Ελένη Παπαχρηστοπούλου: «Η Ντυράς παραμένει η φωνή της γυναίκας»

Το σύνολο Athens Classical Players στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός
28 Δεκεμβρίου 2023
Παραμονή Πρωτοχρονιάς στο ΚΠΙΣΝ
29 Δεκεμβρίου 2023
Το σύνολο Athens Classical Players στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός
28 Δεκεμβρίου 2023
Παραμονή Πρωτοχρονιάς στο ΚΠΙΣΝ
29 Δεκεμβρίου 2023

Η Ελένη Παπαχρηστοπούλου ερμηνεύει την Κλαίρη Λαν στην παράσταση του έργου «Η Αγγλίδα Ερωμένη» της Μαργκερίτ Ντυράς.

 

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Υπογράφει τη μετάφραση, τη διασκευή και ερμηνεύει την κεντρική ηρωίδα του έργου. Η Ελένη Παπαχρηστοπούλου μιλάει στο theatermag για την παράσταση «Η Αγγλίδα Ερωμένη» που παρουσιάζεται στο θέατρο Εκστάν. Πρόκειται για το ομότιτλο αστυνομικό ψυχολογικό δράμα της Μαργκερίτ Ντυράς, στο οποίο η συγγραφέας μιλάει για ένα έγκλημα που έχει διαπράξει μια γυναίκα και προσφέρει στους θεατές μια ιλιγγιώδη κάθοδο στην ανθρώπινη ψυχή. Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει ο Ζαν Πωλ Ντενιζόν.

 

 

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για την επαφή σας με τη Μαργκερίτ Ντυράς και τα έργα της;

Η Μαργκερίτ Ντυράς, ως συγγραφέας, θεατρική συγγραφέας και σεναριογράφος, υπάρχει στη συλλογική γνώση. Η πρώτη μου επαφή με το έργο της Ντυράς ήταν η κινηματογραφική ταινία «Χιροσίμα, αγάπη μου» στο πρώτο έτος στη Φιλοσοφική Σχολή Θεσσαλονίκης, όταν ο Αντώνης Σαμαράκης σε μια διάλεξή του μας τόνιζε ότι η λέξη «αγάπη μου», δεν παλιώνει, εφόσον για τον καθένα που θα την πει, υπάρχει πάντα η πρώτη φορά που θα την προφέρει, που θα την νιώσει, ως μια καινούργια λέξη. Σ’ εκείνο το νεαρό της ηλικίας το «Χιροσίμα, αγάπη μου» χαράχτηκε βαθιά μέσα μου. Η αναζήτηση της αγάπης ως απόλυτη αξία, με ακολούθησε σ’ όλη μου τη ζωή. Στη συνέχεια γνωρίσαμε και την προσωπική ζωή της Ντυράς στη σχεδόν αυτοβιογραφική της ταινία «Ο εραστής», και τέλος αντιμέτωπη με το έργο της και γοητευμένη μ’ αυτό, βρέθηκα στις θεατρικές μου σπουδές στο Παρίσι.

 

Πώς αποφασίσατε να ανεβάσετε το έργο της Μαργκερίτ Ντυράς, «Η Αγγλίδα Ερωμένη» στο θέατρο Εκστάν;

Για την «Αγγλίδα Ερωμένη» στο θέατρο Εκστάν, κατ’ αρχάς λειτούργησε το τυχαίο. Ήμουν στη Λωζάνη και μόλις είχε κυκλοφορήσει η επανέκδοση αυτού του έργου. Ανασύρθηκε στην επιφάνεια η βαθιά μου επιθυμία να συναντηθώ με την Ντυράς. Ήμουν πια ώριμη γι’ αυτό. Το θέμα του έργου σε προκαλεί κατευθείαν. Ο σκηνοθέτης, όταν το διάβασε το χαρακτήρισε «παθιασμένο», και μ’ έναν σκηνοθέτη του μεγέθους του Ζαν Πωλ Ντενιζόν, ήμουν σίγουρη ότι παρά το γεγονός ότι είναι έργο απαιτήσεων, θα καταφέρναμε να προτείνουμε κάτι πολύ όμορφο που ξαφνιάζει και δεν αφήνει ήσυχο τον θεατή.

 

 

Ένα έγκλημα έχει διαπραχθεί. Μια γυναίκα έχει σκοτώσει… Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για το θέμα του έργου;

Η Μαργκερίτ Ντυράς πήρε το θέμα της από ένα πραγματικό έγκλημα μιας γυναίκας που σκότωσε τον άντρα της με χτυπήματα σφυριού στο κεφάλι, τον έκοψε σε κομμάτια και στη συνέχεια πέταξε τα κομμάτια στα εμπορικά τραίνα που περνούσαν κάτω από τη γέφυρα μιας σιδηροδρομικής διασταύρωσης, κοντά στην οποία έμενε.

Η συγγραφέας που παρακολούθησε τη δικαστική εξέλιξη το 1952 μέσα από την εφημερίδα Monde, τα έχασε από την ανικανότητα της δολοφόνου να εξηγήσει τους λόγους της πράξης της, και το 1968 γράφει το θεατρικό έργο με τον τίτλο «Η Αγγλίδα Ερωμένη», βασισμένο στο μυθιστόρημά της που είχε εκδοθεί την προηγούμενη χρονιά, με τον ίδιο τίτλο. Πέρα από το αστυνομικό της υπόθεσης, που προκαλεί πάντα το ενδιαφέρον, το έγκλημα έγινε αφορμή για την Ντυράς να εξερευνήσει τους μαιάνδρους του ψυχισμού, και να μας προσφέρει μια ιλιγγιώδη κάθοδο στην ανθρώπινη ψυχή.

