Τώνια Ράλλη: «Ήθελα οι ηθοποιοί να πονηρευτούν και να μπουν στη διαδικασία του πώς σκηνοθετούν το μάτι του θεατή»

«Γέφυρα Μουσικής πάνω από τη Συγγρού» Vol. 9
29 Φεβρουαρίου 2024
Διαγωνισμός για την παράσταση «Δείπνο με φίλους»
2 Μαρτίου 2024
«Γέφυρα Μουσικής πάνω από τη Συγγρού» Vol. 9
29 Φεβρουαρίου 2024
Διαγωνισμός για την παράσταση «Δείπνο με φίλους»
2 Μαρτίου 2024

Η Τώνια Ράλλη σκηνοθετεί την παράσταση «Εσύ, η ζωώδης μηχανή» που παρουσιάζεται στο θέατρο Rabbithole. (Φωτογραφία: Έλλη Στεφανίδη).

 

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

 

Πρόκειται για τη σκηνική μεταφορά του βιβλίου «Εσύ, η ζωώδης μηχανή» της Ελένης Σικελιανός. Η σκηνοθέτις Τώνια Ράλλη μιλάει στο theatermag για την ομότιτλη παράσταση που παρουσιάζεται στο θέατρο Rabbithole. Η ίδια υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθετεί έξι ηθοποιούς σε μια πολυεπίπεδη αφήγηση μέσα σε έναν κόσμο ψυχεδελικό. Τον κόσμο της Ελένης Σικελιανός και των προγόνων της οικογένειάς της.

 

 

«Αφενός, ήμουν σε μια στιγμή στην επαγγελματική μου πορεία που μόλις είχα τελειώσει τη σκηνοθεσία της παράστασης “Μακμπέθ”. Έχω ασχοληθεί με το κλασικό ρεπερτόριο τα τελευταία χρόνια και έψαχνα να καταπιαστώ με κάτι λίγο διαφορετικό» εξηγεί η σκηνοθέτις Τώνια Ράλλη. «Αφετέρου, η αγαπημένη μου συνεργάτιδα Νάντια Μαργαρίτη διάβασε το βιβλίο “Εσύ, η ζωώδης μηχανή” της Ελένης Σικελιανός και ένιωσε πως θα είχε πολύ ενδιαφέρον το να παρουσιαστεί παραστασιακά. Το διάβασα κι εγώ με τη σειρά μου και συμφώνησα αμέσως στο ότι και το ύφος και η θεματολογία του έργου της με αφορούσαν βαθιά.

Η Σικελιανός μιλάει για τους περιπλανητές, για όσους έχουν χάσει τον δρόμο τους, για τα ένστικτα, για το γήρας, για το διαγενεακό τραύμα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα γυναικείο βιβλίο, αλλά ταυτόχρονα και πανανθρώπινο. Ένιωσα ότι με αφορά πολύ, ιδίως σε αυτό το σημείο της ζωής μου».

 

Οι ηθοποιοί της παράστασης «Εσύ, η ζωώδης μηχανή» που σκηνοθετεί η Τώνια Ράλλη. (Φωτογραφία: Αναστασία Γιαννάκη).

 

Ελένη Παπαμάρκου, το Κορίτσι Λεοπάρδαλη

«Το βιβλίο εκδόθηκε στην Αμερική πριν από δέκα περίπου χρόνια και, λίγα χρόνια αργότερα, στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Κατερίνας Σχινά» συνεχίζει η Τώνια Ράλλη. «Η ίδια η συγγραφέας, παραβρέθηκε στις πρώτες μας παραστάσεις στο θέατρο Rabbithole και, μάλιστα, μας είπε ότι βρίσκεται εν μέσω έρευνας, καθώς γράφει ένα καινούργιο βιβλίο για τον προπάππου της Άγγελο Σικελιανό και την προγιαγιά της Εύα Πάλμερ Σικελιανού.

