Βίλια Χατζοπούλου: «Η παράσταση “Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης” δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των προβών μαζί με τους ηθοποιούς»

«Liturgia» του Πύρρου Μαρματάκη στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
25 Μαΐου 2022
Η «Μαδαγασκάρη, το μιούζικαλ» ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα
26 Μαΐου 2022

Η Βίλια Χατζοπούλου σκηνοθετεί την παράσταση «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης» η οποία παρουσιάζεται στο θέατρο Άλφα.

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Με πηγή έμπνευσης τη μεγάλη απεργία στο εργοστάσιο Φωταερίου το 1929 και ένα προσωπικό της βίωμα, η Βίλια Χατζοπούλου σκηνοθετεί την παράσταση «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης», η οποία βασίζεται στο διήγημα «Αίμα στην πόλη μαζί με φως» που έχει γράψει η ίδια. Η σκηνοθέτις μιλάει στο theatermag για το έργο, τους ήρωες και τη συνεργασία της με τους ηθοποιούς της παράστασης.

 

«Το διήγημα “Αίμα στην πόλη μαζί με φως”, το έγραψα σε μια εποχή που ήμουν ελεύθερη, διότι η συγγραφή ενός έργου μπορεί να γίνει ακόμα και όταν δεν υπάρχει κάποια πρόταση-πρόσκληση για δουλειά, μπορείς ελεύθερα να γράφεις» εξηγεί η συγγραφέας και σκηνοθέτις Βίλια Χατζοπούλου. «Ήταν μια εποχή που είχα παρακολουθήσει μια ξενάγηση στο Φωταέριο, το οποίο συντηρείται στις μέρες μας πολύ καλά, ειδικά οι Φούρνοι του που παίζουν σημαντικό ρόλο στην ιστορία μας. Μου έκανε, λοιπόν, εντύπωση η απεργία του 1929, όπου οι εργαζόμενοι στο Φωταέριο διεκδικούσαν έναν 13ο μισθό, κάτι που πέτυχαν οι εργάτες στην Αμερική και στην Ευρώπη, ενώ στην Ελλάδα όχι.

Η απεργία στο Φωταέριο κράτησε δύο μήνες και η τότε κυβέρνηση, έστειλε ναύτες ώστε να λειτουργήσει το εργοστάσιο. Επειδή όμως οι ναύτες δεν ήξεραν τη δουλειά, το φως που έφτανε στην Αθήνα ήταν λίγο. Ωστόσο, αυτό το λίγο φως ήταν αρκετό για να μην πετύχει η απεργία των εργατών. Αυτά ήταν τα ιστορικά στοιχεία που ανακάλυψα στην ξενάγηση, σε αυτό το υποβλητικό μέρος, το Φωταέριο. Στους χώρους του εργοστασίου, μπορούσα να σκεφτώ την Αθήνα του 1929 με κάποιον δικό μου τρόπο, αφώτιστη, σκοτεινή και πολύ απειλητική.

Ένα δικό μου βίωμα, επίσης, ήταν όταν ως παιδάκι πήγα με την μητέρα μου σε μια απεργία σε ένα εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας, όπου είδα τις φωτιές που είχαν ανάψει οι εργάτες για να ζεσταθούν, καθώς ήταν χειμώνας. Θυμάμαι τις φωτιές έξω από το εργοστάσιο και τους απεργούς κουκουλωμένους με τις κουβέρτες τους για να αντέξουν το κρύο. Ο συνδυασμός της ξενάγησης στο Φωταέριο και του παιδικού μου βιώματος με την απεργία, νομίζω ότι μου δημιούργησαν την πρώτη εικόνα των ηρώων και την πρώτη εικόνα της πλοκής του διηγήματος, που η πλοκή γίνεται μέσω της κουβέρτας. Έτσι, ξεκίνησα να γράφω το διήγημα “Αίμα στην πόλη μαζί με φως” και πάνω σε αυτό το διήγημα βασίζεται η παράσταση που παρουσιάζουμε στο θέατρο Άλφα. Η παράσταση “Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης” δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια των προβών μαζί με τους ηθοποιούς».

 

Οι ηθοποιοί της παράστασης «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης» που σκηνοθετεί η Βίλια Χατζοπούλου. (Φωτογραφίες – Αφίσα: Χριστόφορος Κώνστας, Χρήστος Μαγγανάς @Xsquare DesignLab).

