Σωτήρης Ρουμελιώτης «Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να μπορέσουμε να φέρουμε στη σκηνή την περιπέτεια του Ματία Πασκάλ»

Η Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα» με την παράσταση «Απόψε Αυτοσχεδιάζουμε»
22 Ιανουαρίου 2024
27ο Παζάρι Βιβλίου στην Πλατεία Κλαυθμώνος
22 Ιανουαρίου 2024
Η Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα» με την παράσταση «Απόψε Αυτοσχεδιάζουμε»
22 Ιανουαρίου 2024
27ο Παζάρι Βιβλίου στην Πλατεία Κλαυθμώνος
22 Ιανουαρίου 2024

Ο Σωτήρης Ρουμελιώτης σκηνοθετεί την παράσταση «Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ» που ανεβαίνει στο Θέατρο Τ. (Φωτογραφίες: Χρήστος Κυριαζίδης).

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

 

Λίγες μέρες πριν την πρεμιέρα της παράστασης, που δόθηκε στις 19 Ιανουαρίου στο Θέατρο Τ στη Θεσσαλονίκη, μιλήσαμε με τον Σωτήρη Ρουμελιώτη για το ανέβασμα του «μακαρίτη Ματία Πασκάλ». Ο σκηνοθέτης αναλύει στο theatermag το θέμα του έργου του νομπελίστα Λουίτζι Πιραντέλλο, μιλάει για τη διασκευή που έχει κάνει με τη Γλυκερία Καλαϊτζή και μας αφήνει να αναρωτηθούμε αν θα μπορούσαμε να ζήσουμε με ένα άλλο «εγώ» ή να αναλάβουμε τις ευθύνες της πραγματικής μας ζωής.

 

«Γνώρισα τον Λουίτζι Πιραντέλλο πρώτα σαν λογοτέχνη και μετά σαν θεατρικό συγγραφέα και αυτό ήταν πολύ ενδιαφέρον, καθώς η παράσταση Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ που ανεβάζουμε είναι η διασκευή από το ομότιτλο μυθιστόρημά του» λέει ο Σωτήρης Ρουμελιώτης. «Εν τω μεταξύ, και πέρυσι στο Θέατρο Τ ανεβάσαμε το Χάος του Πιραντέλλο, το οποίο επίσης ήταν βασισμένο σε διηγήματά του. Η σχέση μου, ωστόσο, με τον νομπελίστα Ιταλό συγγραφέα πηγαίνει πολύ πιο πίσω, όταν ήμουν ακόμα στο Τμήμα Θεάτρου του ΑΠΘ. Εκεί είχαμε ανεβάσει το Χάος για πρώτη φορά το 2019 και το 2023 ξαναδουλέψαμε την παράσταση και την παρουσιάσαμε εκ νέου. Οπότε, εδώ και μερικά χρόνια, ο Πιραντέλλο έχει μπει για τα καλά στην επαγγελματική μου ζωή.

Είναι αρκετά ενδιαφέρον ότι στην Ελλάδα δεν έχει καθιερωθεί στη συνείδησή μας πόσο σπουδαίος λογοτέχνης είναι ο Πιραντέλλο. Το συγκεκριμένο έργο, Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ, θεωρείται πολύ σημαντικό για την ευρωπαϊκή λογοτεχνία, γιατί είναι ένα από τα κείμενα που ασχολούνται με την ιδέα του εαυτού και της κατασκευής ενός άλλου «εγώ», μιας πλαστής ζωής για να μπορείς να ξεφύγεις από την πραγματική.

Η κατασκευή του άλλου “εγώ” και το κατά πόσο μπορείς να ζήσεις ως ένας άλλος, είναι μια θεματολογία που έχει συζητηθεί πολύ, αλλά Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ θεωρείται πολύ σημαντικό βιβλίο για την ευρωπαϊκή λογοτεχνία και κυρίως στις μεσογειακές χώρες. Κάτι ανάλογο έχει κάνει στη Ρωσία ο Ντοστογιέφσκι, αλλά στα δικά μας τα μέρη το εν λόγω κείμενο είναι ένα από τα πρώτα που μιλάει για το θέμα της επινόησης ενός άλλου εγώ».