Στο βιβλίο της “Εσύ, η ζωώδης μηχανή” αφηγείται με πρωτότυπο τρόπο την ιστορία της γιαγιάς της από την πλευρά της μητέρας της, της Ελένης Παπαμάρκου, της Χρυσής Ελληνίδας, της χορεύτριας μπουρλέσκ που έγινε γνωστή στην Αμερική και ως “Μελένα, το Κορίτσι Λεοπάρδαλη”. Ήταν πολύ ιδιαίτερη γυναίκα και συγκεκριμένα, όπως μας είπε και η μαμά Σικελιανός, “she was a force to be reckoned with”, που σημαίνει ότι ήταν μια δύναμη που έπρεπε κάπως να την διαχειριστείς, να την αντιμετωπίσεις. Παντρεύτηκε, μάλιστα, πέντε φορές – έκανε πέντε προσπάθειες να φτιάξει πέντε σπιτικά – και απέκτησε τρεις κόρες από τον πρώτη της γάμο.

Οι κόρες της πέρασαν πολύ δύσκολα, βίαια παιδικά χρόνια, ανάμεσα σε ορφανοτροφεία και ανάδοχες οικογένειες. Οι καλύτερες αναμνήσεις τους ήταν οι εποχές που οι μητέρα τους τις έπαιρνε μαζί στην περιοδεία, που “ερχόταν και τις έσωζε η Cat-Woman!”, όπως έλεγαν.

Όταν η Μελένα συνταξιοδοτήθηκε από τον χορό, μετακόμισε και έμεινε μόνη της σε ένα τροχόσπιτο στην έρημο Μοχάβι, στη νότια Καλιφόρνια, αγόρασε ένα παλιό βενζινάδικο όπου πουλούσε ημιπολύτιμους λίθους και ταρίχευε σκορπιούς και άλλα ασπόνδυλα. Ήταν ένα χόμπι που το έκανε επάγγελμα όταν μεγάλωσε.

Η ιστορία της είναι, όπως λέει η συγγραφέας, κομμάτι μιας ευρύτερης οικογενειακής ιστορίας που περικλείει μορφινομανείς και ηρωινομανείς, πρόσφυγες, ρεμπέτες, αριστοκράτες από το Ιόνιο, Εβραίους από τη Λιθουανία, μουσικούς, γκαρσόνες, έναν ζωγράφο, αρκετούς ποιητές, διακινητές οπίου και έναν νάνο (τον έναν από τους πέντε συζύγους της Ελένης)».

 

 

Στοιχεία μπουρλέσκ, στριπτήζ και αφήγηση

«Όπως το βιβλίο εμπεριέχει ποικίλα λογοτεχνικά είδη, έτσι και η παράστασή μας συνδυάζει ποικίλα είδη θεάτρου», λέει η σκηνοθέτις. Περνάμε από το αφηγηματικό θέατρο στον χορό, από τον ρεαλισμό στην αφαίρεση. Αποφασίσαμε να φτιάξουμε έναν θίασο με στοιχεία μπουρλέσκ, ο οποίος θα διηγηθεί αυτή την ιστορία με μια διάθεση παιχνιδιού και “πειράγματος” (tease).

Οι ηθοποιοί είναι πότε αφηγητές, πότε ρόλοι/πρόσωπα της ιστορίας, ανάλογα με τη στιγμή. Επίσης, έχει ενδιαφέρον κάτι που προέκυψε από τις πρόβες μας – ότι το κάθε μέλος του θιάσου εκπροσωπεί ένα τμήμα της ιστορίας με την ευρύτερη έννοια – το ρόλο της μητέρας, αυτόν της ερευνήτριας, τη συνύπαρξη αθωότητας και πονηριάς, την ποίηση.

Πρόκειται για έναν θίασο πέντε γυναικών (Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Νάντια Μαργαρίτη, Έλενα Μεγγρέλη, Κωνσταντίνα Σκανδάλη και Χρυσάνθη Φύτιζα) και ένα non-binary άτομο που λέγεται Athena Zeros Wasborn και, αν και έχει ρίζες από την Ελλάδα, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αμερική. Όλα τα μέλη εργάστηκαν ως ηθοποιοί-ερευνητές, κάνοντας σκηνικά πειράματα και γεννώντας πολύτιμο υλικό που διαμόρφωσε σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα».

