. Με έναν τρόπο, η τεχνική Ντεμίντοφ είναι μια τεχνική που εξελίσσεται πάνω στην οργανική αναπνοή του ηθοποιού, πάνω στη διαδρομή ανάπτυξης και ωρίμανσης της δημιουργικής του ελευθερίας».

 

 

Η ανάπτυξη νέων αντανακλαστικών για τη ζωή επί σκηνής

«Ζητούμενο για τον Ντεμίντοφ είναι ο ηθοποιός-δημιουργός και, σε αντίθεση με άλλες προσεγγίσεις όπως του Στανισλάφσκι ή του Μιχαήλ Τσέχωφ, καταλαβαίνεις από την πρώτη στιγμή ότι αφετηρία για τον Ντεμίντοφ είναι το όργανο του ηθοποιού και η ευαισθητοποίηση των ψυχικών του διαδρομών και όχι το έργο» συνεχίζει η Βίκυ Γεωργιάδου. «Όταν δηλαδή ο Στανισλάβσκι μιλάει για ενότητες ή για υπερκίνητρο και διαπερατή δράση, μιλάει για τη σχέση με το έργο. Πού υπάρχουν οι ενότητες ή η διαπερατή δράση; Στο έργο. Ενώ στον Ντεμίντοφ, η αφετηρία και το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι της εκπαίδευσης σχετίζεται με τη λειτουργία του ηθοποιού, ενώ η επαφή με το νόμιμο υλικό, με το έργο δηλαδή, έρχεται πολύ αργότερα, όταν έχει γίνει δεύτερη φύση στον ηθοποιό η ανάγκη να αντιμετωπίζει τη δημιουργική διαδικασία ως όλον και όχι επιμερισμένη σε στοιχεία.

Ουσιαστικά, το πιο βασικό στοιχείο της μεθόδου αυτής είναι η ανάπτυξη νέων αντανακλαστικών κατάλληλων για τη ζωή επί σκηνής, που θα αντικαταστήσουν τα αντανακλαστικά της ζωής. Στη ζωή ευτυχώς έχουμε αμυντικούς μηχανισμούς που μας προστατεύουν από ακραία αισθήματα, από επώδυνα βιώματα. Στη σκηνή όμως, αν θέλεις όντως να παραχωρήσεις τον δημιουργικό εαυτό σου στον χαρακτήρα, χρειάζεται να αναπτύξεις νέα ανακλαστικά ούτως ώστε να μαλακώνεις μέσα στην αύξηση των συναισθημάτων.

Λέω λίγο προβοκατόρικα μερικές φορές στους μαθητές μου ότι οι περισσότεροι από τους χαρακτήρες που θέλουν να παίξουν πεθαίνουν στο τέλος, ενώ εμείς ζούμε ακόμα. Άρα, για να μπορέσεις να φτάσεις στην ουσία ενός προσώπου που πεθαίνει, πρέπει να έχεις άλλους μηχανισμούς αποδοχής του κόσμου και των συνθηκών του. Αυτή η διαδικασία ευαισθητοποίησης του ηθοποιού στο πώς προσλαμβάνει και αναπνέει δημιουργικά τις φανταστικές συνθήκες της ζωής των χαρακτήρων είναι ο πυρήνας της εκπαίδευσης στον Ντεμίντοφ.

Η βασική εκπαίδευση ξεκινάει με μικρά κείμενα ερωταπαντήσεων χωρίς δοσμένες συνθήκες και η δουλειά μου είναι να ανοίγω το δρόμο στην ενδοτικότητα του ηθοποιού, έτσι ώστε οι συνθήκες, οι χαρακτήρες και οι σχέσεις να αναδύονται μέσα από την οργανική απελευθέρωση των παρορμήσεων και την άμεση ανταπόκριση στα ερεθίσματα της στιγμής. Αυτό δεν είναι αυτονόητο, γιατί δεν ζούμε έτσι. Αυτό κυρίως μαθαίνουμε κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης μας, να δεχόμαστε συνθήκες που μπορεί να είναι ακραίες χωρίς να τις φέρνουμε στα μέτρα μας. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί τόλμη από τον ηθοποιό και ο δάσκαλος αυτόν το ρόλο έχει: να διευκολύνει την ανάπτυξη αυτής της τόλμης.

