Πάολα Καλλιγά: «Δεν ξέρω τι ακριβώς σημαίνει να είναι κανείς μισάνθρωπος. Μάλλον όμως, έχουμε μισανθρωπικές τάσεις όλοι μας. Το χρειαζόμαστε, ίσως, για να νιώθουμε μοναδικοί»

O Κώστας Γάκης σκηνοθετεί τον «Αμπιγιέρ» στο Θέατρο «Τζένη Καρέζη»
29 Νοεμβρίου 2022
Είδαμε την παράσταση «Ποντικοπαγίδα» σε σκηνοθεσία Κίρκης Καραλή
29 Νοεμβρίου 2022

Η Πάολα Καλλιγά ερμηνεύει στην παράσταση «Mισάνθρωπος» που παρουσιάζεται στο Θέατρο Θησείον. (Φωτογραφίες: Μαρία Γοζαδίνου).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Ο ρόλος που ερμηνεύει είναι αυτός του Μαρκήσιου Κλιτάντρ. Η ηθοποιός Πάολα Καλλιγά εξηγεί στο theatermag για την εκδοχή του έργου «Mισάνθρωπος» του Μολιέρου, που τοποθετείται στο πρόσφατο ελληνικό παρελθόν, στη δεκαετία του 1990. Η παράσταση, ανεβαίνει στο θέατρο Θησείον, σε σκηνοθεσία Μαρίας Μαγκανάρη. Τους υπόλοιπους ρόλους ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Βαγγέλης Αμπατζής, Μαρία Γεωργιάδου, Σύρμω Κεκέ, Γιάννης Κλίνης, Κώστας Κορωναίος, Κώστας Κουτσολέλος και η σκηνοθέτις.

 

 

«Mισάνθρωπος». Τι σημαίνει αυτή η λέξη και δη ο τίτλος της παράστασης;

Ο Αλσέστ, από την αρχή του έργου το λέει απερίφραστα: «Μισώ όλους τους ανθρώπους». Είναι ο ρόλος του, η ταυτότητα του, χωρίς τον τίτλο του Μισανθρώπου νιώθει ότι θα ήταν «ένα κοινό ανθρωπάκι». Ο τίτλος του έργου είναι ο τίτλος τιμής, λοιπόν, που δίνει στον εαυτό του ο κεντρικός του χαρακτήρας. Ίσως όμως, ο Μολιέρος αναφέρεται και σε όλους τους υπόλοιπους χαρακτήρες του έργου. Είναι όλοι τους καθαρματάκια, βίαιοι και ανταγωνιστικοί προς τους ανθρώπους γύρω τους. Εκτός από τον Φιλέντ και την Ελιάντ, που είναι αρκετά πιο ψύχραιμοι, μια ψυχραιμία όμως, που κι αυτοί την έχουν κατακτήσει, αποδεχόμενοι τη μισανθρωπιά τους ίσως. Δεν ξέρω τι ακριβώς σημαίνει να είναι κανείς μισάνθρωπος. Έχει και κάτι το οξύμωρο η λέξη και η στάση αυτή. Τοποθετείς βλακωδως τον εαυτό σου έξω από τα ανθρώπινα. Μάλλον όμως, έχουμε μισανθρωπικές τάσεις όλοι μας. Το χρειαζόμαστε, ίσως, για να νιώθουμε μοναδικοί.

 

 

Ποια είναι η δική σας εκδοχή πάνω σε αυτό το κλασικό έργο, που γράφτηκε το 1666;

