Είδαμε την παράσταση χορού «Α(ν)ΤΙ» σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Καλυβίτη

Η Αννέτα Παπαθανασίου σκηνοθετεί «Τα 39 Σκαλοπάτια»
7 Δεκεμβρίου 2022
Βαρβάρα Λάρμου: «Το διαδραστικό κομμάτι του “Αθώος ή Ένοχος”, “αναγκάζει” τον θεατή, να έχει ενεργό ρόλο στην παράσταση»
8 Δεκεμβρίου 2022

Sharing is caring!

 

Γράφει η Θεατρολόγος Μαρία Μαρή

 

Η παράσταση χορού «Α(ν)ΤΙ» παρουσιάστηκε το Νοέμβριο στο θέατρο Ροές, σε σκηνοθεσία Παναγιώτη Καλυβίτη. Ο ίδιος υπογράφει τη δραματουργία και τα σκηνικά. Για τον σκηνοθέτη ο «Εδώ, στο σώμα είναι ο λόγος». Μπορεί η Αντιγόνη του να μην έχει λόγο, δεν είναι σιωπηλή, είναι όμως εκκωφαντική. Όπως λέει και ο ίδιος «Η Αντιγόνη είναι η πεμπτουσία της αυτοπραγμάτωσης, μέσα στην πράξη Ίμερος εναργής».

Η παράσταση δεν αναπαριστά την πλοκή του έργου του Σοφοκλή, αλλά προσπαθεί να αποδώσει τις ψυχικές διακυμάνσεις αυτής της ηρωίδας, της Αντιγόνης, που υπερέβη εαυτόν για να εκτελέσει αυτό που νιώθει χρέος της, να θάψει, δηλαδή, τον αδελφό της. Αυτό το χρέος είναι η κινητήρια δύναμη του έργου.

Πρόκειται, λοιπόν, για μια παράσταση χορού βασισμένη στη Σοφόκλεια «Αντιγόνη», ένα εγχείρημα να αποδοθεί κάτι από το έργο του τραγικού μας ποιητή, χωρίς όμως το κείμενό του. Και πώς γίνεται αυτό, θα αναρωτηθεί κανείς; Ο Παναγιώτης Καλυβίτης και οι ερμηνεύτριες Τζένη Βαγκοπούλου και Ευαγγελία Χατζητζάνου, δίνουν την απάντηση, μέσα από την παραστατικότητα, την κίνηση και το χορό, όπου διερευνάται η ανάγκη της αδελφής, να θάψει και να πενθήσει το νεκρό αδελφό της, η ανάγκη του κάθε ανθρώπου να εκτελέσει αυτό που θεωρεί χρέος του, πάση θυσία.

 

 

Για το έργο

Ο Λάιος εισήγαγε την παιδεραστία αρπάζοντας τον Χρύσιππο, ο Οιδίποδας σκότωσε σε άμυνα τον πατέρα του Λάιο, χωρίς να γνωρίζει ότι είναι πατέρας του, παντρεύτηκε τη μητέρα του Ιοκάστη, χωρίς να γνωρίζει ότι είναι μητέρα του, και, σύμφωνα με τον Σοφοκλή, απέκτησε μαζί της τέσσερα παιδιά, την Αντιγόνη, την Ισμήνη, τον Ετεοκλή και τον Πολυνείκη. Σε σωζόμενο απόσπασμα της Θηβαΐδας, αναφέρεται ότι ο Οιδίποδας καταράστηκε τους δύο γιους του, να μοιράσουν την κληρονομιά του με οπλισμένο χέρι και να κατεβούν στον Άδη αλληλοσφαγμένοι, επειδή είχαν παραβεί την εντολή του, να μη χρησιμοποιήσουν ποτέ το ασημένιο τραπέζι του Κάδμου και το χρυσό κύπελλο (δέπας), με το οποίο έπινε κρασί ο Λάιος.