 

 

Η προσπάθεια να ζήσεις μια άλλη ζωή

«Η ιστορία είναι πολύ απλή. Ο Ματία Πασκάλ γεννιέται σε μια επαρχιακή πόλη της Ιταλίας, σε ένα σπίτι με αρκετά χρήματα. Μεγαλώνοντας, επειδή ο ίδιος δεν ασχολείται πολύ με αυτά, και καθώς ο πατέρας του πεθαίνει και η μητέρα του είναι ανίκανη να διαχειριστεί την κληρονομιά τους, αρχίζουν σιγά σιγά να χάνουν τα χρήματά τους, πέφτοντας θύματα εκμετάλλευσης του ανθρώπου που διαχειρίζεται την περιουσία τους. Έτσι, αρχίζει και φτωχαίνει» συνεχίζει ο σκηνοθέτης. «Όταν φτάνει σε νεαρή ηλικία πια, συνειδητοποιεί ότι δεν έχει σχεδόν τίποτα. Ο ίδιος – και αυτό είναι σημαντικό – είναι ένας αντιήρωας, δεν είναι κάποιος που έχει μόνο αρετές ή θετικά χαρακτηριστικά. Αντιθέτως, δεν ασχολείται με την κληρονομιά του, τη βλέπει να χάνεται αλλά δεν κάνει κάτι, είναι λίγο τεμπέλης και ωραιοπαθής.

Όταν λοιπόν τα χάνει όλα, αναγκάζεται να κάνει έναν γάμο από συμφέρον μήπως και σώσει τον εαυτό του, αλλά εκεί αρχίζει να περνάει πολύ άσχημα καθώς έχει μια πεθερά πολύ σκληρή και μπαίνει σε μια διαδικασία να αναλάβει τις ευθύνες του. Επειδή όμως δεν μπορεί να αντέξει άλλο την πίεση, σηκώνεται και φεύγει και κερδίζει πάρα πολλά λεφτά σε ένα καζίνο. Κάπως τα φέρνει η τύχη, που δεν θα το απoκαλύψουμε και διαβάζει ότι έχει κηρυχτεί νεκρός και μάλιστα ότι τον έχουν βρει νεκρό σε ένα ποτάμι και τον έχουν κηδέψει κιόλας. Τότε σκέφτεται ότι δεν θέλει να γυρίσει πίσω σε μια ζωή η οποία είναι γεμάτη βάρη και ευθύνες, αλλά να ζήσει μόνος του, για τον εαυτό του και να κάνει ταξίδια.

Ξεκινάει λοιπόν να χτίσει μια άλλη ζωή, ερωτεύεται για πρώτη φορά αλλά δεν μπορεί να χαρεί αυτή τη νέα του ζωή γιατί δεν υπάρχει. Είναι ένας άνθρωπος χωρίς έγγραφα, δεν μπορεί να έχει δικό του σπίτι, δεν μπορεί να υπερασπιστεί την τιμή του, γιατί δεν έχει πρόσωπο και τελικά αποφασίζει να επιστρέψει στην παλιά του ζωή, όπου κανείς δεν τον περίμενε και βλέπει ότι πολλά έχουν αλλάξει. Το βασικό θέμα του έργου είναι η προσπάθεια να ζήσεις μια άλλη ζωή και κατά πόσο αυτό μπορεί να γίνει».

 

 

Η περιπέτεια του Ματία Πασκάλ επί σκηνής

«Με τον Ιωάννη Καμπούρη που υποδύεται τον Ματία Πασκάλ, έχουμε κάνει ένα πολύ μεγάλο ταξίδι και πραγματικά τον ευχαριστώ, γιατί πιστεύω ότι θα κάνει μια πολύ δυνατή ερμηνεία» εξηγεί ο Σωτήρης Ρουμελιώτης. «Μαζί του είναι ο Θάνος Διμηνάς, ο Πάνος Κεφαλούρος, η Ανδρομάχη Μπάρδη και η Βάσια Τσιαούση, που παρότι δεν έχουν το βάρος του κεντρικού ρόλου, παίζουν όλα τα υπόλοιπα πρόσωπα της ζωής του.

