«Μικρή Ασία»: Οι τρεις ηθοποιοί και η σκηνοθέτις μιλούν για την παράσταση και το νέο έργο του Ανδρέα Φλουράκη

Ελένη Μολέσκη: «Η παράσταση «Κλυταιμνήστρα» επαναδιαπραγματεύεται τον τρόπο που παρουσιάζονται οι γυναίκες στους αρχαίους μύθους»
20 Ιουλίου 2022
Συζήτηση για το Αρχαίο Δράμα και η παράσταση «Ικέτιδες» στο «Διαβαλκανικό Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος»
23 Ιουλίου 2022

H Ελένη Στεργίου, o Στέφανος Παπατρέχας, και ο Κωνσταντίνος Ελματζίογλου, πρωταγωνιστούν στην παράσταση «Μικρή Ασία» που σκηνοθετεί η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη.(Φωτογραφίες: Πέτρος Μακρής).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Στο καινούργιο έργο του Ανδρέα Φλουράκη «Μικρή Ασία», το παράξενο ταξίδι του Τοκέι Μαρού μετατρέπεται σε μια ιστορία μυστηρίου και ιαπωνικής ομορφιάς. Η σκηνοθέτις Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη και οι ηθοποιοί Ελένη Στεργίου, Στέφανος Παπατρέχας και Κωνσταντίνος Αλματζίογλου, μιλούν στο theatermag για την παράσταση «Μικρή Ασία», η οποία παρουσιάζεται στις 26 και 27 Ιουλίου στον Αρχαιολογικό Χώρο Κορίνθου, στο πλαίσιο του προγράμματος 2022, του θεσμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός» του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

 

Πόσες συνεργασίες μετράτε με τον Ανδρέα Φλουράκη και πώς δουλεύετε σε κάθε του έργο;

Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη: Είναι η τρίτη φορά που συνεργαζόμαστε με τον Ανδρέα Φλουράκη, μετά την «Κάσσυ», το «Μια Χώρα Δυο Αιώνες Μετά» και τώρα τη «Μικρή Ασία». Υπάρχει, πια, αισθάνομαι ένας κώδικας επικοινωνίας και μια αμοιβαία εμπιστοσύνη ανάμεσά μας, με αποτέλεσμα η συνεννόηση και η κατανόηση της πρόθεσης του συγγραφέα, από την πλευρά μου, να φέρει χαρακτηριστικά χαράς και απόλαυσης. Ο Ανδρέας, γράφει συνήθως με έναν τρόπο αφαιρετικό, σαν να συντάσσει ένα πολυφωνικό ποίημα, χωρίς πρόσωπα και χαρακτήρες καλώντας τον εκάστοτε σκηνοθέτη να «ντύσει» αυτός την παράσταση με πρόσωπα, συμβάντα και καταστάσεις, συνθέτοντας το δικό του «ποίημα» μέσα στο ποίημα του συγγραφέα. Αυτή η λογική και η δομή, είναι πραγματικά εξαιρετικά δημιουργική για έναν σκηνοθέτη. Εμένα προσωπικά, με συναρπάζει η ιδέα να δουλεύω με έναν τέτοιο τρόπο.

 

Πρόσφυγες, ναύτες, καπετάνιοι, σκύλοι, γάιδαροι, νεαροί ερωτευμένοι. Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα πρόσωπα του έργου και για τις ιστορίες τους;

Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη: Όπως ανέφερα και πιο πάνω, στη «Μικρή Ασία» δεν υπάρχουν από γραφής χαρακτήρες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ιστορία ξεκινά από την πρόθεση κάποιων εφήβων να δραματοποιήσουν την ιστορία του Τοκέι Μαρού, ενός ιαπωνικού πλοίου, του οποίου ο καπετάνιος αψηφώντας διαταγές, ρίχνει τα εμπορεύματά του στη θάλασσα και σώζει τις ζωές 850 Ελλήνων και Αρμενίων, από το λιμάνι της Σμύρνης. Η αφήγηση της ιστορίας φυσικά δεν έχει ιστορικό χαρακτήρα, ούτε μιμητικό, αλλά αντίθετα παρουσιάζεται με έναν συμβολικό, ποιητικό τρόπο με στόχο να εμπνεύσει δύναμη και να προσφέρει θεραπεία στις ψυχές των ανθρώπων, που βιώνουν το ξεριζωμό και την απώλεια. Θέματα διαχρονικά που επανέρχονται ξανά και ξανά ακόμα και στον αιώνα που διανύουμε.
Έτσι, το ταξίδι αυτό μετατρέπεται σε μια εμπειρία επώδυνων, αλλά και ονειρικών στιγμών, μέχρι την αποδοχή και την επούλωση του τραύματος. Σε αυτό το ταξίδι, ο καπετάνιος και τα καπετανάκια του, μπλέκονται γλυκά με τους επιζώντες, αλλά και με ερωτευμένους, ξωτικά, ζώα μέσα στο συναρπαστικό πλαίσιο της ιαπωνικής
κουλτούρας.

 

Πώς έγινε η επιλογή των ηθοποιών και πώς δουλέψατε μαζί;

Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη: Όσων αφορά στην επιλογή των ηθοποιών, γνωρίζοντας το μπακράουντ του καθενός και σε συνεννόηση με τον συγγραφέα, προχώρησα σε μια άτυπη οντισιόν, συζήτηση περισσότερο, για να εξηγήσω κυρίως τον τρόπο δουλειάς της ομάδας, αλλά και να καταλάβω και τη δική τους διαθεσιμότητα. Νομίζω ότι ήταν και με τους τρεις «έρωτας με την πρώτη ματιά» και δεν έχω διαψευστεί. Η διαθεσιμότητα, η ανοιχτότητα και το κέφι τους για δουλειά είναι σπουδαία.

 

Τι συμβολίζει η «Μικρή Ασία» σήμερα;

Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη: Η «Μικρή Ασία» συμβολίζει πολλά. Καταρχήν, ότι η δύναμη του σύμπαντος βρίσκεται και πάντα βρισκόταν στα χέρια των νέων ανθρώπων, που έχουν και την αντοχή, αλλά και την πρόθεση να παλέψουν για όλα τα δύσκολα της ανθρωπότητας. Οι νέοι άνθρωποι ως θεραπευτές, ως φορείς αγάπης, στέκονται με γενναιότητα δίπλα μας και με καθόλου συμβατικό τρόπο, μας σφίγγουν το χέρι και μας καθησυχάζουν.
Μας οδηγούν με ηρεμία στο φως και στην αποδοχή.
Ένας ακόμα συμβολισμός έχει να κάνει με το ταξίδι. Το ταξίδι από μόνο του, εμπεριέχει την έννοια της περιπέτειας, εμπεριέχει τα σκαμπανεβάσματα των κυμάτων, εμπεριέχει το άγνωστο, αλλά εμπεριέχει και την άφιξη στην «Ιθάκη». Όλα αυτά, καθιστούν την εμπειρία μοναδική και σίγουρα μετά από κάθε ταξίδι, κανείς
δεν είναι εντελώς ίδιος. Πόσο περισσότερο μέσα από ένα εσωτερικό, υπαρξιακό ταξίδι από την καταστροφή στην εκ νέου διεκδίκηση της ζωής και των χαρών της. Σε κάθε περίπτωση, το ταξίδι με το Τοκέι Μαρού, που σε λίγο θα ξεκινήσει μέσω της παράστασης της «Μικρής Ασίας» προβλέπεται συναρπαστικό, αναπάντεχο και διασκεδαστικό.

 

Η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη, σκηνοθέτις της παράστασης του έργου «Μικρή Ασία» του Ανδρέα Φλουράκη.

 

Θα θέλατε να μας πείτε τις πρώτες σας σκέψεις για το έργο του Ανδρέα Φλουράκη «Μικρή Ασία»;

Ελένη Στεργίου: Ο Ανδρέας Φλουράκης αφορμάται από την ιστορία του Τοκέι Μαρού και του Καπετάνιου του, και φτιάχνει ένα έργο που προσπαθεί να μας μιλήσει για το φωτεινό ταξίδι και τον φωτεινό προορισμό του ανθρώπου. Το ταξίδι στη θάλασσα, στη στεριά, στον αέρα, στην φωτιά, το ταξίδι του ανθρώπου σε χρόνους και σε τόπους, το ταξίδι της ενηλικίωσης, το αναγκαστικό ταξίδι του ξεριζωμού, της ψυχής μας, της καρδιάς μας και τελικά το ταξίδι της ζωής μας, σε μέρη ανεξερεύνητα των τόπων, των εαυτών μας και των άλλων μας.