Με την αποκάλυψη της αλήθειας, η Ιοκάστη αυτοκτονεί (απαγχονίζεται, όπως ταιριάζει στις αρχόντισσες). Ο Ετεοκλής και ο Πολυνείκης, συγκρούονται μεταξύ τους για την εξουσία της Θήβας, η Αντιγόνη δεν δέχεται να υπακούσει στην εντολή του θείου της, αδελφού της μητέρας της, Κρέοντα, να μην ταφεί ο Πολυνείκης που είχε επιτεθεί στην πόλη του, υφίσταται την τιμωρία για την παράβαση του νόμου που είχε εκδώσει ο Κρέων, εγκλείεται σε υπόγεια φυλακή, αυτοκτονεί όπως η μητέρα της, ενώ στο θάνατο την ακολουθεί και ο αρραβωνιαστικός της και γιος του Κρέοντα, Αίμονας που αυτοκτονεί με ξίφος, όπως συνήθιζαν οι άνδρες. Στο θάνατό του, θα τον ακολουθήσει η μητέρα του και σύζυγος του Κρέοντα, Ευρυδίκη, που αυτοκτονεί με ξίφος, αντίθετα με τις συνήθειες.

 

 

Η παράσταση του Παναγιώτη Καλυβίτη

Τα παραπάνω πρόσωπα, έχουν στοιχειώσει την Αντιγόνη και την αδελφή της, την Ισμήνη. Είναι σαν δύο όψεις του ίδιου προσώπου. Η μια, η Ισμήνη, (Ευαγγελία Χατζητζάνου) διστακτική και φοβισμένη, με κινήσεις ελεγχόμενες και μετρημένες, ενώ η άλλη, η Αντιγόνη (Τζένη Βαγκοπούλου) είναι δυναμική. Το πάτημά της και μόνο, είναι σα να καλύπτει τη μισή σκηνή. Πατάει στιβαρά και αποφασιστικά, δείχνοντας ότι είναι αποφασισμένη να φτάσει ως το τέλος, να ικανοποιήσει τη θέλησή της και να θάψει τον αδελφό της.

Ο ήχος της μύγας, που ακούγεται στην παράσταση, παραπέμπει στο έργο του Ζαν Πολ Σαρτρ «Οι Μύγες», κάνοντας αναφορά στη σήψη που χαρακτηρίζει, εδώ στο έργο αυτό, το βασίλειο των Λαβδακιδών. Το παρελθόν καθορίζει το παρόν. «Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα».

Οι φωτισμοί του Δημήτρη Κουτά και η επιβλητική ζωντανή μουσική σύνθεση και ερμηνεία του Τάσου Κοφοδήμου, καθώς και το βιολί και η φωνή της Υβόννης Μέλισσα, ντύνουν αποτελεσματικά την διαλεκτική χορογραφία και πετυχαίνουν να αποδώσουν μια μεταφυσική χροιά. Οι τραγωδίες των κλασικών μας ποιητών είναι κλασικές, γιατί δίνουν στην εκάστοτε εποχή, σύμβολα που αναβιώνονται και προκαλούν νέες προσεγγίσεις. Έτσι κι εδώ, έχουμε τη σωματοποίηση μιας ηρωικής πράξης, του να τολμήσεις, δηλαδή, να παραβλέψεις τις διαταγές της εξουσίας, μέσα όμως από μία επίπονη και σκοτεινή οδό, υπακούοντας στους ηθικούς νόμους.

Να σταθούμε στο σημείο της μουσικής, που υπηρετεί ο Τάσος Κοφοδήμος, καθώς πειραματίζεται διασκευάζοντας παραδοσιακά κομμάτια, που τα πλαισιώνει με μελωδικές γραμμές ηλεκτρικής κιθάρας, τρομπέτας και ακορντεόν. Στην παράσταση «Α(ν)ΤΙ», συνοδεύει η υπέροχη Υβόννη Μέλισσα με βιολί, φωνή και κρουστά. Και οι δυό τους, δημιουργούν την κατάλληλη ατμόσφαιρα για να φανεί η διαδοχή των σκέψεων, προς την ειλημμένη απόφαση της ταφής.
Η έλλειψη της φωνής, έκανε πιο δυναμικό το λόγο του κορμιού. Απόλυτα εκφραστικές και με τεχνική η Τζένη Βαγκοπούλου και η Ευαγγελία Χατζητζάνου, φάνηκαν σαν την όψη η μια της άλλης. Διαφορετικές και συμπληρωματικές.

Μορφές προγονικών προσώπων, κατεβαίνουν από την οροφή της σκηνής και αξιώνουν μερίδιο στη ζωή των δύο κοριτσιών και τη σκέψη τους. Όλο αυτό το βαρύ οικογενειακό φορτίο, οπωσδήποτε βαρύνει ένα νεαρό κορίτσι, που πρέπει να σηκώσει στους ώμους του μεγάλες αποφάσεις και επιτέλους με την πράξη της, να βάλει ένα τέλος σε αυτή την οικογενειακή κατάρα.

Οι δυο τους μπροστά στους θεατές, χαστουκίζονται, φιλιούνται μπροστά στο φέρετρο του αδελφού τους, αυτό το διάφανο φέρετρο καθορίζει τα συναισθήματα και τη δράση. Ο συνδυασμός των σωμάτων δημιουργούν πίνακες και λειτουργούν, ώστε να κινούν τη σκέψη και το συναίσθημα του θεατή. Εξαιρετική η σύλληψη και η δραματουργία του Παναγιώτη Καλυβίτη.

Η χορογραφία, από κοινού του Παναγιώτη Καλυβίτη και της συνεργάτιδάς του Τζένης Βαγκοπούλου, η οποία υποδύεται την Αντιγόνη, δημιουργεί έντονες εικόνες. Το θεληματικό βήμα, ο φόβος, το πισωγύρισμα και ξανά η ορμή του ατόμου αυτού, που θυσιάστηκε οικειοθελώς, για την εκπλήρωση της μεγάλης ιδέας της, του ήθους. Αγώνας, οδύσσεια, μαρτύριο εσωτερικό, για να φτάσει ο άνθρωπος αυτός, να απαρνηθεί τη ζωή του για έναν μεγάλο σκοπό. Παραστάτης, η αδελφή της η Ισμήνη (Ευαγγελία Χατζητζάνου), η πιο ήσυχη νότα, όμως η συνεχής παρουσία πλάι της, την οδηγεί πιο ήπια στο θάνατο. Συντροφεύουν ουσιαστικά.

Μια παράσταση, εμπειρία, κινησιολογική, εικαστική, μουσική! Οπωσδήποτε μια παράσταση που δεν αφήνει κανέναν αδιάφορο.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Α(ν)ΤΙ»

Σκηνοθεσία/Δραματουργία/Σκηνικά: Παναγιώτης Καλυβίτης
Χορογραφία: Παναγιώτης Καλυβίτης, Τζένη Βαγκοπούλου
Ερμηνεύουν: Τζένη Βαγκοπούλου, Ευαγγελία Χατζητζάνου
Πρωτότυπη Μουσική / Live Performance: Τάσος Κοφοδήμος, Υβόννη Μέλισσα
Κοστούμια: Μάρθα Χαραλαμπίδου
Φωτισμοί: Δημήτρης Κουτάς
Φωτογραφίες/Trailer: Θάνος Κάγκαλος
Trailer score: Τεντ Ρέγκλης
Αφίσα: Πίνακας: Ίρις Δεπάστα / Γραφιστικά: Θάνος Κάγκαλος

Σκηνικές κατασκευές: Ηλίας Λιάγκος, Ορέστης Χατζηκωστής
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη

 

Πού: Θέατρο Ροές, Ιάκχου 16, Γκάζι (σταθμός μετρό Κεραμεικός), τηλ. 210 3474312

Πότε: από 10 Νοεμβρίου 2022 και κάθε Πέμπτη και Παρασκευή , στις 21.00. Έως 25 Νοεμβρίου 2022

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 12 ευρώ (μειωμένο), 5 ευρώ (ατέλειες)

Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά

Κρατήσεις θέσεων/πληροφορίες: 6977717666, 6976695844, 6970123026