 

 

Έξι ηθοποιοί χορεύουν και τραγουδούν

«Το έργο μας έχει πολύ χορό, καθώς και ζωντανή μουσική! Συνεργάστηκα για πρώτη φορά με την Πηνελόπη Μωρούτ (σκηνογραφία – κίνηση) και την Ιωάννα Μακαβέι (βοηθός σκηνοθέτη), που έφεραν και οι δύο μεγάλο προσωπικό ενδιαφέρον στην δουλειά μας. Η σύμπραξη τόσων ανθρώπων προκειμένου να εμφανιστεί το έργο στη σκηνή ήταν πραγματικά συγκινητική. Έμπνευσή μας για την κίνηση υπήρξε, φυσικά, το μπουρλέσκ – αν και αυτό εμφανίζεται στην παράσταση με “υβριδικό” τρόπο.

Μελετήσαμε, στα πειράματά μας, το τι κρύβουμε προκειμένου να εμφανίσουμε τι, πονηρευτήκαμε για το πώς θα κατευθύνουμε το μάτι του θεατή. Μεγάλο ενδιαφέρον είχαν και οι κοινές αναγνώσεις του βιβλίου – όπου είχα την ευκαιρία να ακούσω τις φωνές των ηθοποιών μαζί και να καταλήξω κάπως στην “παρτιτούρα” του έργου. Διατηρήσαμε τη δραματουργία, το αφήγημα που προτείνει η συγγραφέας αλλά, φυσικά, αποχωριστήκαμε πολλά υπέροχα κομμάτια του βιβλίου για λόγους σκηνικής αφήγησης.

Είναι η πρώτη φορά που εργάζομαι πάνω σε μεταφορά κειμένου του οποίου ο συγγραφέας να είναι εν ζωή. Η Ελένη Σικελιανός υπήρξε τόσο ενθουσιώδης και γενναιόδωρη με το υλικό της, δίνοντας μας μεγάλη ώθηση στο δύσκολο έργο μας. Είναι ένας υπέροχος άνθρωπος, μια ακόμα πιο υπέροχη ποιήτρια, ένα ζωηρό μυαλό και ταυτόχρονα την χαρακτηρίζει μια αστείρευτη ευγένεια και ανοιχτωσιά. Και έχει τεράστιο ενδιαφέρον πως αυτή η σπάνια γυναίκα προέρχεται από τις “διακλαδώσεις” δύο πραγματικά ιδιαίτερων οικογενειών».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Εσύ, η ζωώδης μηχανή»

Συγγραφέας: Ελένη Σικελιανός
Μετάφραση: Κατερίνα Σχινά
Σκηνοθεσία – δραματουργική επεξεργασία: Τώνια Ράλλη
Σκηνογραφία – κίνηση: Πηνελόπη Μωρούτ
Κοστούμια: Χριστίνα Σωτηροπούλου
Φωτισμοί: Γιώργος Σίμωνας
Μουσική σύνθεση – ερμηνεία: Here, Dragon (feat. Vasiliki Raptopoulou)
Ηχοληψία – sound design: Γιάννης Σκανδάμης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ιωάννα Μακαβέι
Βοηθός ενδυματολόγου: Αναστασία Δαφερέρα
Φωτογραφία: Αναστασία Γιαννάκη
Video Art: Αναστασία Γιαννάκη, Ana Rosa Marx
Ζωγράφος: Σπύρος Αγγελόπουλος
Graphic degign: Ηλίας Πανταλέων
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: Oμάδα ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ & Rabbithole

Θίασος (αλφαβητικά): Μαργαρίτα Αλεξιάδη, Νάντια Μαργαρίτη, Έλενα Μεγγρέλη, Κωνσταντίνα Σκανδάλη, Χρυσάνθη Φύτιζα, Athena Wasborn

 

Πού: Rabbithole, Γερμανικού 20, Μεταξουργείο, Αθήνα, τηλ. 210 5249903

Πότε: από 16 Φεβρουαρίου 2024 και κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 20.00

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 10 ευρώ (μειωμένο), 8 ευρώ (ατέλεια)

Διάρκεια παράστασης 90 λεπτά

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: Εσύ, η ζωώδης μηχανή | Εισιτήρια online! | More.com

 

Το βιβλίο «Εσύ, η ζωώδης μηχανή» της Ελένης Σικελιανός κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

Η παράσταση «Εσύ, η ζωώδης μηχανή» πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού