Τέσσερις ηθοποιοί μιλούν για τη «Δίκη των έξι»

Η Κατερίνα Μαραγκού ερμηνεύει τη «Δεσποινίς Μαργαρίτα» 
3 Νοεμβρίου 2022
Η Ελένη Ζουρελίδου και η Πέλια Γιαννουλάτου μας μιλούν για τη «Φαύστα»
3 Νοεμβρίου 2022

Οι ηθοποιοί Μαρία Λάμπρου, Γιάννης Τσόρβας, Φαίδρα Παπανικολάου και Δήμητρα Μπάσιου ερμηνεύουν στην παράσταση «Η Δίκη των έξι».(Φωτογραφίες: Κατερίνα Αρβανίτη).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η συγγραφέας του έργου και ηθοποιός Δήμητρα Μπάσιου και οι ηθοποιοί Γιάννης Τσόρβας, Μαρία Λάμπρου και Φαίδρα Παπανικολάου μιλούν στο theatermag για την παράσταση «Η Δίκη των έξι», η οποία παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο θεατρικό σανίδι, στο θέατρο Αλκμήνη, σε σκηνοθεσία Νίκου Κρίκα.

Η ιστορία συναντά τη μυθοπλασία φωτίζοντας τα γεγονότα που ακολούθησαν την Καταστροφή της Μικράς Ασίας. Τρεις ήρωες, σε μία νέα κι αφιλόξενη πατρίδα, αποζητούν τη δική τους δικαίωση μετά τα δεινά που υπέστησαν. Δύο πλευρές, δύο διαφορετικές όψεις του δράματος συμβολίζουν την – χωρισμένη στα δύο – κοινωνία εκείνης της εποχής. Θα καταφέρουν να δικαιωθούν; Πού βρίσκεται η αλήθεια και πόσο αντικειμενικά μπορούμε να κρίνουμε τόσο σημαντικά ζητήματα, όπως αυτό της Δίκης των έξι;

 

 

«Η Δίκη των έξι». Ποιο είναι το θέμα του έργου και πώς ξεκίνησε η συγγραφή του;

Δήμητρα Μπάσιου: Θέμα του έργου είναι η δίκη των έξι. Η δίκη αυτή, που άρχισε στις 31 Οκτωβρίου του 1922, έγινε για να κατευνάσει το τεράστιο πλήθος των προσφύγων, οι οποίοι είχαν κάνει μια τεράστια διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας. Φώναζαν όλοι το σύνθημα «θάνατο στους προδότες». Οι βασανισμένοι και προδομένοι πρόσφυγες, ζητούσαν λυσσαλέα εκδίκηση για τα όσα δεινά υπέστησαν, όχι μόνο στη Μικρά Ασία, αλλά και όλη την προηγούμενη δεκαετία.

Βρίσκονται, λοιπόν, κατηγορούμενοι οχτώ άνθρωποι και εκτελούνται οι έξι εξ αυτών. Ένα στρατοδικείο που οργανώθηκε γρήγορα, ως απάντηση στη λαϊκή κατακραυγή για δικαιοσύνη. Είναι ένα γεγονός της Ιστορίας μας, που δεν είναι γνωστό σε πολύ κόσμο, αν και άρρηκτα συνυφασμένο με τη Μικρασιατική Καταστροφή. Για αυτό, θέλησα να γράψω το συγκεκριμένο έργο. Στο σημείο αυτό, θέλω να ευχαριστήσω πολύ τη Νάντια Δαλκυριάδου για την πολύτιμη βοήθεια της! Ελπίζουμε, με αφορμή την επέτειο εκατό χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, αυτό το έργο να είναι το έναυσμα για τον κόσμο να ψάξει, να διαβάσει, να βρει τη δική του αλήθεια για αυτό το γεγονός. Να γίνει πιο γνωστό, αλλά και να αποτελέσει παράδειγμα των διεθνών που μπορεί να φέρει ο διχασμός. Ο διχασμός, που ακόμα και σήμερα αποτελεί το μείζον θέμα της ελληνικής κοινωνίας.

 

Η συγγραφέας και ηθοποιός Δήμητρα Μπάσιου. (Φωτογραφίες: Κατερίνα Αρβανίτη).

 

Πώς θα σας δούμε επί σκηνής; Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τους ρόλους που ερμηνεύετε;

Δήμητρα Μπάσιου: Στο έργο, υποδύομαι την Ευανθία Αμανατίδου, μια νέα κοπέλα που έρχεται μαζί με τη θεία της Δόμνα στην Ελλάδα, φέρνοντας μαζί τους μόνο λίγα ρούχα. Με την Καταστροφή, χάνει τον πατέρα της, αλλά και τον αρραβωνιαστικό της Σάββα Κώστογλου. Οι δυο τους, βρίσκονται ξανά στην Αθήνα, μετά από ένα διάστημα, μόνο που πλέον είναι σε αντίπαλα στρατόπεδα. Η Ευανθία, αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, ίσως να καταλαβαίνει σε στιγμές, πως ίσως η δίκη δεν είναι η λύση, αλλά δεν θέλει να πάει κόντρα στη θεία της, που τόσο αγαπά και είναι πλέον το μοναδικό της στήριγμα, ούτε βέβαια είναι σε θέση να κρίνει τα δεδομένα αντικείμενα. Είμαι ευτυχής που συνάντησα τη Φαίδρα Παπανικολάου, τη Δόμνα δηλαδή, επί σκηνής. Είναι μια εξαιρετική ηθοποιός και είναι μάθημα να δουλεύεις μαζί της.

Γιάννης Τσόρβας: Επί σκηνής θα υποδυθώ τον Σάββα, του οποίου ο θείος, ο Γεώργιος Μπαλτατζής, δικάζεται μαζί με τους άλλους κατηγορούμενους μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Βρίσκεται στην αντίπερα όχθη των γεγονότων και βλέπει την καταστροφή αυτή από άλλη οπτική, από αυτή που τη βλέπουν η Δόμνα και η Ευανθία. Ο Σάββας, αγαπάει και νοιάζεται για την Ευανθία, ακόμη και αν γνωρίζει ότι πλέον βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα. Είναι άνθρωπος της λογικής και όχι του συναισθήματος και γι’ αυτό, παρά τις πολλές προσπάθειες που κάνει να την προσεγγίσει, στο τέλος καταλήγει ότι η Ευανθία δεν κατάλαβε τη δύσκολη θέση στην οποία βρισκόταν και τάχθηκε εχθρός του.

Μαρία Λάμπρου: Εγώ υποδύομαι την αφηγήτρια του έργου. Από τη σκηνική και οπτική μου γωνιά, παρατηρώ τα γεγονότα και μοιράζομαι σκέψεις και μνήμες, από τις αφηγήσεις του παππού μου. Σκοπός μου, είναι να δώσω την εικόνα του πολιτικοκοινωνικού πλαισίου της περιόδου, αλλά και να μιλήσω για τους τρεις αυτούς ανθρώπους, που αντιπροσωπεύουν κυρίαρχες πληθυσμιακές ομάδες της εποχής, να μιλήσω για το βάρος, τον πόνο, τις ενοχές, το τραύμα τους. Όλα αυτά, όχι για να πνιγούμε στη θλίψη, αλλά για να αποκωδικοποιήσουμε, να συλλογιστούμε, να θέσουμε προσωπικά και συλλογικά ερωτήματα.

Φαίδρα Παπανικολάου: Στο έργο αυτό, ερμηνεύω τη Δόμνα Αμανατίδου, η οποία είναι δις εκτοπισμένη από τον Πόντο στη Σμύρνη και το 1922 με την καταστροφή, στην Ελλάδα. Είναι μια γυναίκα άπατρις, που φέρει τον πόνο του διωγμού και του θανάτου. Φτάνει εδώ, με την ορφανή ανιψιά της που την έχει σαν παιδί της … κάποτε ο πόνος την κάνει κι αυτήν παιδί, αδικημένο, γεμάτο θυμό και κακία. Είναι ο απλός άνθρωπος που βιώνει την ιστορία, μ’ όλο το πάθος απ΄ την απώλεια των αγαπημένων, του τόπου, της κοινωνικής ταυτότητας. Οι πρόσφυγες παντού και πάντα, έχουν την ίδια αντιμετώπιση: είναι παρείσακτοι. Κι ίσως, έχουν όλοι την κρυφή ελπίδα, πως κάποτε θα τιμωρηθούν οι υπαίτιοι του ξεριζωμού τους . Ίσως, έχουν την ίδια κρυφή ελπίδα πως θα ριζώσουν στο νέο τους τόπο, αν αυτός βρεθεί.

 

Η ηθοποιός Φαίδρα Παπανικολάου. (Φωτογραφίες: Κατερίνα Αρβανίτη).

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τον σκηνοθέτη Νίκο Κρίκα;

Γιάννης Τσόρβας: Η συνεργασία μου με το Νίκο Κρίκα ήταν εξαιρετική. Ως νέος ηθοποιός που τώρα κάνει τα πρώτα του βήματα στο χώρο του θεάτρου, είχα την τύχη να δουλέψω ή ακόμα καλύτερα να συνεργαστώ, με έναν σκηνοθέτη που στη σχέση ηθοποιού-σκηνοθέτη δίνει αέρα, ελευθερία και χρόνο στα πράγματα. Ο Νίκος, σε κάθε πρόβα, μού έδειχνε τον δρόμο στον οποίο έπρεπε να βαδίζω και επιπλέον, μου επεσήμανε και τα λάθη στα οποία έπεφτα, πράγμα το οποίο μόνο καλό μπορεί να αποφέρει σε έναν ηθοποιό.

 

Ο ηθοποιός Γιάννης Τσόρβας. (Φωτογραφίες: Κατερίνα Αρβανίτη).

