Χριστίνα Δαγκάκη: «Η Έντα είναι μια γυναίκα εγκλωβισμένη και ανήμπορη να πράξει»

Διαγωνισμός για την παράσταση «Ο Τίποτας (μια πονεμένη ιστορία)»
12 Δεκεμβρίου 2023
Τα «Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια» για δεύτερη χρόνια στο Θέατρο 104
13 Δεκεμβρίου 2023
Διαγωνισμός για την παράσταση «Ο Τίποτας (μια πονεμένη ιστορία)»
12 Δεκεμβρίου 2023
Τα «Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια Λεμόνια» για δεύτερη χρόνια στο Θέατρο 104
13 Δεκεμβρίου 2023

Η Χριστίνα Δαγκάκη ερμηνεύει την Έντα Γκάμπλερ στην παράσταση «Έντα Γκάμπλερ» που παρουσιάζεται στο Θέατρο Τ.

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Ερμηνεύει την Έντα Γκάμπλερ στην ομώνυμη παράσταση που παρουσιάζεται στο Θέατρο Τ, στη Θεσσαλονίκη. Η ηθοποιός Χριστίνα Δαγκάκη αναλύει τον χαρακτήρα της αινιγματικής ηρωίδας του Ερρίκου Ίψεν και μιλάει στο theatermag για την «Έντα Γκάμπλερ» που σκηνοθετεί η Γλυκερία Καλαϊτζή, η οποία εστιάζει στην ανεκπλήρωτη επιθυμία μιας χειραφετημένης γυναίκας να αυτοπροσδιοριστεί μέσα σε μια πατριαρχική κοινωνία.

 

 

Ερμηνεύετε την Έντα Γκάμπλερ στο ομότιτλο έργο του Ερρίκου Ίψεν. Ποια είναι η γνώμη σας για αυτή την αινιγματική ηρωίδα της παγκόσμιας δραματουργίας;

Εφόσον ερμηνεύω αυτόν το ρόλο δεν θα γινόταν εκ των πραγμάτων να μην προσπαθήσω να τον υπερασπιστώ κιόλας. Η Έντα έχει χαρακτηριστεί με πάρα πολλά αρνητικά επίθετα, όπως κακομαθημένη, σκληρή, επηρμένη, ζηλιάρα κτλ. Το να υπερασπιστώ την ηρωίδα μου, σημαίνει πρωτίστως να προσπαθήσω να την κατανοήσω, να την ερμηνεύσω, να καταλάβω γιατί οδηγείται στις συμπεριφορές και στις πράξεις της, τι την ωθεί;

Για μένα, η Έντα είναι μια γυναίκα εγκλωβισμένη και ανήμπορη να πράξει. Είναι ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να ζήσει όπως θέλει, γιατί δεν έχει το θάρρος να πάει κόντρα στην εποχή και στην κοινωνία. Αυτό την καθιστά βαθύτατα δυστυχισμένη και κατά συνέπεια βαθύτατα πληγωμένη, και όπως ξέρουμε αυτή είναι και η μεγαλύτερη πηγή του θυμού και της σκληρότητας…

Θέλει να ορίζει τον εαυτό της, θέλει να έχει και να κάνει τις επιλογές της, αλλά δυστυχώς δεν μπορεί να σηκώσει το βάρος, το τίμημα αυτής της αντίστασης. Εγώ επιλέγω να τη δω σαν έναν άνθρωπο πληγωμένο, γιατί δεν μπορεί να είναι αυτός που πραγματικά θέλει, καταπιεσμένο, βαθιά ρομαντικό και ευαίσθητο, με τα πάθη του, φοβισμένη και πολύ ανθρώπινη. Μη μπορώντας να αντιμετωπίσει το αδιέξοδο μιας ζωής που δυστυχώς η ίδια πρώτη επέβαλε στον εαυτό της, οδηγείται στον θάνατο, πράγμα που είναι και η μόνη ουσιαστική φορά που δρα. Για αυτόν κιόλας το λόγο, ο θάνατός της είναι μια πράξη απελευθέρωσης και όχι ηττοπάθειας. Αυτό είναι ένα στοιχείο που εμένα προσωπικά με συγκινεί και μου προκαλεί δέος.

 

 

Κατά τη γνώμη σας γιατί μας απασχολεί αυτό το κείμενο κάπου 130 χρόνια μετά τη συγγραφή του;

H Έντα Γκάμπλερ είναι ένα έργο κλασικό, αυτό σημαίνει πως πραγματεύεται ζητήματα που είναι πανανθρώπινα, που δηλαδή μας αφορούν και θα μας αφορούν πάντοτε. Κεντρικός άξονας του έργου είναι ο εγκλωβισμός του ανθρώπου αλλά και η αδυναμία του να αποδράσει από αυτή την κατάσταση. Ο εγκλεισμός και το αδιέξοδο προκύπτει όχι μόνο από εξωτερικούς παράγοντες, όπως είναι οι επιταγές της κοινωνίας και οι ρόλοι που καλείται κάποιος να υπηρετήσει σε αυτή τη ζωή σύμφωνα με τους άλλους, αλλά πολλές φορές και από εμάς τους ίδιους που φοβόμαστε, διστάζουμε, αδυνατούμε να πράξουμε όπως πραγματικά θα θέλαμε. Αυτή η αδυναμία του να είμαστε συνεπείς με τον εαυτό μας και τις βαθύτερες επιθυμίες μας, είναι που μας οδηγεί στο μεγαλύτερο αδιέξοδο.

Φυσικά στο συγκεκριμένο έργο συναντάμε και άλλα πολλά θέματα που δυστυχώς είναι πάντα επίκαιρα και διαχρονικά, όπως η έλλειψη επικοινωνίας που υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων, η διαφθορά και το ψέμα που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους του συστήματος και της εξουσίας, η καχυποψία και ο δόλος που διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις, ο ρόλος της γυναίκας εκείνη (ίσως και όχι μόνο) την εποχή, οι επιφανειακές και ανειλικρινείς σχέσεις που υπερτερούν σε σχέση με τις καθαρές και ειλικρινείς. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που μέσα στην «Έντα Γκάμπλερ», όποιος χαρακτήρας δρα υπόγεια, έντεχνα, συμβιβάζεται και πηγαίνει με το ρεύμα, στο τέλος επιβιώνει ενώ αντίθετα, όποιος είναι περισσότερο ειλικρινής και καθαρός, οδηγείται στην καταστροφή.

 

 

Τι συμβαίνει σήμερα πάνω στα θέματα του γάμου, της ανδροκρατούμενης κοινωνίας, της γυναικείας χειραφέτησης και κατά πόσο επηρεάζουν τον δικό σας επαγγελματικό χώρο;

Δυστυχώς ένα άλλο θέμα που πραγματεύεται αυτό το έργο και που ακόμα και στις μέρες μας είναι επίκαιρο είναι αυτό της γυναικείας χειραφέτησης και της θέσης της γυναίκας μέσα στην κοινωνία. Παρόλο που τα πράγματα σαφώς έχουν βελτιωθεί από την εποχή που γράφτηκε το έργο, κατά τη γνώμη μου έχουμε ακόμα δρόμο. Ακόμα και σήμερα μια γυναίκα δεν είναι εύκολο να επιλέξει π.χ. ότι δεν θέλει να γίνει μητέρα ή ότι θα ήθελε να ζήσει μόνη της, χωρίς γάμο, χωρίς να φοβάται την κοινωνική κριτική.