Ταξίδια που μας δυναμώνουν για να μπορέσουμε να δούμε τη ζωή μας με ομορφιά, παρά τις όποιες πληγές, τα εμπόδια και τις δυσκολίες που εμφανίζονται στο δρόμο μας. Δεν γνωρίζουν πολλοί αυτή την ιστορία. Είναι πολύ συγκινητική. Το Τοκέι Μαρού, ήταν ένα Ιαπωνικό εμπορικό πλοίο που ο καπετάνιος του αποφάσισε να σώσει πολλούς Αρμένιους και Έλληνες, που πνίγονταν στις Ακτές της Ιωνίας όταν οι Τούρκοι έκαιγαν την Σμύρνη το 1922.

Η «Μικρή Ασία» (εμπνευσμένος τίτλος) είναι για μένα η Ασία και ο πολιτισμός της, μέσα σε έναν μικρόκοσμο πλοίου που δεν δέχτηκε να πετάξει το κόσμο στη θάλασσα της Μικράς Ασίας, καταμεσής του Αιγαίου και τον περιέθαλψε, ενώ συμμαχικά πλοία δεν αναλάμβαναν μια τέτοια ευθύνη. Τι απέγιναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι; Κάποιος τους έσωσε, μετά πώς έσωσαν τον εαυτό τους, πώς ένιωσαν απέναντι στην πατρίδα τους; Το πλοίο, είναι μία προσωρινή στέγη. Κάποια στιγμή θα φτάσει σ’ έναν προορισμό. Θα κατέβεις; Θα μείνεις στο πλοίο; Μετά τι θα κάνεις; Πού θα πας; Ποιος αποφάσισες να γίνεις μετά το ταξίδι σου;

Στέφανος Παπατρέχας: Έχω μεγάλη περιέργεια να ακούσω και να συζητήσω μετά την παράσταση, τις σκέψεις του κοινού πάνω στο έργο και κυρίως των εφήβων, γιατί το έργο είναι με τέτοιον τρόπο γραμμένο, που αφήνει τον χώρο στον καθένα να βρει ένα δικό του κομμάτι, να δει τις δικές του προσωπικές αναφορές.
Έχει κομμάτια παράλογα, αλλά και ρεαλιστικά, παντρεμένα με πολύ ιδιαίτερο  τρόπο. Είναι ένα ψυχολογικό ταξίδι πάνω και κάτω από τη σκηνή. Αυτό το ταξίδι θα αφηγηθούμε κι εμείς μέσα από τις λέξεις του Ανδρέα Φλουράκη.

Κωνσταντίνος Ελματζίογλου: Το έργο δεν κινείται στα «κλασικά» πλαίσια γραφής και αφήγησης. Παρά το γεγονός του ότι η παράσταση είναι για παιδιά και εφήβους, κάλλιστα απευθύνεται αλλά και αφορά κι ένα κοινό μεγαλύτερων ηλικιών. Από την πρώτη κιόλας ανάγνωση, μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι μέσα σε μια θεματική που αφορά σε μια παλαιότερη εποχή-συγκεκριμένα στην Μικρασιατική καταστροφή – υπάρχουν στοιχεία του «σήμερα», ενταγμένα με ωραίο κι έξυπνο τρόπο.

 

 

Τι συμβαίνει στο παράξενο ταξίδι του Τοκέι Μαρού, ποιο είναι το θέμα του έργου;

Ελένη Στεργίου: Στη «Μικρή Ασία» ο Ανδρέας Φλουράκης συνδέει τις σημερινές σύγχρονες ιστορίες τεσσάρων εφήβων, με την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Μέσα από τις συνήθειες, τα ήθη, τα έθιμα, το φαγητό, τη θρησκεία, τον έρωτα, ενώνει τους δύο διαφορετικούς πολιτισμούς. Ένα άλμα από την καταστροφή της Σμύρνης στην Ιαπωνική ομορφιά.