Κάνουν για μένα κάτι εξίσου δύσκολο: ενσαρκώνουν ο καθένας από πέντε, έξι, επτά ρόλους, είναι ένας χορός που μεταμορφώνεται και μεταμφιέζεται συνέχεια και αυτό έχει μεγάλη σημασία, γιατί ο Πιραντέλλο παίζει πολύ με τη μάσκα, με το πραγματικό και με το ψεύτικο πρόσωπο, με τον αληθινό εαυτό και με τον κατασκευασμένο. Οπότε αυτά τα πρόσωπα στήνουν γύρω από τον Ματία Πασκάλ έναν χορό μεταμφιέσεων και ζωντανεύουν κατά κάποιο τρόπο τα φαντάσματα του παρελθόντος του, τα άτομα που θυμάται από τη ζωή του.

Δεν έχει τύχει ακόμα να σκηνοθετήσω ένα θεατρικό έργο, για κάποιο λόγο με ελκύει η λογοτεχνία. Οπότε, εκ των πραγμάτων, για τη συγκεκριμένη παράσταση έπρεπε να γίνει διασκευή, κομμάτι στο οποίο συνεργάστηκα με τη Γλυκερία Καλαϊτζή. Θεωρώ πολύ σημαντικό για έναν σκηνοθέτη και για οποιονδήποτε δημιουργό να έρχεται σε επαφή με το κείμενο και να το επεξεργάζεται με έναν τρόπο που να εξυπηρετεί την αφηγηματική του ανάγκη.

Το έργο από γραφής έχει πολλές αλλαγές και αυτό ήταν κάτι που μας προβλημάτισε. Πρόκειται για ένα έργο που έχει μέσα του σχεδόν τα πάντα, από πολύ ατμοσφαιρικές σκηνές μέχρι χαρούμενες και ζωντανές. Σίγουρα σκηνικά συμβαίνουν πολλά πράγματα σε αυτό το πλούσιο θέαμα. Οπότε αυτό που με ενδιέφερε ήταν να μπορέσουμε να φέρουμε πάνω στη σκηνή την περιπέτεια του Ματία Πασκάλ. Η σκηνοθεσία προσπαθεί να δημιουργήσει μια περιπέτεια, να βάλει τους θεατές στην περιπέτεια μιας ζωής ουσιαστικά, την οποία ελπίζουμε να ακολουθήσουν και αντίστοιχα να σκεφτούν τις δικές τους ζωές».

 

 

Οι αλλαγές και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

«Είναι πολύ άμεσο το πώς συνομιλεί το κείμενο με τη σημερινή κατάσταση, ωστόσο νομίζω ότι η προσπάθεια του ανθρώπου να γίνει κάποιος άλλος ήταν κάτι που συνέβαινε πάντα, απλά τώρα είναι πιο έντονο ή μπορούμε να κάνουμε έναν πιο σαφή παραλληλισμό» συμπληρώνει ο Σωτήρης Ρουμελιώτης. «Πάντα οι άνθρωποι είχαν μια ανάγκη να αλλάξουν, να ξεφύγουν, βέβαια στον Πασκάλ το σημαντικό είναι ότι αυτός ο άνθρωπος θέλει να αλλάξει όχι από μια δική του ανάγκη, αλλά για να αποποιηθεί τις ευθύνες του και για να ξεφύγει από τις δυσκολίες.

Σήμερα, αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια, το ότι μπαίνουμε σε μια διαδικασία να φτιάξουμε ακριβώς έναν άλλο εαυτό, ίσως γιατί δεν θέλουμε να δούμε τα προβλήματα της πραγματικής μας ζωής ή δεν θέλουμε να αλλάξουμε τα ζητήματα που μπορεί να έχει ο εαυτός μας. Οπότε καταφεύγουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βάζουμε φίλτρα για να αλλάξουμε το πρόσωπό μας, κάνουμε αλλαγές όχι από κάποια εσωτερική ανάγκη αλλά από μια ανάγκη να αρέσουμε στους άλλους ή για να ικανοποιήσουμε κάποια ματαιοδοξία μας, για να μην χρειάζεται να αντικρύσουμε μια πραγματικότητα που έχει πολύ ζόρι ενδεχομένως. Μακάρι να βάλει τέτοια ερωτήματα η παράσταση στο κοινό.