Στο θεατρικό της έργο η Ντυράς κατέληξε σε τρία πρόσωπα: Είναι η Εγκληματίας, που εδώ όμως σκοτώνει μια πρώτη ξαδέλφη της, κωφάλαλη, ο Σύζυγος και ο Εξεταστής που συναντά αυτά τα δύο πρόσωπα, για να τους πάρει ένα είδος ανάκρισης – συνέντευξης. Στην παράστασή μας το σύζυγο παίζει ο ηθοποιός Γιάννης Νικολόπουλος και τον Εξεταστή ο Πέτρος Αποστολόπουλος. Για την ιστορία του θεάτρου «Η Αγγλίδα Ερωμένη» παίχτηκε για πρώτη φορά το 1968 στο Παρίσι και ήταν ο θρίαμβος της Μαντελέν Ρενώ και του Μίκαελ Λοντάλ για είκοσι χρόνια.

 

Ποιος είναι ο ρόλος που ερμηνεύετε, πώς θα σας δούμε επί σκηνής;

Παίζω την Κλαίρη Λαν, το κεντρικό πρόσωπο του έργου. Μια γυναίκα στα όρια της λογικής. Μια γυναίκα που περνάει στο κατώφλι της τρέλας. Η τρέλα της, είναι το φίλτρο που κρύβει αυτό που είναι. Είναι η οθόνη στην οποία η Ντυράς προβάλλει τις δικές μας φαντασιώσεις, τους φόβους μας, το θυμό μας ή την αγάπη μας. Η Κλαίρη είναι «η πόρτα» που σου επιτρέπει να δεις πίσω, πίσω από την οποία ακούγονται οι καρδιές των ανθρώπων. Αυτό και καταφέραμε με το σκηνοθέτη: Να φτάσουμε και ν’ αγγίξουμε τις καρδιές των ανθρώπων. Γι’ αυτό και η παράσταση αγαπήθηκε, συζητιέται και προκαλεί τέτοια συγκίνηση.

 

 

Ποια σκηνή της παράστασης έχει ιδιαίτερο νόημα για εσάς;

Η Ντυράς έχει χαρακτηριστεί ως μια πρωτοποριακή κλασική. Ξετυλίγει το νήμα της ιστορίας στο εσωτερικό μας, μέσα από εικόνες. Η δύναμη του έργου βρίσκεται στις ίδιες τις λέξεις, στο Λόγο της, στη γραφή της. Δεν υπάρχουν θεαματικές σκηνές, μεγάλες δραματικές κινήσεις στο θέατρο της Ντυράς. Θα έλεγα, ωστόσο, ότι ιδιαίτερο νόημα για μένα έχει η σκηνή που η Κλαίρη Λαν περνάει στο κατώφλι της τρέλας.

 

Κατά τη γνώμη σας ποια απήχηση έχει στις γυναίκες το έργο της Μαργκερίτ Ντυράς σήμερα;

Το έργο της Ντυράς εξερευνά τα γυναικεία εδάφη. Ο λόγος της είναι δομικό στοιχείο του φαντασιακού της γυναίκας. Της επιθυμίας της που ζει μέσα της. Δεν σταμάτησε να γράφει για τη θηλυκότητα, να θυμώνει ενάντια στο φαλλοκρατισμό, και σε κάθε είδους αυταρχικό πρόσωπο. Στην «Αγγλίδα ερωμένη» εξερευνά την υπόσταση του ζευγαριού. Η ασυμφιλίωτη δυαδικότητα ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό παραπέμπει κατά την Ντυράς σε μια γενικότερη αντίθεση ανάμεσα στον Έρωτα και το Λόγο. Η Ντυράς παραμένει η φωνή της γυναίκας.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Η Αγγλίδα Ερωμένη»

Κείμενο: Μαργκερίτ Ντυράς
Σκηνοθεσία, Σκηνικά:: Ζαν Πωλ Ντενιζόν
Μετάφραση/ Διασκευή: Ελένη Παπαχρηστοπούλου
Κοστούμια: Χρυσάνθη Τζανέτου
Φωτισμοί: Γιώργος Σουσάμογλου
Φωτογραφία: Πέτρος Αθανασόπουλος
Τεχνική υποστήριξη: Νίκος Σαμαράκης

Πρόσωπα και ερμηνευτές:
Εξεταστής: Πέτρος Αποστολόπουλος,
Πιερ Λαν: Γιάννης Νικολόπουλος
Κλαίρη Λαν: Ελένη Παπαχρηστοπούλου
Μαγνητοφωνημένη φωνή: Φώτης Θωμαΐδης

 

Πού: Θέατρο Εκστάν, Καυτατζίγλου 5, Αθήνα

Πότε: από 16 Δεκεμβρίου και κάθε Σάββατο στις 20.30 και Κυριακή απογευματινή στις 19.00

Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά

Κρατήσεις θέσεων: 213 0210339 και 6974 674513

Εισιτήρια: 12 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (γκρουπ, φοιτητές, άνεργοι)

Χωρητικότητα: 50 θέσεις

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: https://www.ticketmaster.gr