Στέφανος Παπατρέχας: Η βάση του έργου είναι ένα ιστορικό γεγονός: στη μικρασιατική καταστροφή, τη στιγμή που τα «συμμαχικά» πλοία μένουν αδρανή, ένα ιαπωνικό πλοίο – το Τοκέι Μαρού – ρίχνει το εμπόρευμά του στη θάλασσα, σώζει έναν πολύ μεγάλο αριθμό προσφύγων και τους μεταφέρει στο λιμάνι του Πειραιά.
Από αυτό το ρεαλιστικό πλαίσιο, λοιπόν, ξεκινάμε και οδηγούμαστε μέσα από τις καμπίνες του πλοίου σε συναισθήματα, εικόνες, εμπειρίες και εν τέλει στην αρχή μιας νέας ζωής.

Κωνσταντίνος Ελματζίογλου: Παρακολουθούμε το ταξίδι τριών ανθρώπων, που διασώθηκαν από τον καπετάνιο και το πλήρωμα του Τοκέι Μαρού. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, οι τρεις αυτοί ρόλοι μπαίνουν σε διάφορες δοκιμασίες από τον Καπετάνιο, με σκοπό να «απαλύνουν» τα τραύματα που κουβαλούν, να θυμηθούν όλα όσα τους έχουν «στοιχειώσει» και τελικά να κάνουν μια νέα αρχή στη ζωή τους.

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για το ρόλο που ερμηνεύετε (ή αφηγείστε);

Ελένη Στεργίου: Οι συνάδελφοί μου κι εγώ, κάνουμε πολλούς ρόλους. Και οι τρεις μας έχουμε το ρόλο του πρόσφυγα. Εγώ, μιας Ελληνίδας γυναίκας που έχασε τον άντρα της στη Σμύρνη που μετά γίνεται Γιαπωνέζα, επειδή ερωτεύτηκε τον Ιάπωνα καπετάνιο που τους έσωσε κι έμαθε την γλώσσα του και τέλος κάνω τον Λευκάδιο Χερν, που μέσα από τα λόγια του συναντώ το νόημα του έργου : «Ένας άνθρωπος πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο χώρες, δύο χώρες τουλάχιστον για ν’ανοίγει το μυαλό του…».

Στέφανος Παπατρέχας: Το κείμενο είναι αφαιρετικό και δεν είναι χωρισμένο σε συγκεκριμένο αριθμό ρόλων. Μέσα από τις πρόβες καταλήξαμε στο ποιος λέει τι και γιατί και πάνω σε αυτό δημιουργήσαμε, όχι ακριβώς τρεις ρόλους, αλλά τρεις φορείς ιδεών και εννοιών. Αν πρέπει να περιγράψω, με λίγα λόγια, αυτό που κάνω εγώ, θα έλεγα πως πρόκειται για ένα άτομο αρκετά ευαίσθητο και άπειρο που οδηγείται μέσα από το ταξίδι, να πατήσει στα πόδια του και να πάρει δύναμη για μια νέα ζωή.

Κωνσταντίνος Ελματζίογλου: Στη «Μικρή Ασία» δεν υπάρχουν «δοσμένοι» ρόλοι από τον συγγραφεά. Βλέπουμε τον διάλογο κάποιων ανθρώπων που εκπροσωπούν – συμβολίζουν όλον τον πληθυσμό που έζησε τα δεινά της Μικρασιατικής καταστροφής. Ως εκ τούτου, μπήκαμε στη διαδικασία, σε συνεργασία με την σκηνοθέτιδα να μοιράσουμε τις ατάκες του έργου και ουσιαστικά να πλάσουμε εμείς τους ρόλους μας. Έτσι λοιπόν, ο δικός μου ρόλος που προκύπτει από αυτήν τη «ζύμωση», χαρακτηρίζεται ίσως από μία αποστασιοποίηση σε σχέση με τους άλλους δύο. Χρειάζεται παραπάνω χρόνο, ώστε να προσαρμοστεί και να νιώσει κάποια οικειότητα με όλο αυτό που του συμβαίνει.