Για αυτό και ο Ντεμίντοφ, εκτός από αυτές τις ιδιαίτερες σκηνικές μελέτες (etudes) των ερωταπαντήσεων που επινόησε, έφτιαξε και κλίμακες προσωπικής καθημερινής εξάσκησης για τον ηθοποιό. Για παράδειγμα όπως έχει ο μουσικός ή ο αθλητής, ο Ντεμίντοφ για πρώτη φορά έφτιαξε αντίστοιχες κλίμακες για τον ηθοποιό. Τι είναι κλίμακα; Κάτι πολύ απλό που γίνεται απαράβατα καθημερινά γιατί μόνο μέσα από τη δέσμευση στην τακτικότητα μπορείς να δημιουργήσεις νέα αντανακλαστικά, ώστε ως δημιουργός να αποδέχεσαι τις φανταστικές συνθήκες χωρίς να χρησιμοποιείς τα τερτίπια της καθημερινής ζωής».

 

 

Η μοναδικότητα των χαρακτήρων στα έργα του Σαίξπηρ

«Από τότε που εκπαιδεύτηκα στη μέθοδο του Ντεμίντοφ έφτιαξα το Demidov Studio Athens, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί και το DSA Lab και άρχισα να διδάσκω την τεχνική» εξηγεί η Βίκυ Γεωργιάδου. «Το βασικό είναι ότι για να να γίνεις κύριος αυτού του τρόπου, χρειάζεται βάθος χρόνου, γιατί τα αντανακλαστικά δεν δημιουργούνται από τη μια μέρα στην άλλη. Εμείς έχουμε τα δεδομένα αντανακλαστικά λόγω συνήθειας και κάποιους μηχανισμούς αντίδρασης τους έχουμε αναπτύξει στη ζωή μας, γιατί τους κάνουμε πρόβα πολλά χρόνια, ανάλογα με την ηλικία μας ο καθένας. Άρα για να αποκτήσει ο ηθοποιός νέα αντανακλαστικά, χρειάζεται να δημιουργήσει μια καθημερινή εξάσκηση ώστε να διαθέσει χρόνο για να ακυρώσει τα αντανακλαστικά της ζωής, τουλάχιστον μέσα στη δημιουργική διαδικασία.

Το βασικό για μένα σε σχέση με τη συνάντηση Ντεμίντοφ και Σαίξπηρ μέσα από τη “Δωδέκατη Νύχτα”, έχει να κάνει με κάτι πολύ ωραίο που λέει ο Πίτερ Μπρουκ: “Αν ο Σαίξπηρ έγραψε χίλιους χαρακτήρες μπήκε σε χίλιες διαφορετικές οπτικές γωνίες”. Ίσως μόνο ο Άντον Τσέχωφ κατάφερε να κάνει το ίδιο. Ο Σαίξπηρ μπαίνει οργανικά στην οπτική γωνία κάθε χαρακτήρα του και καταφέρνει να είναι δαιμόνια απόλυτος και ακριβής. Αυτή η αίσθηση του Σαίξπηρ συνάδει με τη Ντεμιντοφική αίσθηση για τα μάτια του χαρακτήρα (αυτό που βλέπουμε και ο τρόπος που αναπνέουν τα μάτια μας τον κόσμο, μας κάνει αυτό που είμαστε). Ο Σαίξπηρ λοιπόν μας κάνει αυτό το “δώρο”, την πάλλουσα μοναδικότητα των χαρακτήρων του, και αυτό είναι ένα υλικό που μας ήταν πολύτιμο σε σχέση με τη δουλειά που κάνουμε πάνω στην ανάδυση και την ενδυνάμωση των χαρακτήρων.