 

Τι συμβαίνει ανάμεσα στους ήρωες του έργου;

Μαρία Λάμπρου: Ο Σάββας Κώστογλου, η Ευανθία Αμανατίδου και η θεία της Δόμνα Αμανατίδου φτάνουν στην Αθήνα μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Στη νέα πατρίδα τον μεν Σάββα, περιμένει το εύπορο περιβάλλον της οικογένειας Μπαλτατζή, ενώ τις δυο γυναίκες περιμένει η πλήρης ανέχεια. Η Δίκη των έξι που πραγματοποιείται στα τέλη του Οκτώβρη του 1922, έρχεται να διχάσει την τότε κοινωνία και να χωρίσει τους τρεις αυτούς ανθρώπους, στα δυο υπάρχοντα στρατόπεδα, σε αυτούς που επιζητούν ή όχι την θανάτωση των κατηγορούμενων ως υπαιτίων της καταστροφής. Η αντιπαλότητα αυτή, αποκλείει κάθε ελπίδα για την ένωση Σάββα και Ευανθίας, οι οποίοι ονειρεύονταν το κοινό τους μέλλον, πριν τον ξεριζωμό. Στο έργο, υπάρχει κι ένας τέταρτος χαρακτήρας, η αφηγήτρια και εγγονή του Σάββα, η οποία προσπαθεί να συνδεθεί με την ιστορία και τους χαρακτήρες από το μακρινό 1990.

 

Η ηθοποιός Μαρία Λάμπρου. (Φωτογραφίες: Κατερίνα Αρβανίτη).

 

Πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας σ’ αυτή την παράσταση;

Φαίδρα Παπανικολάου: Η συνεργασία μας με το Νίκο Κρίκα και τη Δήμητρα Μπάσιου για το έργο της Δήμητρας «Η Δίκη των Έξι», δεν προέκυψε τώρα. Είχαμε συνεργαστεί στο παρελθόν, σε διηγήματα του Παπαδιαμάντη με γενικό τίτλο «Έρως Θάλασσα Θάνατος στον Παπαδιαμάντη». Τότε, μας σταμάτησε η καραντίνα, είχαμε παίξει πολύ λίγο, οπότε έμεινε κάτι στη μέση. Να πω εδώ, ότι με τον Νίκο είμαστε μαζί από την αρχή σχεδόν του θεατρικού ταξιδιού μας, 13 χρόνια πίσω… Αυτή είναι η τρίτη δουλειά που κάνουμε μαζί. Είναι τιμητικό και παρήγορο, που υπάρχει αυτή η εμπιστοσύνη, που καταφέρνουμε να δημιουργούμε σταθερές και μια κοινή γλώσσα, σ’ αυτήν την τόσο ζοφερή και αδηφάγα συγκυρία.
Κι έχουμε τη χαρά, να έχουμε σ’ αυτή τη δουλειά, δύο νέους, ταλαντούχους αλλά κυρίως εξαιρετικού χαρακτήρα συναδέλφους, τη Μαρία Λάμπρου και τον Γιάννη Τσόρβα. Αυτή τη συνάντηση τη χρωστάμε στη Δήμητρα, που μας ένωσε και πάλι με το έργο της, ένα πολύ ενδιαφέρον θεατρικό με στοιχεία ντοκουμέντου, για ένα άγνωστο, σχεδόν αποσιωπημένο ιστορικό γεγονός: τη δίκη των έξι. Την ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση και την εμπιστοσύνη της.

 

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Η Δίκη των έξι»

Κείμενο: Δήμητρα Μπάσιου
Δραματουργική επεξεργασία: Καίτη Αναστασίου
Σκηνοθεσία: Νίκος Κρίκας

Μουσική: Χρήστος Συρμακέζης
Κοστούμια: Πελαγία Βουτζουλίδου
Σχεδιασμός φώτων: Νίκος Κρίκας
Ηχητικά εφέ – επεξεργασία ήχου: Κώστας Στυλιανού
Φωτογράφιση: Κατερίνα Αρβανίτη
Παραγωγή: ΜΗΡΚΑ ΑΜΚΕ
Επικοινωνία: Νατάσα Παππά

Διανομή: Μαρία Λάμπρου, Φαίδρα Παπανικολάου, Δήμητρα Μπάσιου, Γιάννης Τσόρβας

Ηχογραφημένες φωνές: Ορέστης Μήλιος, Νίκος Κρίκας

 

Πού: Θέατρο Αλκμήνη (Σκηνή Secret Room), Αλκμήνης 8, Κάτω Πετράλωνα, τηλ. 210 3428650

Πότε: από 24 Οκτωβρίου 2022 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15

Διάρκεια παράστασης: 70 λεπτά χωρίς διάλειμμα

Τιμές εισιτηρίων: 10 ευρώ (κανονικό), 6 ευρώ (μειωμένο: φοιτητές, ΑΜΕΑ, θεατές άνω των 65 ετών, άνεργοι), 8 ευρώ (ομαδικές κρατήσεις)

Προπώληση εισιτηρίων: viva.gr

Kρατήσεις θέσεων: Tαμείο θεάτρου Αλκμήνη – τηλ.: 210 3428650 (ώρες λειτουργίας: καθημερινά 18:00 – 22:30, Σαββατοκύριακο 17:00 – 22:00)

Πρόσβαση στο θέατρο: Στάση Μετρό Κεραμεικός, Τρόλεϊ στάση Καμπά, ΟΑΣΑ 049, 815, 838, 914, Γ18 στάση Καμπά