 

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τη σκηνοθέτιδα Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη;

Ελένη Στεργίου: Είχαμε μια πολύ όμορφη και δημιουργική συνεργασία με την Ρουμπίνη που φαίνεται να νοιάζεται και ν’ αγαπάει πολύ αυτό που κάνει. Είμαι πολύ τυχερή, γιατί σ’ αυτή τη δουλειά γνώρισα και δύο πολύ ταλαντούχους συναδέλφους. Τον Στέφανο Παπατρέχα, που εκτός από εξαιρετικός ηθοποιός είναι και εξαιρετικός συγγραφέας, (έγραψε τους υπέροχους στίχους των τραγουδιών που θ’ ακουστούν στην παράσταση) και τον Κωνσταντίνο Ελματζίογλου, που εκτός από εξαιρετικός ηθοποιός έχει φοβερή κίνηση και φωνή αηδονιού.

Στέφανος Παπατρέχας: Με την Ρουμπίνη είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε. Μέσα στην πρόβα, αφήνει πολύ χώρο για να βάλουν όλοι κάτι από τον εαυτό τους, τις ιδέες τους, τα βιώματά τους, σκέψεις, εικόνες. Σου δίνει, έτσι την ελευθερία να εκφραστείς και να γίνεις συνδημιουργός και με τον τρόπο αυτό η παράσταση είναι για όλους κάτι πολύ προσωπικό. Επίσης, μαζί με τους άλλους δύο ηθοποιούς της παράστασης, την Ελένη Στεργίου και τον Κωνσταντίνο Ελματζίογλου, υπήρχε σχεδόν από την αρχή ένα κλίμα ομάδας και αλληλοσυμπλήρωσης, γεγονός που κάνει τη δουλειά αυτή ακόμη πιο ευχάριστη και δημιουργική. Έχουμε λίγο καιρό ως την πρεμιέρα μας, οπότε οι πρόβες τώρα είναι εντατικές και ανυπομονώ όλο και πιο πολύ να αφηγηθούμε μαζί την ιστορία της «Μικρής Ασίας».

Κωνσταντίνος Ελματζίογλου: Η Ρουμπίνη είναι ένας άνθρωπος που αφήνει χώρο στους ηθοποιούς, αλλά και γενικότερα σε όλους τους συνεργάτες της, ώστε να κάνουν τις δικές τους προτάσεις και να δημιουργηθεί ένα όμορφο αποτέλεσμα. Έχει το δικό της όραμα και παράλληλα είναι πολύ δεκτική στις απόψεις όλων, με σκοπό να το υλοποιήσει.

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Μικρή Ασία»

Κείμενο: Ανδρέας Φλουράκης
Σκηνοθεσία: Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη
Πρωτότυπη μουσική: Κώστας Νικολόπουλος
Σκηνικά – κοστούμια: Γίωργος Λυτζέρης
Εικαστική σύμβουλος: Μυρτώ Σταματέλου
Επιμέλεια κίνησης: Ματίνα Κώστιανη
Σχεδιασμός φωτισμών: Τάσος Παλαιορούτας
Δραματουργική επεξεργασία – βοηθός σκηνοθέτη: Αντωνέλλα Τσιμπλή
Φωτογραφίες – τρέιλερ: Πέτρος Μακρής
Αφίσα: Χριστίνα Χριστοφή
Ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Ελματζίογλου, Στέφανος Παπατρέχας, Ελένη Στεργίου

Συμμετέχους οι μαθητές Λυκείου: Ελένη Βάμπουλα, Χρήστος Κολιοθωμάς, Λήδα, Τόγια, Αντιγόνη Φλουράκη

Πού: Αρχαιολογικός Χώρος Κορίνθου

Πότε: 26 και 27 Ιουλίου 2022

Ώρα έναρξης: στις 21.00
Διάρκεια παράστασης: 65 λεπτά

Η παραγωγή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος 2022, του θεσμού “Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός” του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Αναλυτικές πληροφορίες και προκρατήσεις θέσεων στο digitalculture.gov.gr