Η Ελένη Νιωτάκη και η Δέσποινα Γεώργα μιλούν για την «Αγωνία Ιερή»

Διαγωνισμός για την παράσταση για παιδιά «Χορδές»
26 Δεκεμβρίου 2023
Ο Δημήτρης Μυλωνάς σκηνοθετεί τη «Σημαία των Αθηνών»
27 Δεκεμβρίου 2023
Διαγωνισμός για την παράσταση για παιδιά «Χορδές»
26 Δεκεμβρίου 2023
Ο Δημήτρης Μυλωνάς σκηνοθετεί τη «Σημαία των Αθηνών»
27 Δεκεμβρίου 2023

 

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Με αφορμή την ritual performance με τίτλο «Αγωνία Ιερή» -στον αργαλειό της Εύας Palmer – Σικελιανού, η ηθοποιός Ελένη Νιωτάκη και η μουσικός Δέσποινα Γεώργα μιλούν στο theatermeag για την παράσταση που ανεβαίνει σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Αβράμη από τις 8 Ιανουαρίου στο H.ug. Πρόκειται για τη νέα παραγωγή της Ομάδας Θέατρο Πρόταση, η οποία αποτελεί μια σπουδή στη γυναίκα που γεφύρωσε τον αρχέγονο κόσμο με τον σύγχρονο και αναβίωσε το αρχαίο δράμα.

 

 

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για την εικόνα που έχετε για την Εύα Πάλμερ– Σικελιανού; Ποια ήταν αυτή η καλλιτέχνις;

Ελένη Νιωτάκη: Η εικόνα που έχω για εκείνη είναι ένα μικρό κοριτσάκι, το οποίο κάθεται στο μπράτσο μίας πολυθρόνας, δίπλα ή πάνω στη μαμά του που διαβάζει, και μαθαίνει μόνο του ανάγνωση παρακολουθώντας τα γράμματα στη σελίδα. Δεν ξέρω ποια ήταν και μάλιστα το θεωρώ «επικίνδυνο» να λέμε για ένα υπαρκτό -ή μη- πρόσωπο ότι το γνωρίζουμε πραγματικά. Μόνο να πλησιάσουμε τους άλλους προσπαθούμε ερευνώντας τους, και γι’ αυτό δεν μπορώ παρά να συνεχίζω να την ψάχνω.

Δέσποινα Γεώργα: Στα δικά μου μάτια, η Εύα είναι μια γνήσια «νέα γυναίκα» της στροφής του αιώνα: ιδιοσυγκρασιακή, ανεξάρτητη, ερευνήτρια και δημιουργός που αμφισβητεί τα στερεοτυπικά σχήματα και σπάει το παραδοσιακά γυναικείο πεπρωμένο, ορίζοντας μια πορεία αποκλειστικά δική της. Με συγκινεί βαθιά πως με το βλέμμα της στραμμένο στο παρελθόν, όχι προγονοπληκτικά κατά τη γνώμη μου, διαρκώς αναζητούσε να οικοδομήσει την ταυτότητά της που υπηρετούσε την τέχνη της με έναν απόλυτα σύγχρονο τρόπο.

 

 

«Αγωνία Ιερή». Τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις για την Εύα Πάλμερ– Σικελιανού και τι σημαίνουν για εσάς;

Ελένη Νιωτάκη: Όπως την αντιλαμβάνομαι, «Αγωνία Ιερή» είναι η περιφραστική περιγραφή της διαρκούς προσπάθειας για την επίτευξη μίας καθολικότητας, μίας συλλογικής ύπαρξης η οποία απαιτεί φθορά και μόχθους, και επουδενί δεν πρέπει να συγχέεται με μία εύκολη μαζικότητα.

Δέσποινα Γεώργα: Η ιερή αγωνία είναι μετάφραση του upward panic, νεολογισμού της Εύας, που αφορά –όπως το αντιλαμβάνομαι– στην εναγώνια προσπάθεια επίτευξης μιας κορύφωσης και, επομένως, ολοκλήρωσης μέσω της βίωσης της τέχνης που οδηγεί με τη σειρά της στο καθολικό και το απόλυτο.