Πιστεύω πολύ απλά, πως ακόμα υπάρχει δυσκολία σε κάποια θέματα, η γυναίκα να έχει ίση αντιμετώπιση με έναν άντρα. Πράγμα που δυστυχώς το αποδεικνύει όχι μόνο ο μεγάλος αριθμός γυναικοκτονιών τα τελευταία χρόνια (που όλο και αυξάνονται), αλλά και άλλα συμβάντα βίας σε όλες τις μορφές της με τα οποία μια γυναίκα έρχεται καθημερινά αντιμέτωπη. Ωστόσο, πλέον γίνονται βήματα μπροστά και υπάρχουν προσπάθειες εξάλειψης τέτοιων φαινομένων όχι μόνο στο χώρο μας, αλλά και γενικά μέσα στην κοινωνία -απλώς νομίζω πως μπορούμε και καλύτερα.. (πλέον κάποιες συμπεριφορές που ήταν καθιερωμένες, όχι μόνο δεν είναι αποδεκτές αλλά είναι και κατακριτέες). Αλήθεια, ελπίζω να έρθουν πολύ καλύτερες μέρες για όλες τις γυναίκες και επιτέλους να βρουν τη θέση που τους αξίζει μέσα σε αυτόν τον κόσμο.

 

 

Πώς συνεργαστήκατε με τη Γλυκερία Καλαϊτζή, τη σκηνοθέτιδα της παράστασης; Θα δούμε κάτι διαφορετικό από την πλευρά της σκηνοθεσίας;

Με την κ. Καλαϊτζή μας συνδέουν πολλά. Αρχικά, ήταν καθηγήτριά μου στο τμήμα Θεάτρου του Α.Π.Θ και κάπως έτσι έγινε η πρώτη μας γνωριμία. Αργότερα συνεργαστήκαμε σε άλλες δύο παραστάσεις, το «Χειμερινό Ηλιοστάσιο» που έγινε εν μέσω της πανδημίας και το «Καθαρό Σπίτι». Η «Έντα Γκάμπλερ» ήταν η τρίτη φορά που θα δουλεύαμε μαζί επαγγελματικά και ομολογουμένως η πιο απαιτητική από άποψη υποκριτικού βάρους. Είναι ένας άνθρωπος που θαυμάζω, εκτιμώ και ευγνωμονώ βαθύτατα για όλα όσα μου έχει προσφέρει τόσο σε επίπεδο γνώσεων όσο σε επαγγελματικό, αλλά και σε ανθρώπινο, πλέον.

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά και ικανοποίηση από το να δουλεύεις με τους δασκάλους σου, να υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη και στήριξη, συνεννόηση, κοινό καλλιτεχνικό όραμα και πλέον η σχέση σας να είναι τόσο πολυεπίπεδη. Είναι ένας άνθρωπος που έχει τα μάτια του ανοιχτά στο νέο θεατρικό υλικό της πόλης, και μέσα από τις δουλειές της αλλά και τις παραστάσεις που φιλοξενεί το θέατρο Τ, δίνει την ευκαιρία και το βήμα σε πάρα πολλούς νέους καλλιτέχνες και ομάδες της πόλης να δείξουν την δουλειά τους.

Αυτό το θεωρώ πολύ σημαντικό, κυρίως στις μέρες μας, όπου η Θεσσαλονίκη τείνει να έχει μετατραπεί σε μια πολύ, κατά τη γνώμη μου, εσωστρεφή-θεατρικά- πόλη και η ανάγκη για τέτοιους χώρους που κρατούν το υλικό εντός των τειχών της και που στηρίζουν το ελεύθερο θέατρο όλο και αυξάνεται.

Σχετικά με τη συγκεκριμένη σκηνοθεσία, δεν είναι ένα κλασικό ανέβασμα, με την έννοια της απεικόνισης του 19ου αιώνα. Θα έλεγα πως ο σκηνικός χώρος και τα ρούχα θα μπορούσαν κάλλιστα να απεικονίζουν και το σήμερα. Πιστεύω πως το κείμενο είναι από μόνο του τόσο βαθύ και γεμάτο νοήματα που δεν χρειάζονται πολλά άλλα στοιχεία εντυπωσιασμού. Αυτό ήθελε νομίζω να τονίσει και η κ. Καλαϊτζή μέσα από την απόδοση-διασκευή αλλά και τη σκηνοθεσία της.

