Γιάννης Ασκάρογλου: «Οι πολιτισμικές και κοινωνικές επιρροές των Μικρασιατών, είναι πλέον τόσο ενσωματωμένες, που δύσκολα μπορούμε να μας φανταστούμε χωρίς αυτές»

Ο Θοδωρής Αμπαζής σκηνοθετεί «Το Μαύρο Νερό»
2 Νοεμβρίου 2022
«Πιο Δυνατός κι από τον Σούπερμαν» από τη Συντεχνία του Γέλιου
3 Νοεμβρίου 2022

H Μάρια Φλωράτου, o Γιάννης Ασκάρογλου και ο Γεράσιμος Γεννατάς ερμηνεύουν στην παράσταση «Περιοδεύων Θίασος» που σκηνοθετεί η Ελεάνα Γεωργούλη. (Φωτογραφίες: Karol Jarek),

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η μυθοπλασία συναντά το ντοκουμέντο σε μια σκοτεινή κωμωδία πάνω στις πολλαπλές περιπέτειες του Εθνικού Διχασμού και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ο ηθοποιός Γιάννης Ασκάρογλου μιλάει στο theatermag για την παράσταση «Περιοδεύων Θίασος», τη φιγούρα του Ακροβάτη, τον προπάππου του, που ήταν σταθμάρχης στο Ικόνιο, καθώς και για το έγγραφο που εμφανίζεται στην παράσταση και που είναι ένας πραγματικός τίτλος ιδιοκτησίας της οικογένειάς του.
Η παράσταση ανεβαίνει στο Θέατρο ΕΛΕΡ, σε σκηνοθεσία Ελεάνας Γεωργούλη, υπό τις πρωτότυπες μουσικές του Θάνου Κοσμίδη των Burger Project. Στο ρόλο του Γελωτοποιού, ο Γεράσιμος Γεννατάς και στο ρόλο της ταχυδακτυλουργού Νινέτ, η Μάρια Φλωράτου.

 

«Περιοδεύων Θίασος». Πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας σε αυτή την παράσταση;

Με την Μάρια Φλωράτου και την Ελεάνα Γεωργούλη μας συνδέει η δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης, χωρίς όμως να έχουμε συνεργαστεί στο παρελθόν. Με πολλή χαρά και προσμονή, δέχθηκα να είμαι μέρος της πρότασης για το πρόγραμμα «Όλη η Ελλάδα ένας πολιτισμός», όχι μόνο για την ευκαιρία να συνεργαστώ με καλλιτέχνες που εκτιμώ και μοιράζομαι κοινές ανησυχίες (καλλιτεχνικές και μη), αλλά και λόγω της θεματικής, με την οποία συνδέομαι σε προσωπικό επίπεδο. Η πρόταση έγινε δεκτή και παρότι η επιχορήγηση δεν επαρκεί, βοήθησε ώστε να γίνει πραγματικότητα αυτή η ιδέα.

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για το ρόλο που ερμηνεύετε και κατά πόσο έχει σχέση με κάποια δική σας ιστορία;

Η φιγούρα του Ακροβάτη φέρει στον θίασο (και τον «Θίασο») μια σωματικότητα εμπνευσμένη όχι μόνο από ακροβατικές φιγούρες, αλλά και τη μνήμη ενός σώματος που αγωνίζεται να διασωθεί. Όπως και οι περισσότεροι ρόλοι, «ακροβατεί» σε μια ενδιάμεση ζώνη, μεταξύ του πραγματικού (όπως το αντιλαμβανόμαστε) και του φανταστικού. Η προσωπική ιστορία του Ακροβάτη, έχει δανειστεί στοιχεία από την μικρασιατική καταγωγή μου, τις μνήμες του συλλογικού τραύματος της καταστροφής, της μετακίνησης πληθυσμών και της μετεγκατάστασης.