 

Βρίσκεστε μαζί επί σκηνής. Πώς θα σας δούμε στο θέατρο H.ug;

Ελένη Νιωτάκη: Το πώς θα μας δείτε η αλήθεια είναι πως δεν το γνωρίζουμε. Πρόκειται για κάτι σχετικά ρευστό στις παραστάσεις μας, αφού κάθε φορά προσπαθούμε να αξιοποιούμε ό,τι μας προσφέρει ο εκάστοτε χώρος για να φωτίσουμε την ιστορία της Εύας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να την ανακαλύψουμε και οι ίδιοι από την αρχή. Για τον συγκεκριμένο χώρο, βέβαια, χαίρομαι ιδιαίτερα που μας φιλοξενεί, γιατί κάπως «έβλεπα» εξαρχής την Εύα στο H.ug και η συνδιαλλαγή μας με τη Δέσποινα θα είναι σίγουρα ανανεωμένη εδώ. Όσον αφορά τη μεταξύ μας συνεργασία, πιστεύω ότι έχουμε μία σπάνια επικοινωνία και αισθάνομαι ότι από την συναρμογή λόγου, κίνησης και μουσικής/ήχου που πραγματώνεται, αυτό που θέλουμε να «πούμε» κοινωνείται πληρέστερα. Πρόκειται, άλλωστε, για μία σπουδαία μουσικό που θαυμάζω απεριόριστα και είμαι άρρηκτα δεμένη μαζί της σε ό,τι αφορά την «αγωνία» μας.

Δέσποινα Γεώργα: Ο τρόπος ύπαρξης και αλληλεπίδρασής μας επί σκηνικού χώρου ανανεώνεται συνεχώς και διαφοροποιείται σε κάθε χώρο που φιλοξενεί την ιστορία της Εύας. Ο μοναδικός παράγοντας που παραμένει αμετάβλητος είναι η συνύπαρξη και η σύμπραξή μας με την Ελένη, η οποία μέσα από τη δημιουργική διαδικασία έγινε για εμένα απαραίτητη, ώστε να υπάρξει μουσική δράση. Εκτός από το ταλέντο και τον επαγγελματισμό της, θαυμάζω την οξυδέρκεια και την ευαισθησία της και νιώθω πολύ τυχερή που δίνουμε ζωή στην «Αγωνία» μαζί.

 

 

Πώς συνεργαστήκατε με τον σκηνοθέτη Κωνσταντίνο Αβράμη;

Ελένη Νιωτάκη: Θα την χαρακτήριζα εκρηκτική και θυελλώδη! Τόσο σε επίπεδο χαρακτήρων, όσο και σε επίπεδο αισθητικής διαφέρουμε πολύ και αυτό κάνει τη συνεργασία μας τρομερά ενδιαφέρουσα, λόγω των δημιουργικών συγκρούσεων που προκύπτουν. Ο Κωνσταντίνος είναι πολύ έντονος και καταιγιστικός, έχει διαρκώς νέες ιδέες και αποζητά πάντοτε εναλλαγές σε όλα τα επίπεδα. Παρ’ όλα αυτά, καταφέρνει να έχει την απόλυτη εμπιστοσύνη μου, γιατί, πέραν του ότι είναι εξαιρετικά ταλαντούχος, ξέρω ότι έχει ένα ευρύτερο όραμα -στην/για την τέχνη του γενικότερα-, το οποίο προσπαθεί να υπηρετήσει με τον ουσιαστικότερο τρόπο, χωρίς να παραιτείται ή να εφησυχάζει στιγμή.

Δέσποινα Γεώργα: Η συνεργασία μας είχε πολλές διακυμάνσεις μεταξύ συμφωνιών και διαφωνιών, κάτι που μπορεί να φαντάζει δύσκολο, όμως για εμένα ήταν απίστευτα διασκεδαστικό. Ποτέ δεν είναι βαρετή μια πρόβα, πάντα έρχεται με κάποια νέα ιδέα να μας ξαφνιάσει, η οποία, ακόμα κι αν δεν εφαρμοστεί τελικά, δημιουργεί αφορμές για συζήτηση και αναζήτηση. Ο Κωνσταντίνος είναι ένα πολύ ταλαντούχο άτομο, του οποίου την σκέψη, την αισθητική και το καλλιτεχνικό του έργο θαυμάζω απεριόριστα, ενώ συνεχώς μαθαίνω μέσα από την σύμπραξή μας.

 

 

Ποια σκηνή της παράσταση έχει ιδιαίτερο νόημα για εσάς;

Ελένη Νιωτάκη: Είναι, ίσως, η στιγμή που συντελείται μία μεταστροφή στην Εύα -όπως το αντιλαμβάνομαι εγώ, τουλάχιστον- όταν συνειδητοποιεί ότι η ίδια είναι αρκετή, ότι μπορεί να σταθεί στα πόδια της αυτόνομα και να στηρίξει ό,τι πιστεύει μέχρι τελικής πτώσης. Από το σημείο αυτό αισθάνομαι ότι μας παίρνει από το χέρι, για να φτάσουμε μαζί μέχρι το τέλος της ιστορίας.