Όταν το διάβασα για πρώτη φορά, είχα ενθουσιαστεί με το πόσο εύστοχα ο Μολιέρος καταπιάνεται με ζητήματα που μας βασανίζουν, με τον ίδιο τρόπο ακόμα. Η Μαρία Μαγκανάρη, επέλεξε να το τοποθετήσουμε στο πρόσφατο ελληνικό παρελθόν, στη δεκαετία του 1990, και νομίζω η αναλογία είναι πολύ επιτυχημενη. Προσπαθήσαμε στην εκδοχή μας τα πρόσωπα αυτά, αριστοκράτες που συναντιούνται σε μια αυλή δίπλα απ’ την αυλή του Λουδοβίκου, που μιλάνε αυτή την ιδιαίτερη έμμετρη γλώσσα (δουλέψαμε με την απίστευτη μετάφραση της Χρύσας Πρόκοπάκη που είναι σαν ένα μεγάλο συγκινητικό τραγούδι), να είναι άνθρωποι πραγματικοί, που τους αναγνωρίζεις, που τους έχεις δει σε οικογενειακά τραπέζια, στα μπαρ, κάπου στις αναμνήσεις σου. Να έχουν κάτι το οικείο οι αδυναμίες τους και το χιούμορ τους.

 

Η έννοια της ευχαρίστησης φαίνεται να είναι κεντρική στο έργο. Ποια είναι τα θέματα που πραγματεύεται ο «Mισάνθρωπος»;

Στην πρώτη σκηνή του έργου οι δυο φίλοι, Αλσέστ και Φιλέντ, κάνουν μια συζήτηση που την έχουμε κάνει αμέτρητες φορές με φίλους. Διαφωνούν για το πώς να διαχειριστούμε την υποκρισία στις κοινωνικές σχέσεις. Πόσο ειλικρινείς, πρέπει να είμαστε με τους ανθρώπους; Πόσα ψέματα θα πούμε για να γίνουμε αγαπητοί και πόση αλήθεια αντέχουμε να ακούσουμε;

Φτάνεις στο τεράστιο ζήτημα του πώς επιλέγεις να ζεις. Συγχωρώντας ή καταδικάζοντας τους ανθρώπους; Λέγοντας ναι ή όχι; Οι αδυναμίες των αγαπημένων μας, μερικές φορές, δεν αντέχονται. Αλλά αν δεν τις είχαν πώς θα ήταν; Δεν θα ήταν οι ίδιοι. Θα ερωτευόταν ο Αλσέστ τη Σελιμέν, αν δεν είχε άλα αυτά τα χαρακτηριστικά που αποστρέφεται στους άλλους; Θα την ερωτευόταν, αν δεν είχε όλους αυτούς τους μνηστήρες γύρω της να παίζει; Αν δεν ευχαριστιόταν ελεύθερα τη ζωή της;

Μετά μπαίνει το τεράστιο ζήτημα του έρωτα. Ποιούς ερωτευόμαστε και γιατί; Πόσο αθώα μπορούν να είναι τα πράγματα, όταν υπάρχει ερωτικός ανταγωνισμός; Ο έρωτας και το αίτημα για αποκλειστικότητα, ίσως μας προκαλεί κάτι το μισανθρωπικό. Λέμε: θέλω εσένα ολοδικό μου, να μη σε μοιράζομαι, αλλα πόσο γίνεται αυτό; Για να γίνει ολοκληρωτικά, θα έπρεπε το ζευγάρι να αποχωρήσει από τα εγκόσμια. Αυτό ζητάει και ο Αλσέστ από τη Σελιμέν. Έτσι, θα μπορούσε να την ευχαριστηθεί όμως;

Μελετήσαμε πολύ στις πρόβες μας και το ζήτημα του χιούμορ, το οποίο νομίζω συνδέεται πολύ με την ευχαρίστηση. Όλοι γύρω απ’ τον Αλσέστ σπάνε πλάκα, αυτός αντιστέκεται. Μοιάζει να μην μπορεί να αφεθεί στην ελαφρότητα. Την ερωτεύεται όμως τη Σελιμέν, η οποία γοητεύει με το χιούμορ της και θέλει να ευχαριστιέται, να κουτσομπολεύει, να κολακεύει και να κολακεύεται, να γελάει, να αρέσει. Και είναι σαν ο Αλσέστ, να θέλει να την πάρει μακριά από την απόλαυσή της, να της κόψει τη χαρά. Κάποια στιγμή, σε έναν απίστευτο μονόλογο του, της το λέει ευθέως. Θα ‘θελα να ‘σαι δυστυχισμένη, ώστε η μόνη σου χαρά να είμαι εγώ. Πιστεύω ότι αυτό ακριβώς, εύχονται όλοι οι ερωτευμένοι κατά βάθος. Τόσο σκοτεινό και βίαιο πράγμα, ήταν, είναι και θα είναι ο έρωτας.

 

 

Θα θέλατε να μας μιλήσετε για το ρόλο που ερμηνεύετε και την έρευνα που κάνατε;

Είναι ο Μαρκήσιος Κλιτάντρ. Ερωτευμένος κι αυτός, ο καημένος, με τη Σελιμέν, κάνει ό,τι μπορεί για να της τραβήξει την προσοχή. Τον κινεί πολύ ο ανταγωνισμός και η ζήλια και προσπαθεί, μέσω της εκκεντρικότητάς του να ξεχωρίσει. Είναι κι αυτός ένας μισάνθρωπος, αλλά είναι αρκετά έξυπνος στο πως παίζει το κοινωνικό παιχνίδι. Κάνει ό,τι μπορεί για να κάνει τη Σελιμέν να γελάσει, ώστε να τον ερωτευτεί. Πάει πακέτο με τον Μαρκήσιο Ακάστ, είναι «άσπονδοι φίλοι». Συντρίβεται φυσικά και αυτός. Η ιστορία του, είναι μία ακόμα ιστορία κατάρρευσης.

 

Πώς συνεργαστήκατε με τη σκηνοθέτιδα Μαρία Μαγκανάρη και τους υπόλοιπους ηθοποιούς της παράστασης;

Με πολλή τρυφερότητα και χιούμορ. Η Μαρία νομίζω, έχει ένα τρόπο να βλέπει το πιο ευαίσθητο, παράδοξο, κρυμμένο κομμάτι του ηθοποιού και να δουλεύει μ’ αυτό. Με πολλή φροντίδα και λεπτότητα όμως. Ήθελα πολύ καιρό να δουλέψω μαζί της. Ήταν ακόμα πιο μαγικά από όσο περίμενα. Ξεκινήσαμε δουλεύοντας το κείμενο, τη μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη, με τεράστια φροντίδα. Και με όλους τους υπόλοιπους ηθοποιούς και συντελεστές, δουλεύουμε με πειθαρχία, φροντίζουμε πολύ ο ένας τον άλλον και γελάμε συνέχεια. Μια μέρα χάζευα τη Φιλάνθη (Μπουγάτσου, τη σκηνογράφο μας) να διορθώνει μια λεπτομέρεια σε ένα στρώμα, με τόση προσοχή και αγάπη, και ταυτόχρονα να γελάει με τις βλακείες μας. Νομίζω/ελπίζω πως αυτή είναι η εικόνα του πως δουλέψαμε όλοι.

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Mισάνθρωπος»

Μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη
Σκηνοθεσία: Μαρία Μαγκανάρη
Φώτα: Μαρία Γοζαδίνου
Σκηνικά: Φιλάνθη Μπουγάτσου
Κοστούμια: Παύλος Θανόπουλος
Μουσική: Πέτρος Μάλαμας
Βοηθός σκηνοθέτιδας: Άννα Καραμανίδου
Φωτογραφίες: Μαρία Γοζαδίνου
Επικοινωνία : Ευαγγελία Σκρομπόλα

Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Βαγγέλης Αμπατζής, Μαρία Γεωργιάδου, Πάολα Καλλιγά, Σύρμω Κεκέ, Γιάννης Κλίνης, Κώστας Κορωναίος, Κώστας Κουτσολέλος, Μαρία Μαγκανάρη

 

Πού: Θέατρο Θησείον, Ενα Θέατρο για τις Τέχνες, Τουρναβίτου 7, Αθήνα, τηλ. 210 3255444

Πότε: από 23 Νοεμβρίου 2022 και κάθε Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00. Έως 8 Ιανουαρίου 2023

Τιμές εισιτηρίων: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 12 ευρώ (φοιτητικό), 10 ευρώ (ανέργων, ΑΜΕΑ)

Προπώληση: viva.gr

Παραγωγή: προτσές

*Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.