Ο προπάππους μου, ήταν όντως σταθμάρχης στο Ικόνιο, θέση κύρους της εποχής, και οι προγιαγιάδες μου ήρθαν στην Ελλάδα πριν και μετά την ανταλλαγή πληθυσμών, σε μια αναζήτηση νέας ζωής και ταυτότητας, όπως συμβαίνει πάντα με τους απανταχού πρόσφυγες. Το έγγραφο που εμφανίζεται στην παράσταση είναι ένας πραγματικός τίτλος ιδιοκτησίας της οικογένειάς μου, που έφεραν μαζί τους, μια αιωνίως μετέωρη ελπίδα για την επιστροφή των περιουσιών. Επίσης, η μουσουλμανική ιδιότητα του Ακροβάτη, μάς θυμίζει μια εποχή, πριν την επικράτηση των εθνών-κρατών, που η συνύπαρξη ανθρώπων διαφορετικών μειονοτήτων σε μια πόλη, ήταν μια καθημερινότητα και αποτελούσε σημαντικό στοιχείο της γοητείας της.

Στο νούμερο της μετακίνησης πληθυσμών, παρότι με κωμική διάθεση, η απαρίθμηση των μετατοπισμένων προκαλεί την ευαισθησία του Ακροβάτη: «Άνθρωποι ήταν!», διαμαρτύρεται, ανεξαρτήτως θρησκείας. Αυτό συνδέεται και μια σχετικά άγνωστη πτυχή της Ιστορίας: οι μουσουλμάνοι που εκτοπίστηκαν από τον τότε Ελλαδικό χώρο (πριν και μετά την επίσημη ανταλλαγή πληθυσμών) έτυχαν παρόμοιας (δυσμενούς) αντιμετώπισης με τους Έλληνες πρόσφυγες, όταν έφτασαν στη Μικρά Ασία, παρότι ομόθρησκοι.

 

 

Ο Γελωτοποιός, η Νινέτ και ο Ακροβάτης. Ποια είναι η ιστορία των τριών αυτών χαρακτήρων;

Ο «Περιοδεύων Θίασος», όπως πολλοί θίασοι της εποχής περιόδευαν στις πόλεις και τα χωριά επιβιώνοντας από την ανάγκη του ανθρώπου για κάτι άλλο από το καθημερινό, κάτι μη πραγματικό, κάτι ονειρικό. Και η τέχνη τους είναι απαραίτητη, ακόμα περισσότερο σε περιόδους δυσοίωνες, στο χείλος της προκυμαία, στο κατάστρωμα του «Mimosa»… όπως λέει ο Γελωτοποιός: «σώσαμε το χιούμορ μας από τις φλόγες». Ίσως, σημαντικότερο από το «βιογραφικό» τους, είναι η προσπάθειά τους, ο καθένας με τη δική του ποιότητα και κυρίως τη σύμπνοιά τους, να ξορκίσουν με χιούμορ το παρόν.

 

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τη σκηνοθέτιδα Ελεάνα Γεωργούλη;

Η δημιουργική διαδρομή για εμένα είναι πολύ σημαντική, ανεξαρτήτως αποτελέσματος και σε αυτή τη συνεργασία, την απήλαυσα. Ο τρόπος δουλειάς, είχε αφετηρία σωματική, που εμπλουτιζόταν όμως συνεχώς από εικόνες, αναφορές, ντοκουμέντα και ό,τι άλλο αποκάλυπτε η προσωπική μας έρευνα. Η διαδικασία των προβών, πέτυχε μια ευαίσθητη ισορροπία μεταξύ της δημιουργικής ελευθερίας του καθενός μας και της εμπνευσμένης καθοδήγησης σε μια συλλογική πρόθεση, που συνδιαμορφωνόταν μέσα στις πρόβες.

Σε αυτό, φυσικά, προστίθεται η γενναιόδωρη φροντίδα που είχε ο καθένας για τους άλλους και την ίδια τη δουλειά. Αυτό αφορά όλους τους συνεργάτες, όχι μόνο τους «ορατούς» επί σκηνής. Συνολικά, δημιουργήθηκε ένα αίσθημα συλλογικής ασφάλειας, εντός και εκτός σκηνής, έως και μια ελπίδα θα έλεγα, για το πώς άνθρωποι διαφορετικοί μπορούμε να συμπράττουμε.