Το έκανε πιο σύγχρονο εισάγοντας κάποια νεωτερικά στοιχεία (βίντεο, blacklight κτλ.) αλλά παράλληλα έδωσε μεγάλη σημασία όχι τόσο στο φαίνεσθαι όσο στο «είναι», στην ουσία του έργου, εμβαθύνοντας στις σχέσεις μεταξύ των προσώπων και στην επιρροή που ασκεί ο ένας στον άλλον. Άλλωστε, πιστεύω πως είναι από τα έργα που μιλάει από μόνο του…πολλά χρόνια τώρα. Φυσικά, η Μαρία Καραδελόγλου για άλλη μια φορά έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, με τη σκηνογραφία της και την ενδυματολογία της, όπως επίσης και ο Χ. Κυριαζίδης με τα βίντεο, ο Δ. Καραθανάσης με τους φωτισμούς του και ο Π. Καραδελόγλου με τη μουσική του που ενισχύουν την αινιγματική ατμόσφαιρα του έργου.

 

 

Θα θέλατε να μας περιγράψετε μια δυνατή σκηνή της παράστασης ή έναν διάλογο που θεωρείτε σημαντικό για εσάς;

Κατά τη γνώμη μου, μια από τις πιο δυνατές σκηνές του έργου αλλά και της παράστασής μας, είναι η τελευταία σκηνή. Η Έντα έχει αποχαιρετήσει τον Λέβμποργκ και έχει αποφασίσει πως αυτό το κεφάλαιο έχει κλείσει μια για πάντα για εκείνη. Προχωρά σε αποκαλύψεις που σηματοδοτούν την απόφασή της να συμβιβαστεί και να ακολουθήσει τον τρόπο ζωής που όλοι περιμέναν από αυτήν, σε αυτό βέβαια συμβάλλουν και όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες του έργου που ο καθένας με τον δικό του τρόπο, την ωθούν σε αυτή την απόφαση.

Για εμένα, η τελευταία σκηνή είναι η πιο σημαντική γιατί είναι και η σκηνή της κορύφωσης του δράματος. Η Έντα, βάλλεται από παντού και ο κλοιός γύρω της στενεύει επικίνδυνα. Από τον Τέσμαν ο οποίος δείχνει τον πραγματικό του χαρακτήρα, από την αδελφή του Γιούλε που πιέζει χειριστικά την Έντα να προβεί σε αποκαλύψεις, από την Τέα η οποία για τους δικούς της λόγους εισχωρεί όλο και πιο έντονα μέσα στις ζωές τους λειτουργώντας σαν καταλύτης αλλά κυρίως από τον δικαστή Μπρακ, ο οποίος πλέον δίνει την χαριστική βολή εκβιάζοντάς την με τον πιο άμεσο και ξεκάθαρο τρόπο και στην ουσία αποτελώντας τον ηθικό αυτουργό του τέλους της.

Όλα πλέον έχουν επιτελεστεί και έρχεται η ώρα της πλήρους απογύμνωσης των ψευδαισθήσεων και των φαντασιώσεών της. Η τελευταία πράξη, είναι η στιγμή που αντιλαμβάνεται πως ο ρομαντισμός, τα ιδανικά χάρη των οποίων θα μπορούσε να αντέξει να ζήσει έστω και μια ζωή συμβιβασμένη, γκρεμίζονται παταγωδώς. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν υπάρχει πια.. αντιλαμβάνεται πως η τραγικότητα μόνο μέσα στο μυαλό της υπάρχει και πως η σκληρή πραγματικότητα είναι ποτισμένη με χυδαιότητα, υποκρισία και γελοιότητα και όπως έχει η ίδια αναφέρει προηγουμένως «…δεν θα άντεχα να ζω μέσα στην υποκρισία και το ψέμα..».

Κατά τη γνώμη μου, στην τελευταία σκηνή φαίνεται η ξεκάθαρη πορεία ενός ανθρώπου παγιδευμένου ανάμεσα στο ποιος θα ήθελε να είναι και στο ποιος πραγματικά μπορεί να είναι-και αυτή η πορεία, είναι σιωπηρή και οδηγεί μόνο σε ένα τέλος, την αυτοκαταστροφή. Η Έντα, εφόσον πλέον δεν μπορεί να ορίσει το πώς θα ζήσει, ορίζει το πώς δεν θα ζήσει.
«Σιωπή λοιπόν, Έντα Γκάμπλερ!»

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Έντα Γκάμπλερ»

Απόδοση – Σκηνοθεσία: Γλυκερία Καλαϊτζή
Σκηνικά – Κοστούμια: Μαρία Καραδελόγλου
Μουσική: Πρόδρομος Καραδελόγλου
Κίνηση: Ιωάννα Μήτσικα
Φωτισμοί: Διονύσης Καραθανάσης
Βοηθός σκηνοθέτιδας: Χαρίκλεια Ζαγοριανού
Βοηθός σκηνογράφου: Αριάνα Νίκου
Φωτογραφίες – Video παράστασης: Χρήστος Κυριαζίδης
Trailer παράστασης: Παναγιώτης Κουντουράς
Γραφιστική επιμέλεια: Λάζαρος Παπανικολάου
Επικοινωνία: Λία Κεσοπούλου
Παραγωγή: Θέατρο Τ

Διανομή (με σειρά εμφάνισης)
Σοφία Βούλγαρη (Γιούλε)
Αλέξανδρος Νικολαΐδης (Γιόργκεν Τέσμαν)
Χριστίνα Δαγκάκη (Έντα Γκάμπλερ)
Λίλα Παντελίδου (Τέα Έλβστεντ)
Κυριάκος Δανιηλίδης (Δικαστής Μπρακ)
Ιωάννης Καμπούρης (Έιλερτ Λέβμποργκ)

 

Πού: Θέατρο Τ, Αλεξάνδρου Φλέμινγκ 16, Θεσσαλονίκη

Πότε: από 1 Δεκεμβρίου 2023 και κάθε Δευτέρα και Παρασκευή στις 21.30, Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00. Έως 18 Δεκεμβρίου 2023.

Διάρκεια παράστασης: 105 λεπτά

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (κανονικό), 12 ευρώ (φοιτητών και άνω των 65), 10 ευρώ (ανέργων, ΑμεΑ & πολυτέκνων). Κάθε Δευτέρα γενική είσοδος 10 ευρώ, ατέλειες κάθε Παρασκευή, με σειρά προτεραιότητας και εφόσον υπάρχει διαθεσιμότητα

Early bird εισιτήρια με 9 ευρώ, από 3 έως 10 Νοεμβρίου, για τις παραστάσεις από 1 έως 9 Δεκεμβρίου.

Προπώληση εισιτηρίων: www.more.com/theater/enta-gkampler/

Πληροφορίες / Κρατήσεις: 2310 854 333

Parking: Ιδιωτικός χώρος parking ακριβώς δίπλα από το Θέατρο Τ. Τιμές: 3€ η πρώτη ώρα | +1€ για κάθε επόμενη ώρα

Σας ενδιαφέρει:
Το Θέατρο Τ είναι προσβάσιμο σε αναπηρικά αμαξίδια.
Δεν επιτρέπεται η είσοδος στο θέατρο μετά την έναρξη της παράστασης.
Με την επίδειξη του εισιτηρίου σας, έχετε 10% έκπτωση στο ουζερί «Το Πλατανάκι» ακριβώς απέναντι από το Θέατρο Τ.

Περισσότερα:
Website: www.theatrot.gr
Facebook page: www.facebook.com/theatrot
Facebook event παράστασης: https://fb.me/e/1pfx12HSW
Instagram profile: https://www.instagram.com/theatro_t