 

Οι τρεις ήρωες της παράστασης

«Πέρα από την απεργία του 1929 και το συμβάν με τους ναύτες, που είναι πραγματικά ιστορικά γεγονότα, υπάρχουν και κάποια ακόμα στοιχεία που ακούγονται στην παράσταση, όπως το γεγονός ότι υπήρχε κουρέας στο Φωταέριο» συνεχίζει η Βίλια Χατζοπούλου. «Το όνομά του βέβαια, δεν ήταν Μάνθος Μανδηλάκης, όπως ονομάζεται στην παράσταση, αλλά πράγματι υπήρχε κουρέας ο οποίος κούρευε δωρεάν και καλλώπιζε τους εργάτες, ακριβώς επειδή οι συνθήκες εργασίας ήταν πολύ σκληρές και τοξικές. Οι άνθρωποι αυτοί, εκτός ότι αμείβονταν με πολύ χαμηλούς μισθούς διακινδύνευαν την υγεία τους. Φυσικά ήταν ανθρωποθυσία το ότι πήγαιναν να εργαστούν εκεί, η εργασία στο Φωταέριο σήμαινε γρήγορο και επώδυνο θάνατο, γιατί μαύριζαν τα πνευμόνια τους και πάθαιναν αρρώστιες εκείνης της εποχής.

Αυτό, λοιπόν, το γνώριζαν από τη διοίκηση του εργοστασίου γι’ αυτό και τους έδιναν δωρεάν γάλα, και επίσης είχαν λουτρά και ο καθένας πλενόταν πριν φύγει για να πάει στο σπίτι του. Είχαν κάποια παροχή καλλωπισμού για να μην βήχουν, καθώς ήταν πολύ άγρια αυτή η συνθήκη εργασίας και το αέριο που εισέπνεαν και που έπρεπε να καεί για να δώσει φως. Αυτά είναι πραγματικά στοιχεία.

Οι δύο ήρωες της παράστασης, ο Μάνθος Μανδηλάκης και ο Εμμανουήλ Στέφος θα αναμετρηθούν με την προδοσία και ένας τρίτος άνδρας που τον ακούμε μόνο, θα τους ακολουθήσει θέτοντας το δίκαιο, ως μοναδική αλήθεια. Κανένας από τους τρεις δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο, είναι όλοι τους επινοημένοι. Κι όμως, βλέποντας φωτογραφίες των εργατών και μαθαίνοντας για την απεργία του 1929, μου φάνηκαν ζωντανοί. Είναι καταπληκτικό το γεγονός πως όσοι έχουν δει την παράσταση, με ρωτάνε αν είναι αληθινή ιστορία και αν όντως υπήρξαν αυτοί οι άνθρωποι. Με ευχαριστεί πολύ να το ακούω αυτό και είναι συγκλονιστικό. Επίσης, στο θίασο τον λέμε όντως Μανδηλάκη και είναι σα να υπάρχει».

 

 

Η κουβέρτα, το τραγούδι και ο διάλογος με το κοινό

«Η κουβέρτα που χρησιμοποιούν οι ηθοποιοί, είναι μέρος της πλοκής της ιστορίας και με αυτήν γίνεται η προδοσία» λέει η Βίλια Χατζοπούλου. «Χρησιμοποιείται με δύο τρόπος. Ο ένας είναι ως σκηνοθετικό αφήγημα, ως τρόπος να δημιουργείται δηλαδή διαρκώς δράση στη σκηνή μεταξύ των ηθοποιών. Ο δεύτερος είναι το ισχυρότατο σημείο αναφοράς για το πώς γίνεται ένας φόνος και μια προδοσία. Ο θεατής πρέπει να παρακολουθήσει όλη τη διαδρομή της ιστορίας, για να καταλάβει πόση σημασία έχει για την πλοκή η κουβέρτα και να ανακαλύψει τι έχει συμβεί μέσω αυτής της κουβέρτας. Υπάρχει επίσης, ένας φόνος και επειδή έχει σχεδόν αστυνομικού τύπου χαρακτήρα, δεν μπορούμε να αποκαλύψουμε τον δολοφόνο. Και αυτό είναι πολύ ελκυστικό μέχρι το τέλος, όπου ο ηθοποιός Ηλίας Βαλάσης αναλαμβάνει και τη λύση της ιστορίας. Εκεί αποκαλύπτονται πια όλα όσα έχουν γίνει.

Η παράσταση ξεκινά με ένα τραγούδι και στη συνέχεια μπαίνουν οι τέσσερις ηθοποιοί και αφηγούνται μια ιστορία. Η λέξη αφήγηση έχει πολλούς τρόπους να λειτουργεί και στο κοινό και στους ηθοποιούς και στους σκηνοθέτες. Πρώτα πρώτα το θέατρο είναι μια αφήγηση, δεύτερον το θέατρο, εν γένει, έχει κάνει άλματα που χρησιμοποιεί σχεδόν τα πάντα για να πει μια ιστορία. Οι αφηγήτριες δεν στέκονται απέξω να πουν την ιστορία, αλλά μπαίνουν και τη διαχειρίζονται, την διαλύουν και την ξαναφτιάχνουν.

