Πέντε γυναίκες μιλούν για «Το Υπουργείο της Υπέρτατης Ευτυχίας»

«Θέλω να σου κρατάω το χέρι» για δεύτερη χρονιά στο θέατρο Άλφα – Ληναίος-Φωτίου
24 Αυγούστου 2022
Ο Γιώργος Κόρδης μιλάει για την ψηφιακή εγκατάσταση – «τοιχογραφία» που συνομιλεί στην παράσταση «Έξοδος»
29 Αυγούστου 2022

Sharing is caring!

 

Υπάρχει άραγε η Υπέρτατη Ευτυχία για τον άνθρωπο; Πέντε γυναίκες, συντελεστές της παράστασης του έργου «Το Υπουργείο της Υπέρτατης Ευτυχίας» της Αρουντάτι Ρόϊ, απαντούν στις ερωτήσεις του theatermag, σχετικά με την παράσταση η οποία παρουσιάζεται στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου.
Οι ηθοποιοί Όλγα Δαλέκου, Μαρία Ρίκκου και Τσαμπίκα Φεσάκη, η σκηνοθέτις και ηθοποιός Έλλη Μερκούρη και η διερμηνέας Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας Μυρτώ Γκανούρη, μας μιλούν για «Το Υπουργείο της Υπέρτατης Ευτυχίας», μια παράσταση στην οποία συμμετέχουν κωφοί και ομιλούντες ηθοποιοί με τη χρήση του σωματικού θεάτρου, της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας και της φωνητικής ερμηνείας.

 

Τι σημαίνει ο τίτλος της παράστασης «Το Υπουργείο της Υπέρτατης Ευτυχίας» και πώς έγινε η επιλογή για το ανέβασμά της;

Έλλη Μερκούρη: Ο τίτλος είναι σε υπερθετικό βαθμό και γι’ αυτό ενέχει μια ανέφικτη ολοκλήρωση. Σαφέστατα, η συγγραφέας μας κλείνει το μάτι με μια ειρωνική διάθεση. Υπάρχει άραγε η Υπέρτατη Ευτυχία για τον άνθρωπο; Και αν ναι, πού μπορεί να τη βρει; Δεν μπορώ να αποκαλύψω τη σημασία του τίτλου, γιατί θα είναι σα να προδίδω όλο το έργο, αφού ο τίτλος και το νόημά του αναφέρονται στην τελευταία σκηνή και μόνο τότε είναι σε θέση ο θεατής να κάνει τη σύνδεση μέσω της σκέψης του.

Μπορώ όμως να σας πω, ότι η καταπληκτική Αρουντάτι Ρόΐ γράφει για τις εμπειρίες της στην Ινδία και τι σημαίνει να ζει εκεί ένας άνθρωπος που επιθυμεί να αλλάξει φύλο, καταγγέλλει τη πατριαρχική κοινωνία και τη εμμονή του αρσενικού φύλου. Η επιλογή, λοιπόν, του συγκεκριμένου έργου αποκαλύπτει μια πολιτική διάσταση που αποτέλεσαν ένα έντονο πεδίο προβληματισμών και ιδεών για όλους, καθώς αναδεικνύονται ζητήματα που αφορούν τόσο τη σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του, όσο και με τους άλλους γύρω του. Η συγγραφέας θέτει ζητήματα δημοκρατίας, ελευθερίας και εξουσίας. Έννοιες τόσο επίκαιρες και διαχρονικές, οι οποίες απασχολούν όλους τους ανθρώπους κάθε κουλτούρας και εθνικότητας. Για την Ευρώπη και τις πολιτικές που ακολουθούνται, θεωρώ ότι δεν θα υπήρχε καταλληλότερη ώρα γι’ αυτή την παράσταση.

