Μενέλαε Κυπαρίσση και Δάφνη Σκρουμπέλου, τι θα δούμε στη «Δεσποινίς Τζούλια»;

Οι Pivert και ο Γιώργης Χριστοδούλου στο Φουαγιέ του Μικρού Κεραμεικού
6 Φεβρουαρίου 2024
Η Στεφανία Σαμαρά σκηνοθετεί το «Άουστρας ή η αγριάδα»
6 Φεβρουαρίου 2024
Οι Pivert και ο Γιώργης Χριστοδούλου στο Φουαγιέ του Μικρού Κεραμεικού
6 Φεβρουαρίου 2024
Η Στεφανία Σαμαρά σκηνοθετεί το «Άουστρας ή η αγριάδα»
6 Φεβρουαρίου 2024

Η Δάφνη Σκρουμπέλου και ο Μενέλαος Κυπαρίσσης στην παράσταση «Δεσποινίς Τζούλια». (Φωτογραφίες: Γιώργος Κασσαπίδης).

 

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Θα τους δούμε ως Ζαν και Τζούλια. Ο Μενέλαος Κυπαρίσσης και η Δάφνη Σκρουμπέλου μιλούν στο theatermag για την παράσταση «Δεσποινίς Τζούλια», που παρουσιάζεται στο θέατρο Φούρνος κάθε Πέμπτη και Παρασκευή. Την σκηνοθεσία υπογράφει ο Πάνος Κούγιας. Οι δύο ηθοποιοί εξηγούν το θέμα του έργου του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ που πραγματεύεται τον έρωτα, την εξουσία, τα όρια της μοναξιάς, την ταξική ανισότητα καθώς και τη συνεχή συγκρουσιακή σχέση των δύο φύλων.

 

 

Τι σημαίνει το έργο «Δεσποινίς Τζούλια» για εσάς;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Η απελευθερωμένη γυναίκα Τζούλια που χορεύει «σαν τρελή», που πίνει «πολύ», που αδιαφορεί για την ταξική διαφορά, που φλερτάρει, που ποθεί, που κάνει έρωτα, που θέλει να ζήσει, αυτή η γυναίκα θα είναι δακτυλοδεικτούμενη απ’ την κοινωνία, θα χαθεί μες στην απόγνωσή της και θα αυτοκτονήσει υπό τη χειραγώγηση του άντρα Ζαν. Μια γυναικοκτονία που συγκαλύπτεται και όλοι ξαναγυρίζουν στην κανονικότητα της καθημερινότητάς τους.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Η «Δεσποινίς Τζούλια» είναι ένα κείμενο που μιλά για όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης επιθυμίας. Για την επιθυμία που εκφράζεται, άλλοτε απελευθερώνοντας και άλλοτε παγιδεύοντάς μας, και για την ακόμη πιο επικίνδυνη όψη της, εκείνη που μένει κρυφή. Η επιθυμία και η ανάγκη είναι οι κινητήριοι μοχλοί όλων μας — από αυτές προκύπτει η ίδια η ζωή. Ο Στρίντμπεργκ, έχοντας περάσει από πλειάδα φιλοσοφικών και λογοτεχνικών ρευμάτων, επιλέγει εδώ να παρατηρήσει τρεις χαρακτήρες χαμένους μέσα σε αυτή τη δίνη χωρίς να τους ασκεί κανενός είδους κριτική. Απλώς μας κάνει κοινωνούς στο ταξίδι τους, μας αποκαλύπτει τις υπερβάσεις και τις αδυναμίες τους — και, κατ’ επέκταση, κάποιες από τις δικές μας.

 

 

 

Κατά τη γνώμη σας, γιατί αυτό το κείμενο απασχολεί εδώ και χρόνια τους καλλιτέχνες;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Καταρχάς, οι θεματικές του συγκεκριμένου έργου έχουν έναν χαρακτήρα επίκαιρο σε κάθε εποχή. Ο Στρίντμπεργκ καταπιάνεται με την ταξική ανισότητα και πάλη καθώς και με τη συνεχή συγκρουσιακή σχέση των δύο φύλων. Αυτό που βρίσκω ευφυές είναι η τοποθέτηση αυτού του δράματος τη νύχτα του θερινού ηλιοστασίου, μιας νύχτας γιορτής για τον σουηδικό λαό. Τη συγκεκριμένη λοιπόν οργιαστική νύχτα, η φύση κυριαρχεί και τα πάντα επιτρέπονται για τους ήρωες, οι οποίοι δίχως αντιστάσεις και αναστολές, παρασέρνονται απ’ τα συναισθήματά τους και τα ζωώδη τους ένστικτα. Μέχρι που το πρώτο φως της ημέρας τους φέρνει αντιμέτωπους με τη συνειδητοποίηση των πράξεών τους και καλούνται να αποφασίσουν πώς θα διαχειριστούν τη νέα τάξη πραγμάτων. Εδώ ο Στριντμπεργκ, επηρεασμένος απ’ τον Νίτσε, εμβαθύνει στην ψυχολογία των ηρώων. Οι ήρωές του είναι ταυτόχρονα φωτεινοί και σκοτεινοί, ποθούν το άγνωστο, κάνουν λάθος επιλογές, μετανιώνουν, ονειρεύονται, είναι ανθρώπινοι.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Αισθάνομαι πως τα κλασικά έργα συνδυάζουν δύο βασικά χαρακτηριστικά: Μία διαχρονική θεματολογία που έχει αντίκτυπό σε κάθε εποχή και μία συγγραφική προσέγγιση που εξακολουθεί να μας συγκινεί. Η «Δεσποινίς Τζούλια» διαθέτει και τα δύο αυτά στοιχεία στο έπακρο. Το έργο πραγματεύεται θεμελιώδεις άξονες της παγκόσμιας δραματουργίας: τον έρωτα και την εξουσία. Ο τρόπος με τον οποίο αγγίζει τα ζητήματα αυτά ο Στρίντμπεργκ παραμένει φοβερά σύγχρονος. Οι συμβάσεις μίας άλλης εποχής μπορεί να μας φαίνονται εκ πρώτης όψεως περιοριστικές, όμως δεν τον έχουν εμποδίσει σε τίποτα επί της ουσίας. Πιστεύω πως αυτό εξηγεί το αδιάκοπο ενδιαφέρον τόσων καλλιτεχνών από τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν και πρωτοανέβηκε το έργο, μέχρι την εποχή μας.

 

 

 

Τι διαφορετικό θα δούμε σε αυτό το ανέβασμα του έργου;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Η συγκεκριμένη παράσταση χρησιμοποιεί τον κώδικα της σιωπής. Και αυτό γιατί η φύση και τα ζωώδη ένστικτα των ηρώων αντιδρούν γρηγορότερα απ’ τη λογική τους. Εδώ, οι ήρωες σαν ανθρωπόμορφα πλάσματα (οι ηθοποιοί φοράμε μάσκες πουλιών) μαγεμένοι απ’ τη φύση, καθοδηγούνται απ’ τα θέλω τους και πράττουν δίχως να σκέφτονται.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Στα δικά μου μάτια, το συγκεκριμένο ανέβασμα λειτουργεί όπως το αρνητικό μίας φωτογραφίας. Είναι σαν να έχουμε γυρίσει ένα ρούχο ανάποδα, το μέσα-έξω, και να το περιεργαζόμαστε από κοινού. Για όσους γνωρίζουν ήδη τη «Δεσποινίδα Τζούλια», είναι μία ευκαιρία να τη συναντήσουν ξανά από νέα οπτική γωνία, ακολουθώντας πιστά τη διαδρομή του αρχικού έργου, αλλά κάνοντας χρήση άλλων μέσων για να την ανιχνεύσουν. Όσοι έρχονται σε επαφή με το συγκεκριμένο υλικό για πρώτη φορά, θα το γνωρίσουν μέσα από τους όρους της εποχής μας και τις ανάγκες ενός σύγχρονου θεατρικού κοινού και θα οδηγηθούν έτσι στη σύνδεση με αυτό.

 

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τον ρόλο που ερμηνεύετε;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Ερμηνεύω το ρόλο της Τζούλιας, μιας γυναίκας που πνιγμένη στη μοναξιά της προσπαθεί να βρει τρόπους να διασκεδάσει. Ερωτεύεται και είναι διατεθειμένη να βουτήξει μέσα στη λάσπη, να λερωθεί, να ξεγυμνωθεί και να πληγωθεί ανεπανόρθωτα. Ανήμπορη να διαχειριστεί την εγκατάλειψη και την κοινωνική κατακραυγή, ανήμπορη να κρυφτεί, γίνεται βορά στα αρπακτικά και δολοφονείται.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Υποδύομαι τον Ζαν, ο οποίος έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ως υπηρέτης στο οικογενειακό αρχοντικό της δεσποινίδας Τζούλιας. Προέρχεται από ένα σπίτι στο οποίο και οι γενιές πριν τη δική του επιβίωναν σε αντίστοιχους ρόλους, και αυτό έχει χαραχτεί μέσα του ως πληροφορία και ως ταυτότητα. Πρόκειται για έναν βαθιά αντιφατικό χαρακτήρα, έναν άνδρα που από τη μία πασχίζει να βελτιωθεί και να εξελίξει τον εαυτό του, και από την άλλη επιστρέφει με εμμονικό τρόπο σε παραδοσιακούς ρόλους. Αυτή η σύγκρουση είναι που τον καθιστά επικίνδυνο και, θα τολμήσω να πω, ενδιαφέροντα.

 

 

 

 

Πώς συνεργαστήκατε με τον σκηνοθέτη Πάνο Κούγια;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Με τον Πάνο γνωριζόμαστε χρόνια και αυτή είναι η δεύτερη επαγγελματική μας συνεργασία. Προσπαθώ να επιλέγω συνεργασίες οι οποίες να είναι δημιουργικές, με αλληλοσεβασμό και χωρίς τοξικότητα. Όταν επιδιώκεις να δουλεύεις ξανά με τους ίδιους ανθρώπους, αυτό από μόνο του σημαίνει πολλά. Είναι ένας εξαιρετικός άνθρωπος, ήρεμος, ευγενικός, άκρως δημιουργικός και ευφυής, ο οποίος σέβεται τους ηθοποιούς του και τους αφήνει χώρο να δημιουργήσουν. Τον εμπιστεύομαι και ανεπιφύλακτα θα ξανασυνεργαζόμουν μαζί του.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Γνώριζα και εκτιμούσα ήδη τη δουλειά του Πάνου, αλλά ένα από τα πολύτιμα δώρα αυτής της παράστασης ήταν πως μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω και τον ίδιο. Είναι ένας δημιουργός που προσεγγίζει κάθε έργο με ένα καθαρό και λεπτομερές όραμα ως αφετηρία του, αλλά μέσα στο όραμα αυτό, δίνει χώρο στους συνεργάτες του να ανακαλύψουν δικούς τους κώδικες, να φέρουν τις δικές τους προτάσεις και να πειραματιστούν. Αυτός ο συνδυασμός είναι τρομερά σημαντικός για έναν ηθοποιό, σου προσφέρει αρχικά ένα γερό έδαφος και στη συνέχεια τη δυνατότητα να το καλλιεργήσεις.

 

 

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις μάσκες, τα κοστούμια, το σκηνικό και τη μουσική της παράστασης;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Καθώς η παράσταση είναι αρκετά εικαστική, δε θα ήθελα να αποκαλύψω πολλά. Το σκηνικό και τα κοστούμια (μια εξαιρετική δουλειά της Άσης Δημητρολοπούλου) είναι αρκετά ρεαλιστικά ενώ οι μάσκες (κατασκευασμένες περίτεχνα απ’ την Έλενα Γκαβέλα) προσδίδουν ένα σουρεαλιστικό στοιχείο.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Όλα τα στοιχεία που αναφέρετε συντελούν στη δημιουργία μίας πολύ ξεχωριστής αισθητικής υπογραφής. Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Άσης Δημητρολοπούλου, οι μάσκες της Έλενας Γκαβέλα και οι μουσικές επιλογές του σκηνοθέτη μας είναι ζωτικά όργανα της παράστασης, συνθέτουν ένα αποτέλεσμα εντελώς καινούργιο από τη μία πλευρά και άρρηκτα συνδεδεμένο από την άλλη με την πολιτιστική και ιστορική υπόσταση του έργου.

 

Τελικά, «Είναι ο έρωτας ένα ανθρώπινο αυτοάνοσο»;

Δάφνη Σκρουμπέλου: Αρκετές φορές η ανάγκη των ανθρώπων να αγαπηθούν τους οδηγεί σε λάθος και αυτοκαταστροφικές επιλογές και το σώμα καλείται να παλέψει ενάντια στον ίδιο του τον εαυτό. Όσο πιο εύθραυστος και ευάλωτος είναι κάποιος τόσο πιο εύκολο είναι να «νοσήσει» και ο έρωτας να του φάει τα σωθικά.

Μενέλαος Κυπαρίσσης: Στα αυτοάνοσα νοσήματα, αντιμετωπίζουμε έναν οργανισμό που στρέφεται κατά του ίδιου του εαυτού του, ένα σύστημα που βάλλεται και κατασπαράσσεται εκ των έσω. Το ανοσοποιητικό μας χάνει την ευθυκρισία του και νιώθει πως απειλείται από παντού. Δεν θέλω να προκαταλάβω τους αναγνώστες σας, αισθάνομαι όμως πως πολλοί από αυτούς — ή, πιο σωστά, πολλοί από εμάς — θα εντοπίσουν κοινά στοιχεία ανάμεσα στις δύο εμπειρίες. Επιλέγω να πιστεύω, έστω και τυφλά, πως ο έρωτας μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα και τη θεραπεία για πολλά από τα νοσήματα της εποχής μας. Όσο καταφέρνουμε ακόμη να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, βαδίζουμε προς τη σωστή κατεύθυνση.

 

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Δεσποινίς Τζούλια»

Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Πάνος Κούγιας
Σκηνικά- κουστούμια: Άση Δημητροπούλου
Φωτισμοί: Στέβη Κουτσοθανάση
Μάσκες: Έλενα Γκαβέλα
Φωτογραφίες: Γιώργος Κασσαπίδης
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μενέλαος Κυπαρίσσης, Δάφνη Σκρουμπέλου, Ματίνα Στάμου, h_theia_Soula

 

Πού: Θέατρο Φούρνος, Μαυρομιχάλη 168, Εξάρχεια, τηλ. 210 6460748

Πότε: από 1η Φεβρουαρίου 2024 και κάθε Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00 (για 10 παραστάσεις)

Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 14 ευρώ (γενική είσοδος), 10 ευρώ (μειωμένο: φοιτητικό, ανέργων, ΑΜΕΑ, Άνω των 65), 8 ευρώ (ατέλειες)

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: Δεσποινίς Τζούλια | Εισιτήρια online! | More.com