Στον αντίποδα βέβαια, η επιλογή της αλλαγής του «εγώ» μπορεί να σε κάνει να χάσεις την μπάλα και δυστυχώς έχουμε δει κόσμο, που κάνει αλλαγές προκειμένου να νιώσει ότι κάπου ανήκει ή ότι σε κάποιον είναι αρεστός. Ο Πασκάλ ζει αυτές τις αλλαγές του “εγώ” στη νεότητά του, υποθέτω βάσει κειμένου πρέπει να είναι περίπου 20-25 χρονών. Βλέπουμε ότι στην εφηβεία είναι ούτως ή άλλως κάπως πιο δύσκολα τα πράγματα, όταν όμως είσαι πιο συνειδητοποιημένος και ενήλικας πλέον, τότε το ζήτημα της απόφασης των αλλαγών είναι πολύ καίριο. Αν αντέχεις να μπεις σε αυτή τη διαδικασία ή συνεχώς αποφεύγεις να σταθείς απέναντι από τον εαυτό σου, ό,τι σημαίνει η αλήθεια και η πραγματικότητα για τον καθένα μας. Τελικά, αντέχεις να κάνεις κάποιες επιλογές, να έχεις μια ζωή και ευθύνες; Αντέχεις να σταθείς;».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ»

Κείμενο: Λουίτζι Πιραντέλλο
Διασκευή: Γλυκερία Καλαϊτζή, Σωτήρης Ρουμελιώτης
Σκηνοθεσία / Φωτισμοί: Σωτήρης Ρουμελιώτης
Σκηνικά: Ευαγγελία Κιρκινέ
Κοστούμια: Μαρία Καραδελόγλου
Πρωτότυπη μουσική / Ηχητικός σχεδιασμός: Γιώργος Χρυσικός
Φιλική συμμετοχή: Αλέξης Βουτουρής (βιολί)
Video παράστασης & Trailer: Παναγιώτης Κουντουράς
Φωτογραφίες: Χρήστος Κυριαζίδης
Γραφιστικός σχεδιασμός: Βίκτωρ Γκουντάρας – Studio Hervik
Υπεύθυνη προβολής: Λία Κεσοπούλου
Παραγωγή: Θέατρο Τ
Η παράσταση «Ο μακαρίτης Ματία Πασκάλ» πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Επί σκηνής (με αλφαβητική σειρά): Θάνος Διμηνάς, Ιωάννης Καμπούρης, Πάνος Κεφαλούρος, Ανδρομάχη Μπάρδη, Βάσια Τσιαούση

 

Πού: Θέατρο Τ, Αλεξάνδρου Φλέμινγκ 16, Θεσσαλονίκη

Πληροφορίες / Κρατήσεις: 2310 854 333

Πότε: από Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2024 και κάθε Παρασκευή στις 21.15, Σάββατο στις 20.30 και Κυριακή στις 19.00. Έως 25 Φεβρουαρίου 2024.

Διάρκεια παράστασης: 105 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (κανονικό), 12 ευρώ (φοιτητών & άνω των 65), 10 ευρώ (ανέργων, ΑμεΑ & πολυτέκνων), κάθε Παρασκευή Γενική Είσοδος 10 ευρώ , Ατέλειες κάθε Κυριακή, με σειρά προτεραιότητας και εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα

Early bird εισιτήρια με 9 ευρώ, από 3 έως 8 Ιανουαρίου 2024

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων:

Parking: Ιδιωτικός χώρος parking ακριβώς δίπλα από το Θέατρο Τ. Τιμές: 3€ η πρώτη ώρα | +1€ για κάθε επόμενη ώρα

Σας ενδιαφέρει:
Το Θέατρο Τ είναι προσβάσιμο σε αναπηρικά αμαξίδια.
Δεν επιτρέπεται η είσοδος στο θέατρο μετά την έναρξη της παράστασης.
Με την επίδειξη του εισιτηρίου σας, έχετε 10% έκπτωση στο ουζερί «Το Πλατανάκι» ακριβώς απέναντι από το Θέατρο Τ.

Περισσότερα:
Website: www.theatrot.gr
Facebook page: www.facebook.com/theatrot
Facebook event παράστασης: https://fb.me/e/47Hz2owuH
Instagram profile: https://www.instagram.com/theatro_t