 

Ποιος είναι ο αντίκτυπος που είχε η Μικρασιατική Καταστροφή τότε και πόσο εμφανή είναι τα αποτελέσματα αυτά σήμερα; (στην κοινωνία, στον πολιτισμό)

Η απάντηση χρίζει διατριβής! Οι πολιτισμικές και κοινωνικές επιρροές των Μικρασιατών, είναι σχεδόν αναρίθμητες και πλέον τόσο ενσωματωμένες, που δύσκολα μπορούμε να μας φανταστούμε πια χωρίς αυτές. Ενδεικτικά: ο εμπλουτισμός της γλώσσας, η τεχνογνωσία σε τέχνες (π.χ. μεταξουργία) και εμπόριο, η οικονομική / επιχειρηματική δραστηριότητα και συνεπακόλουθα, η ενίσχυση του εργατικού κινήματος και γενικότερα οι πιο ανοικτές, κοσμοπολίτικες ιδέες. Στην καθημερινότητά μου, την πιο άμεση «επίδραση», αποτελούν η πλούσια ανατολίτικη κουζίνα και ο χορός / μουσική (οι επιρροές του σμυρναίικου ρεμπέτικου).

Παρ’ όλ’ αυτά, ιστορικά, οι αιτίες της καταστροφής και οι καθοριστικές, για πολλά εκατομμύρια ζωές, υπογραφές των υψηλά ιστάμενων «ηγετών», τείνουν να σκεπαστούν κάτω από μια, μάλλον στενή, εθνοκεντρική οπτική της Ιστορίας, ένα εθνικό αφήγημα της ήττας. Είναι χρήσιμο, έως και αναγκαίο, να εξερευνούμε την Ιστορία από όλες τις πλευρές και χωρίς μοιρολατρική διάθεση (γιατί όντως φαίνεται να επαναλαμβάνεται…), να είμαστε σε καλύτερη θέση, όχι μόνο να ερμηνεύσουμε τη σημερινή εποχή μας, αλλά και να την διαμορφώνουμε συνειδητά.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Περιοδεύων Θίασος»

Σκηνοθεσία, πρωτότυπο κείμενο, κίνηση: Ελεάνα Γεωργούλη
Ερμηνεία: Γιάννης Ασκάρογλου, Γεράσιμος Γεννατάς, Μάρια Φλωράτου
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Θάνος Κοσμίδης
Σκηνογραφία, κοστούμια: Γιώργος Τρικκαλιώτης
Σχεδιασμός φωτισμών: Χριστίνα Θανάσουλα
Φωτογραφίες: Karol Jarek
Video design: Χρυσάνθη Μπαδέκα
Promo Trailer: Αλέξης Ζαφειράκης
Μουσικοί επί σκηνής: Γεράσιμος Γεννατάς (κλαρινέτο), Μάρια Φλωράτου (κοντραμπάσο), Γιάννης Ασκάρογλου (κρουστά)
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θεοδόσης Τανής
Υπεύθυνη επικοινωνίας: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου | Art Ensemble
Οργάνωση παραγωγής: Retrospectiva Productions ΑΜΚΕ & Άνοιγμα ΑΜΚΕ

 

Πού: Θέατρο ΕΛΕΡ, Φρυνίχου 10, 10558, Αθήνα, τηλ: 211 735 3928

Πότε: από 22 Οκτωβρίου 2022 και κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00, Κυριακή στις 19.00

Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά

Τιμές Εισιτηρίων
Παρασκευή και Σάββατο: Κανονικό 15€, Μειωμένο 12€,
Κυριακή: Κανονικό 13€, Μειωμένο 10€
Μειωμένα εισιτήρια για φοιτητές, άτομα κάτω των 23 ετών και άνω των 65, καθώς και για ομαδικές κρατήσεις άνω των 10 ατόμων

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/periodeuon-thiasos-tis-eleanas-georgouli/