Στην παράσταση συμμετέχουν κωφοί ηθοποιοί που χρησιμοποιούν τη γλώσσα του σώματος και τη νοηματική γλώσσα με την ταυτόχρονη ερμηνεία ομιλούντων ηθοποιών. Τα ερωτήματα που με απασχολούν κάθε φορά, είναι με ποιο τρόπο μπορούν να συνυπάρχουν και να επικοινωνούν κωφοί και ομιλούντες ηθοποιοί επί σκηνής και ποια μπορεί να είναι τα εκφραστικά εργαλεία σε μια τέτοια συνύπαρξη. Σκοπός ήταν η σκηνική δράση που πραγματοποιείται, να δημιουργεί την αίσθηση μίας ιδιαίτερης θεατρικής εμπειρίας για όλους, είτε για τους ηθοποιούς, είτε για τους θεατές. Η ιδέα ήταν να μελετήσουμε όσο περισσότερο μπορούσαμε, την ινδική κουλτούρα, έτσι ώστε να υπάρξει καλλιτεχνικό ενδιαφέρον να παρουσιαστεί σε μορφή παράστασης.

 

 

Ποιο είναι το θέμα του έργου της ακτιβίστριας και βραβευμένης συγγραφέας Αρουντάτι Ρόϊ;

Όλγα Δαλέκου: Η Αρουντάτι Ρόϊ μπορεί να είναι μια εκπληκτική συγγραφέας, κάτοχος βραβείου Booker, αλλά σημαντικότερο όλων είναι ότι η ίδια είναι μια σπουδαία ακτιβίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ασχολείται με πολλά κοινωνικά ζητήματα σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως το περιβάλλον ή ο πυρηνικός πόλεμος. Γράφει για τους αγώνες του ανθρώπου και τον ιερό σκοπό να προσπαθήσει να κερδίσει μια καλύτερη ζωή.

Η ιστορία που επιλέξαμε να αναπαραστήσουμε επί σκηνής, διαδραματίζεται στην Ινδία, όπου ένα αγόρι, ο Αφτάμπ, επιθυμεί να γίνει Αντζούμ, να γίνει δηλαδή γίνει μια Χίτζρα, γυναίκα παγιδευμένη σε κορμί αντρικό. Θα συμβούν διάφορα γεγονότα και δύσκολες καταστάσεις που εμπεριέχουν από εκφοβισμό μέχρι αποκλεισμό και κακοποίηση και τελικά θα καταλήξει σε ένα νεκροταφείο, ενώ ένα μωρό θα εμφανιστεί από το πουθενά στο πεζοδρόμιο! Δεν θα ήθελα να αποκαλύψω περισσότερα…τα υπόλοιπα επί σκηνής…! Εκείνο όμως που μπορώ να πω, είναι ότι το έργο αυτό καταγγέλλει οποιαδήποτε μορφή βίας ή κακοποίησης και αναδεικνύει το φως και την ελπίδα για ζωή.

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για την πορεία της παράστασης;

Έλλη Μερκούρη: Η ανταπόκριση των θεατών μέχρι σήμερα, σε όλο αυτό που κάνουμε είναι βαθιά συγκινητική. Από σκηνής, βιώνουμε μοναδικές στιγμές, όταν βλέπουμε τους θεατές να συμμετέχουν και να ανακαλύπτουν την ομορφιά μιας τόσο εκφραστικής γλώσσας, όπως είναι η νοηματική γλώσσα.

Έτσι και αλλιώς, η Θεατρική Ομάδα Κωφών «Τρελά Χρώματα» αποτελεί μια σύμπραξη κωφών και ομιλούντων ηθοποιών. Όλα αυτά τα χρόνια, οι παραστάσεις που δημιουργούμε έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους μια δίγλωσση, καινοτόμα προσέγγιση, η οποία μέσα από μια συστηματική ενασχόληση με τη θεατρική δράση, αναδεικνύει νέους κώδικες στην υποκριτική έκφραση, αξιοποιώντας με ανανεωτική ματιά την νοηματική γλώσσα.