Η λέξη αφήγηση καμιά φορά θυμίζει μια πιο στατική παράσταση, ενώ η δική μας παράσταση είναι πολύ ενεργητική και σωματική. Η απεύθυνση και η προφορικότητα με το κοινό είναι μέσα στις σκηνοθετικές οδηγίες που έχω δώσει στους ηθοποιούς. Ο διάλογος δεν είναι μεταξύ τους, αλλά με το κοινό. Με εκείνους που έρχονται να δουν την ιστορία και αυτός είναι ένας πολύ ανοιχτός διάλογος και πολύ μαχητικός, επίσης.

Ουσιαστικά με όποια συνθήκη και αν παίξεις, στο θέατρο είσαι εσύ και μπαίνεις να παίξεις ένα ρόλο. Αυτό για μένα είναι το θέατρο και αυτό συμβαίνει στην παράστασή μας. Δεν δουλέψαμε με τη σύμβαση ότι έχουμε ένα δημιουργημένο θεατρικό έργο με διάλογο. Ο διάλογος, ο μονόλογος και τα κομμάτια προς το κοινό και όλα όσα δημιουργήθηκαν για να φτιαχτεί αυτή η παράσταση, δημιουργήθηκαν με βάση το διήγημα και με ό,τι έγινε πάνω στη σκηνή στην πρόβα. Η πρόβα έφερε αυτοσχεδιασμούς, σκέψεις, κόψιμο, ράψιμο, προσπάθεια, όλα συνέβησαν στην πρόβα. Ετσι δημιουργήθηκε, κατά κάποιον τρόπο, ένα καινούργιο έργο. Τα σκηνικά και τα κοστούμια των ηθοποιών έχει επιμεληθεί η Χαρά Κονταξάκη, τους φωτισμούς ο Χριστόφορος Κώνστας και εγώ, βοηθός σκηνοθέτη είναι η Ευγενία Σταμούλη και το μακιγιάζ έχει κάνει η Γιούλη Λιτσαρδάκη».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης»

Κείμενο – Σκηνοθεσία: Βίλια Χατζοπούλου
Ηθοποιοί: Ηλίας Βαλάσης, Κατερίνα Γεωργιάδου, Δώρα Γιαννακοπούλου, Μαρία Καλαμποκιά, Αγγελική Μπούρα, Ασημένη Τούντα, Αντρέας Τσιλιβαράκος
Σκηνικά – Κοστούμια: Χαρά Κονταξάκη
Φωτισμοί: Χριστόφορος Κώνστας- Βίλια Χατζοπούλου
Βίντεο – Φωτογραφίες – Αφίσα: Χριστόφορος Κώνστας, Χρήστος Μαγγανάς @Xsquare DesignLab
Βοηθός σκηνοθέτη: Ευγενία Σταμούλη
Μακιγιάζ: Γιούλη Λιτσαρδάκη

Εταιρία Παραγωγής: Φωτόνιο Τέχνης και Πολιτισμού
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Ελίνα Λαζαρίδου

 

Πού: Θέατρο Άλφα, Πατησίων 37, Αθήνα, τηλ. 210 5201828

Πότε: από 16 Μαΐου 2022, Δευτέρα 16, 23 και 30 Μαΐου και Τρίτη 17, 24 και 31 Μαΐου

Προπώληση: www.ticketmaster.gr

Τιμή εισιτηρίου: 10 ευρώ

Το διήγημα «Αίμα στην πόλη μαζί με φως», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ενύπνιο, στη συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο «Ακούω την καρδιά του παίχτη» της Βίλιας Χατζοπούλου.

Η Βίλια Χατζοπούλου είναι ιδρυτικό μέλος του θεάτρου των Αλλαγών, όπου και διδάσκει. Μαζί με τον Α. Φλουράκη και το Γ. Δούμο έγραψε το έργο «Πίστη» που παρουσιάστηκε στο θέατρο «Αμόρε», σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου. Έχει βραβευθεί με το Α’ Κρατικό Βραβείο του Υπουργείου Πολιτισμού για το έργο της «Η Γαλάζια Νο». Έχει γράψει και έχει σκηνοθετήσει τα έργα για παιδιά «Βορά και Νότε, τρέξ’ τε»! για το θέατρο Πορεία και «Νερό, νεράκι και γρήγορο αλογάκι» για το Εθνικό θέατρο όπως επίσης έχει διασκευάσει το «Δρ. Τζέκυλλ και Κος Χάυντ» για την εφηβική σκηνή του θεάτρου Τέχνης, σε σκηνοθεσία Βασίλη Μαυρογεωργίου. Το έργο της «Βρέχει» έχει παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Αθηνών και ο μονόλογος «Με το ένα χέρι κρατούσε τον Καραγάτση και με το άλλο το τσιγάρο» στο θέατρο Skrow σε δική της σκηνοθεσία.