Ένα από τα βασικά εργαλεία του Ντεμίντοφ είναι η δουλειά πάνω σε αυτό που αποκαλεί “αδύναμα ρεύματα”, ότι ο χαρακτήρας εμφανίζεται στον ηθοποιό μέσα από τα αδύναμα ρεύματα. Μέσα από μια ενέργεια που έρχεται όχι διανοητικά αλλά ψυχικά και διαισθητικά. Ο ηθοποιός γίνεται ένα άδειο δοχείο και δέχεται αυτή την ενέργεια που τον μεταμορφώνει. Με αυτή την έννοια, λέω στους ηθοποιούς, η “Δωδέκατη Νύχτα” είναι ένα έργο που έχει πολύ έντονο το θρόισμα των συναισθημάτων και αυτή η λεπτότητα είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της δουλειάς μας. Στη ζωή μας θέλουμε μια πολύ ισχυρή επιβεβαίωση για να αντιδράσουμε σε κάτι. Πώς είναι όμως αν εμπιστευτείς τη διαίσθησή σου και αντιδράσεις διαισθητικά στη σκιά ενός πράγματος; Λέμε στη ζωή όταν τρώμε τα μούτρα μας ότι “έπρεπε να το είχα καταλάβει, έπρεπε να το είχα εμπιστευτεί”. Στη δουλειά μας, προσπαθούμε να το κάνουμε αυτό στην ώρα του και όχι εκ των υστέρων».

 

 

Η εξέλιξη των σταδίων της τεχνικής Ντεμίντοφ στη «Δωδέκατη Νύχτα»

«Η ομάδα των ηθοποιών της “Δωδέκατης Νύχτας” που παρουσιάζουμε στο Θέατρο Χώρος αποτελείται από τους Αγαμέμνονα Καλογράνη, Όλγα Καπαγιορίδου, Αγγελική Καραφωτιά, Αντώνη Καρναβά, Μιχάλη Κοντό, Μιχάλη Κουτσκουδή, Αντώνη Παπαδάκη, Κατερίνα Φαχούρι και άρχισε να δημιουργείται από τον Ιανουάριο του 2021, που υπάρχει το Demidov Studio Athens Lab.

Τότε διαμορφώθηκε ένα γκρουπ ηθοποιών που ήταν μαθητές μου πριν αρχίσω να διδάσκω τη μέθοδο Ντεμίντοφ και είχαν διάθεση να μπουν μαζί μου στο μονοπάτι εξάσκησης και εκπαίδευσης που προτείνει ο Ντεμίντοφ, έτσι το λέει και ο ίδιος ο Ντεμίντοφ, δεν το λέει ούτε τεχνική, ούτε μέθοδο, το λέει μονοπάτι. Οπότε με αυτή την έννοια δουλέψαμε με τους ηθοποιούς για τρία χρόνια, δύο φορές την εβδομάδα, για να καλύψουμε την εξέλιξη των σταδίων της τεχνικής. Σε αυτή τη μέθοδο είναι πολύ σημαντική η αξιοποίηση της ιδιοσυγκρασίας του ηθοποιού σε σχέση με τον χαρακτήρα που θα ερμηνεύσει. Πάντα προϋπάρχει κάτι στο οποίο φυτεύεται το σποράκι, το έμβρυο του χαρακτήρα, ούτως ώστε να δημιουργηθεί η καλύτερη δυνατή σύνθεση και συγχώνευση για την ανάδυση ενός οργανικού χαρακτήρα. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους καταλήξαμε στη “Δωδέκατη Νύχτα” του Σαίξπηρ, που είναι το επόμενο στάδιο της ανίχνευσης της μεθόδου, να μπούμε δηλαδή μέσα σε ένα ολοκληρωμένο έργο. Δουλέψαμε σκηνές, μια ολόκληρη πράξη και τον τρόπο που εξελίσσεται σιγά σιγά και η συναισθηματική αντοχή, γιατί είναι άλλο να παίζεις και να κάνεις συνεχώς check in και ckeck out και άλλο να είσαι διαρκώς μέσα σε κάτι.

Αυτό είναι το επόμενο βήμα, η ολοκλήρωση μέσα στο πλαίσιο μιας παράστασης, το τι σημαίνει είμαι εκτός σκηνής αλλά συνεχίζω να ζω παράλληλα ως χαρακτήρας. Ανιχνεύουμε τα όριά μας σε σχέση με την εκπαίδευση πάνω σε αυτή τη μέθοδο όπως δοκιμάστηκε τα τρία τελευταία χρόνια με το συγκεκριμένο ensemble και με εξαίρεση την περσινή πτυχιακή παράσταση που έκανα με τους τριτοετείς φοιτητές της Δραματικής Σχολής “Αρχή”, είναι το μόνο γκρουπ που οι ηθοποιοί είναι εκπαιδευμένοι με αυτή τη μέθοδο».

 

Το θέμα της μεταμφίεσης στη «Δωδέκατη Νύχτα»

«Ως σκηνοθέτις, έπρεπε και εγώ να μετακινηθώ και συνεχίζω σε αυτό που είπα και πριν ότι με έναν τρόπο πρέπει να βγεις από τη λογική που είναι συνήθως η σκηνοθεσία, δηλαδή στήνω, έχω ένα κόνσεπτ, έχω προαποφάσεις» συμπληρώνει η σκηνοθέτις Βίκυ Γεωργιάδου. «Αυτό σημαίνει αναπνέω και ακούω τη λειτουργία του ηθοποιού, για να διευκολύνω την απελευθέρωση του χαρακτήρα και των πραγματικών συνθηκών που τον διαμόρφωσαν ώστε να αφήσω το έργο να μας αποκαλυφθεί. Όσο πολύ και αν διαβάζεις και κατανοείς το έργο, πάντα σε εκπλήσσει. Σκηνοθετώ κάνοντας ερωτήσεις, αυτό κάνω στους ηθοποιού, ερωτήσεις, τους ρωτάω ως χαρακτήρες για να μπούμε στις σωστές ράγες και σιγά σιγά να μας αποκαλυφθεί το έργο. Είναι πολύ ωραίο όταν συμβαίνει αυτή η απρόσμενη αποκάλυψη και καταλαβαίνεις ότι τελικά δεν καλείς τον θεατή για να του πεις “έλα σου σου δείξω κάτι” αλλά για να του πεις “έλα να δούμε κάτι μαζί που θα μας αποκαλυφθεί τώρα εδώ, και είναι πέρα από τον έλεγχό μας”.

Στη “Δωδέκατη Νύχτα” βλέπουμε πόσο σημαντικό είναι το θέμα της μεταμφίεσης. Όταν η μεταμφίεση συμβαίνει μέσα στην κοινωνική σύμβαση του καρναβαλιού είναι μια εκτόνωση. Αν όμως ο άνθρωπος μεταμφιεστεί εκτός πλαισίου αποδοχής, τότε μεταμορφώνεται και δεν μπορεί να το ελέγξει. Δεν μένω μεταμφιεσμένος, αλλά η μεταμφίεση με μεταμορφώνει και εκεί δεν έχω τον έλεγχο που νόμιζα ότι είχα. Μέσα από μια πολύ ωραία καραμπόλα ο Σαίξπηρ ανοίγει την πόρτα για το χάος της ανθρώπινης μοίρας. Μερικές φορές από τον τρόπο που δουλεύουμε μού έρχεται πολύ καθαρά αυτή η αίσθηση, άλλες φορές όχι, γιατί έχει να κάνει και με το τι αντέχουμε να κοιτάξουμε κατάματα ανά πάσα στιγμή, όλοι μας, και οι θεατές και οι ηθοποιοί».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Δωδέκατη Νύχτα»

Μετάφραση: Χριστίνα Μπάμπου Παγκουρέλη
Σκηνοθεσία-Δραματουργική Επεξεργασία: Βίκυ Γεωργιάδου
Σκηνικά-Κοστούμια: Demidov Studio Athens Lab
Μουσική & ηχητικός σχεδιασμός: Κώστας Ανδρέου
Σχεδιασμός φωτισμών: Μελίνα Μάσχα
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Λυκούδη
Παραγωγή: Ομάδα Πάλσαρ www.pulsartheatre.com Demidov Studio Athens https://www.demidovstudioathens.gr
Συμμετέχουν οι ηθοποιοί του Demidov Studio Athens Lab:
Αγαμέμνων Καλογράνης, Όλγα Καπαγιορίδου, Αγγελική Καραφωτιά, Αντώνης Καρναβάς, Μιχάλης Κοντός, Μιχάλης Κουτσκουδής, Αντώνης Παπαδάκης, Κατερίνα Φαχούρι

 

Πού: Θέατρο Χώρος, Πραβίου 6-8, Βοτανικός, την 210 3426736

Πότε: από 13 Μαΐου 2024 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00. Έως 4 Ιουνίου 2024

Προπώληση εισιτηρίων και κρατήσεις: https://www.pulsartheatre.com/dodekati-nyxta

Τηλεφωνικές κρατήσεις: 6942 090906 (Ομάδα Πάλσαρ) και 210 3426736 (Θέατρο Χώρος)