Στη δε συγκεκριμένη παράσταση, το εγχείρημα ενέχει μια επιπρόσθετη δυσκολία, εκείνη της χρήσης μιας τρίτης γλώσσας, της γλώσσας των χεριών mudras των ασιατικών παραδόσεων. Η απόδοση αυτής της γλώσσας επί σκηνής, αποτελεί ξεχωριστή στιγμή, καθώς αυτή τη γλώσσα δεν τη γνωρίζουν, ούτε οι κωφοί/βαρήκοοι θεατές, ούτε οι ακούοντες! Οπότε μπορείτε να φανταστείτε την έκπληξή τους σχετικά με αυτό! Επιπλέον, θα έλεγα ότι το να επικοινωνεί ένας κωφός ηθοποιός με έναν ακούοντα ηθοποιό επί σκηνής, αποτελεί σίγουρα μια ξεχωριστή συνθήκη, καθώς οι δύο καλλιτέχνες μπορεί να συνομιλούν μέσω μιας ιδιαίτερης αισθαντικότητας, να βιώνουν μια βαθιά επικοινωνία μέσω της σκηνικής πράξης και αυτό να μεταδίδεται στον θεατή, ο οποίος εξαιτίας της συνθήκης, παραμένει ενεργός καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης.

 

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας σε αυτή την παράσταση;

Μυρτώ Γκανούρη: Η απόδοση ενός θεατρικού κειμένου σε μια διαφορετική γλώσσα, όπως είναι η νοηματική είναι μια διαδικασία μακρά και χρειάζεται υπομονή. Στόχος είναι να αποδοθούν σωστά τα νοήματα του κειμένου, συνδυάζοντας κάθε φορά τα στοιχεία της γλώσσας και της κουλτούρας απ’όπου προέρχεται το έργο.
Κυρίαρχο στοιχείο της νοηματικής γλώσσας είναι το γεγονός πως είναι οπτική. Βεβαίως, με την ιδιότητα της διερμηνέως της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας, έχω διδαχθεί να ελίσσομαι μεταξύ των δυο γλωσσών. Όμως, όταν πρόκειται για τη θεατρική τέχνη, χρειάζεται να επιστρατεύσεις όλες σου τις γνώσεις, προκειμένου να αποδοθεί επί σκηνής μια δίγλωσση παράσταση, συνδυασμένη και με τη θεατρική δράση.

Για το λόγο αυτόν, υπάρχει πολύ μεγάλη προετοιμασία από πριν, που σημαίνει ότι διαβάζω πολύ καλά σχετικά με το κείμενο που θα καταπιαστώ, κάνουμε συναντήσεις με τη σκηνοθέτρια και φυσικά συνεργάζομαι με μια από τις κωφούς ηθοποιούς, η οποία επειδή είναι η ίδια φορέας της κουλτούρα και της κοινότητας των κωφών, το αποτέλεσμα είναι άρτιο και απόλυτα κατανοητό.

Όλα αυτά τα χρόνια που συνεργάζομαι με τη συγκεκριμένη Ομάδα, έχω εκπαιδευτεί πια με θεατρικούς όρους και ανάλογες τεχνικές, αφού κάθε φορά καλούμαι να συμμετάσχω επί σκηνής, ναι μεν ως διερμηνέας, αλλά ντυμένη και βαμμένη ως ρόλος! Αυτό ενέχει τις δυσκολίες του, καθώς δεν είμαι ηθοποιός. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιες φορές, όπως τώρα, που απολαμβάνω ιδιαίτερα τη σκηνική εμπειρία, καθώς την εμπειρία του χορού με το Bollywood θα τη θυμάμαι μια ζωή!

 

 

Μπορείτε να μας πείτε για τα διαφορετικά είδη θεάτρου που συνδυάζονται στη σκηνική δράση;

Τσαμπίκα Φεσάκη: Τα εργαλεία της δουλειάς για έναν ηθοποιό είναι η φωνή και το σώμα του. Δουλεύοντας με τη Θεατρική Ομάδα Κωφών “Τρελά Χρώματα”, η έκφραση αποκτάει καινούριες διαστάσεις. Μέσα από την σύμπραξη κωφών και ομιλούντων ηθοποιών, ο λόγος γίνεται κίνηση, προβάλλει η ομορφιά του ήχου εν τη γεννέσει, τα σώματα μιλάνε και συμμετέχουν ως μια βαθύτερη ανάγκη επικοινωνίας.
Πρόσωπα εκφραστικά, χέρια που ζωγραφίζουν στο χώρο, σώματα ενεργά. Λόγος, νοηματική, σωματικό θέατρο, παντομίμα, ινδικός παραδοσιακός χορός, συμβολικές εκφράσεις (mudras) συνδυάζονται και συνδιαλέγονται, προσπαθώντας να μεταφέρουν την πολύχρωμη, πολυσύνθετη και πολυσήμαντη ιστορία μιας Χίτζρα, μιας φυλακισμένης γυναίκας στο κορμί ενός άντρα.