Δέσποινα Γεώργα: Θα είμαι ειλικρινής, είναι πολύ δύσκολο να διαλέξω μία. Όπως σε όλες τις ιστορίες ανθρώπων, έτσι και στης Εύας υπάρχουν πολλές στιγμές που ακουμπούν στο νου και στο συναίσθημα. Από μουσικής πλευράς και από πλευράς προσωπικής έντασης, ίσως θα επέλεγα το τρίτο χορικό της παράστασης, αυτό από τον Προμηθέα Δεσμώτη, όπου στη σύμπραξή μας με την Ελένη δημιουργείται ένας ισχυρός δεσμός επικοινωνίας και αλληλεξάρτησης.

 

Κατά τη γνώμη σας έχουμε γυναίκες σαν την Εύα Πάλμερ– Σικελιανού σήμερα;

Ελένη Νιωτάκη: Η απάντηση που έδωσε σε αντίστοιχο ερώτημα η καθηγήτρια Άρτεμις Λεοντή, ίσως, σας εξέπληττε, καθώς ανέφερε την ποιήτρια A.E. Stallings, την performer Beyonce, την ακτιβίστρια Greta Thunberg και την media artist Μαρία Βαρελά, ως σύγχρονες προσωπικότητες αντίστοιχες της Πάλμερ. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η λίστα δεν με βρίσκει σύμφωνη, αλλά την θεωρώ άκρως ενδιαφέρουσα ακριβώς για το ότι αναδεικνύει πως η Εύα δεν υπήρξε μόνον ένα «πράγμα», ούτε αφορά αποκλειστικά κάτι παρελθοντικό, αλλά φέρει πτυχές που τίθενται εκτός χώρου και χρόνου. Παρ’ όλο που η ίδια δεν είμαι σε θέση να ονοματίσω κάποιο παράδειγμα, πιστεύω -ή, τουλάχιστον, θέλω να πιστεύω- ότι κάπου, κάπως υπάρχει πάντοτε μία Εύα που δεν παύει να αγωνίζεται, μία Εύα που διατηρεί την παιδική της αθωότητα, μία Εύα που δίνεται ψυχή τε και σώματι σε ένα όραμα, δεν φοβάται να εμπιστευθεί, να αισθανθεί, να ζήσει.

Δέσποινα Γεώργα: Πιστεύω πως πάντοτε (θα) υπάρχουν γυναίκες που μάχονται για τα ιδανικά τους, που δεν φοβούνται να σπάσουν τα δεσμά του κοινωνικού τους ρόλου, που αγωνίζονται και τολμούν ενώ όλα είναι εναντίον τους, που ερωτεύονται άνευ όρων, που δημιουργούν χωρίς όρια. Η Εύα χαρακτηρίζεται από αυτά τα εγγενή γνωρίσματα του πνεύματος που δεν εφησυχάζει ποτέ, ενός πνεύματος ειλικρινά (παν)ανθρώπινου και πέραν των ορίων του χώρου και του χρόνου.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Αγωνία Ιερή» στον αργαλειό της Εύας Πάλμερ– Σικελιανού

Σύλληψη, ερμηνεία: Ελένη Νιωτάκη
Δραματουργία, σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Αβράμης
Μουσική: Δέσποινα Γεώργα
Παραγωγή: Ομάδα Θέατρο Πρόταση
Τεκμηρίωση: Ιζαμπέλλα Φωτιάδη, Ιωάννα Παπαδοπούλου
Οργάνωση, εκτέλεση παραγωγής: Κώστας Καρασαββίδης
Βοηθοί παραγωγής: Μπέττυ Αβράμη, Αλέξανδρος Νιωτάκης

 

Πού: H.ug, Μελιταίων 14, Πετράλωνα, Αθήνα

Πότε: από 8 Ιανουαρίου 2024 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21.00, για 8 παραστάσεις

Εισιτήρια: 12 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (μειωμένο)

Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων: www.more.com αγωνία ιερή | Εισιτήρια online! | More.com

Το πλήρες κείμενο της παράστασης κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική υπό τον τίτλο αγωνία ιερή. θραύσματα της Εύας Palmer Σικελιανού (2023)