 

Κίνηση και χορογραφία ινδικού χορού Bharat Natyam. Θα θέλατε να μας μιλήσετε για αυτή την εμπειρία σας;

Μαρία Ρίκκου: Για τις ανάγκες του έργου, διδαχθήκαμε ινδικό κλασικό χορό Bharat Natyam από μια εξαιρετική δασκάλα, τη Μάτα Μάρρα. Είχαμε την ευκαιρία να μελετήσουμε εκτός από τη χορογραφία, το χορό των χεριών, γνωστά ως mudras, αλλά και το Bollywood. Αυτοί οι χοροί, είναι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους που χρειάστηκαν αρκετές πρόβες και μαθήματα.
Τα mudras είναι μια συμβολική ή τελετουργική χειρονομία της Ινδίας, δουλέψαμε με τα χέρια, τη σωστή γεωμετρική στάση και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αγαπήσουμε ακόμη περισσότερο αυτή την τόσο διαφορετική κουλτούρα. Σχετικά με το χορό του Bollywood, ο οποίος εκπέμπει χαρά και ελπίδα, απολαύσαμε κάθε στιγμή του, ενώ πνιγόμασταν στα γέλια!

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Το Υπουργείο της Υπέρτατης Ευτυχίας»

Συγγραφέας: Αρουντάτι Ρόϊ
Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου
Διασκευή-Σκηνοθεσία: Έλλη Μερκούρη
Σκηνικό-Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Ελένη Εξαδακτύλου
Μουσική: Κωστής Βοζίκης
Κίνηση-Χορογραφία ινδικού χορού Bharat Natyam: Μάτα Μάρρα
Απόδοση κειμένων στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα: Μυρτώ Γκανούρη, Όλγα Δαλέκου
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Βοηθός φωτιστή: Τζάνος Μάζης
Γραφιστικά: Μαρία Στεφανή
Φωτογραφίες promo-Βίντεο: Δάφνη Δρακούλη

Φωτογραφίες παράστασης: Ιουλία Λαδογιάννη
Υπηρεσίες Προσβασιμότητας: Πολιτιστικός Οργανισμός Liminal
Μακιγιάζ: Στέλλα Χατζοπούλου
Υπεύθυνος επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης

Ερμηνεύουν (κατά αλφαβητική σειρά): Όλγα Δαλέκου, Έλλη Μερκούρη, Μαρία Ρίκκου, Τσαμπίκα Φεσάκη
Συμμετέχει η διερμηνέας Μυρτώ Γκανούρη

Συμμετέχουν:
Τζάνος Μάζης (βίντεο)
Αφροδίτη Γεωργούση (φωνητική ερμηνεία)

 

Πού: Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Εθνικής Αμύνης 2, Θεσσαλονίκη

Πληροφορίες-τηλέφωνο κρατήσεων: 2315 200200, 6939 381354 (SMS)

Πότε: Σάββατο 17 Σεπτεμβρίου 2022, στις 21.00 και Κυριακή 18 Σεπτεμβρίου 2022, στις 19.00

Προβλεπόμενη διάρκεια παράστασης: 1 ώρα και 30 λεπτά

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/to-ypourgeio-tis-ypertatis-eytyxias-k-th-b-e/

Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ (γενική είσοδος), 10 ευρώ (μειωμένο, ειδική τιμή ΑΜΕΑ), 5 ευρώ (άνεργοι, ατέλειες)

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ψυχογιός

Ακολουθήστε την Θεατρική Ομάδα Κωφών “Τρελά Χρώματα”:
Facebook (σελίδα) : https://www.facebook.com/TheatricalGroupofDeafCrazyColors
Facebook (γκρουπ): https://www.facebook.com/groups/171594649596850

*Υπό την αιγίδα του Ομίλου για την UNESCO Τεχνών, Λόγου και Επιστημών Ελλάδος

*Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού