Μάνια Παπαδημητρίου: «Στην παράσταση “Ο Πατέρας μου η Αθήνα” εξερευνούμε την Αθήνα της παρέας και της νοστιμιάς»

Η ομάδα σύγχρονου χορού Creo Dance Company παρουσιάζει την παράσταση «in(a)habit»
24 Μαΐου 2022
«O Ραφτάκος των λέξεων» επιστρέφει με δροσερές καλοκαιρινές παραστάσεις
25 Μαΐου 2022

H Μάνια Παπαδημητρίου υπογράφει το κείμενο, τη σκηνοθεσία, ερμηνεύει και τραγουδά στην παράσταση «Ο Πατέρας μου η Αθήνα» που παρουσιάζεται στην Αυλή του θεάτρου Χυτήριο..

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Έξι νέοι και παλιότεροι ηθοποιοί και μουσικοί εξερευνούν μια ιδιαίτερη πλευρά της Αθήνας στην παράσταση «Ο Πατέρας μου η Αθήνα» στην οποία τραγουδά, παίζει και σκηνοθετεί η Μάνια Παπαδημητρίου. Η σκηνοθέτις και ηθοποιός, η οποία υπογράφει και το κείμενο, μιλάει στο theatermag για την παράσταση που ανεβαίνει στην Αυλή του θεάτρου Χυτήριο και τη λαογραφία της Αθήνας όπου παλιοί κανταδόροι, πλούσιοι και φτωχοί, έμποροι και διανοούμενοι, εργαζόμενοι και φοιτητές μαζεύονταν κάποτε για να πιούν το κρασί τους και να τραγουδήσουν με κιθάρες κι ένα μπουζουκάκι όλα τους τα ντέρτια.

 

Πώς ξεκίνησε η ιδέα για την παράσταση «Ο Πατέρας μου η Αθήνα»;

Η παράσταση ξεκίνησε από το αίσθημα και τις σκέψεις που γεννήθηκαν μέσα μου, κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown που κράτησε ενάμιση μήνα. Λίγο πριν από αυτό, μαζευόμασταν με τα παιδιά σ’ ένα μπαράκι κοντά στο σπίτι μου και παίζαμε μουσική και τραγουδούσαμε παλιά τραγούδια. Ένα Σάββατο είχαμε κανονίσει να πάμε με την Αθηνά (Χατζηαθανασίου) και να φέρει και τον πατέρα της που θα του άρεσε πολύ αυτή η έξοδος, γιατί τραγουδάει ωραία.

Εκείνο το Σάββατο άρχισε η καραντίνα και δεν μπορέσαμε να πάμε. Έτσι, μας έμεινε απωθημένο. Στην αρχή, η καραντίνα με θύμωνε κι εμένα όπως όλους· με άγχωνε, έγραφα στο facebook, ανέβαζα τραγούδια, βιντεάκια με το πιάνο, όπως όλοι. Σιγά σιγά, χαλάρωσα κι άρχισα να διαβάζω ιστορίες για την πόλη και να βλέπω παλιές φωτογραφίες. Και τότε μου ήρθε η ιδέα να τα συνδέσω όλα αυτά με τη μορφή του πατέρα μου, που ήταν ο συνδετικός κρίκος με την πόλη, καθώς γεννήθηκε το 1912 στην Αθήνα και πέθανε το 2003.

Επιπλέον, ήταν ένας άνθρωπος της αγοράς και ταυτόχρονα είχε πολύ καλό χιούμορ, είχε πάρα πολλές ιστορίες να αφηγηθεί. Το ίδιο διάστημα, λόγω του lockdown, η πόλη είχε καθαρίσει από τη βουή και το καυσαέριο και η βόλτα ανάμεσα στα στενά της ήταν μια ενδιαφέρουσα επιστροφή σ’ έναν άλλο χρόνο, όπου τα πράγματα ήταν πιο ήρεμα και τελικά πιο ανθρώπινα. Και αυτό το αναγνώριζαν όλοι. Θυμήθηκα τα παιδικά μου χρόνια και όλες τις ιστορίες του μπαμπά. Έτσι ξεκίνησε. Μετά το διάβασα στα παιδιά που είναι όλοι νεότεροι και είδα ότι τους ενδιέφερε κι εκείνους. Και είπαμε να το κάνουμε παράσταση.

 

Ο Θοδωρής Ζέης στο μπουζούκι και η Μάνια Παπαδημητρίου στις πρόβες της παράστασης «Ο Πατέρας μου η Αθήνα».

 

Υπογράφετε το κείμενο, τη σκηνοθεσία, ερμηνεύετε και τραγουδάτε. Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για την κάθε σας ιδιότητα σε αυτή την παράσταση;

Οι ιδιότητες αυτές δεν είναι ξεχωριστές η μια από την άλλη Είναι ένα κείμενο που έγραψα για να ανακαλέσω μνήμες στους συμπαίκτες και τους ακροατές. Είναι απόλυτα προσωπικό αρχικά, αλλά αυτό είναι ένα πρόσχημα για να θυμηθούν κι εκείνοι που ακούν τα δικά τους βιώματα, ανάλογα με τα δικά τους παιδικά χρόνια, στις δικές στους πόλεις.

Έχω κάνει και άλλες τέτοιες παραστάσεις με παρλάτες και κομμάτια τραγουδιών που γνωρίζουμε και έρχονται σε διάλογο μαζί τους. Με τον τρόπο αυτό, μιλάω για θέματα που όλους τους ανθρώπους της γενιάς μου απασχολούν, αλλά μπορώ να μιλώ ανάλαφρα γι’ αυτά χρησιμοποιώντας το λυτρωτικό χιούμορ και το τραγούδι που όλους μας ενώνει.

Διαλέγω να μιλήσω, όχι γι’ αυτά που χωρίζουν τις γενιές μας, αλλά γι’ αυτά που τις ενώνουν. Ο λόγος, η παρλάτα προετοιμάζει πάντα τον θεατή να δεχθεί αυτή τη σχέση στίχου-μουσικής, μ’ έναν τρόπο που να τον ξαφνιάζει. Η σκηνοθεσία είναι πάντα ένα είδος θεατρικού αναλογίου, όπου οι ηθοποιοί λειτουργούν σαν μουσικοί με τα αναλόγια μπροστά τους και εγώ είμαι ο παρουσιαστής αυτού του διαλόγου μεταξύ θεάτρου και μουσικής. Αφηγούμαστε όλοι μαζί μια ιστορία. Σαν να ‘μαστε όλοι μαζί ένας άνθρωπος που θυμάται και διαλογίζεται φωναχτά.

 

 

Η Μάνια Παπαδημητρίου.

 

Ποιοι είναι οι ρόλοι που ερμηνεύουν οι ηθοποιοί και πώς τους δημιουργήσατε;

Δεν είναι ακριβώς ρόλοι, είναι φωνές. Όπως σας είπα, είναι σαν να αφηγούμαστε όλοι μαζί σαν ένας άνθρωπος. Δίνω το έναυσμα εγώ και μπαίνουμε όλοι μαζί στους διαλόγους της μνήμης της δικής μου, που όμως μοιάζουν και με τις μνήμες των γονέων και παππούδων των νεότερων παιδιών.

Ο πατέρας, η μητέρα, οι φίλες και οι φίλοι τους, η γιαγιά, οι θείες, οι συννυφάδες κ.λπ. Οικογενειακές στιγμές από το σπίτι και συνεστιάσεις σε ταβέρνες που δείχνουν έναν τρόπο ζωής που μας έχει λείψει, λόγω της καραντίνας και του εγκλεισμού. Η συνεστίαση είναι ένας παραδοσιακός τρόπος επικοινωνίας πολύ σημαντικός για την Αθήνα, αλλά και για όλες τις πόλεις της Ελλάδας. Και η συνεστίαση μετά τραγουδιού επίσης.

Όλα αυτά σταμάτησαν απότομα για πολύ πολύ καιρό και η παράστασή μας θέλει να δείξει πόσο πολύ σημαντικά ήταν για την κοινωνικοποίηση των ανθρώπων. Έχουμε δικαίωμα στη χαρά και στο κέφι.

 

Ποια είναι η πλευρά της Αθήνας που εξερευνούν έξι νέοι και παλιότεροι ηθοποιοί και μουσικοί; Ποια είδη τραγουδιού και μουσικής ακούγονται στην παράσταση;

Στην παράστασή μας εξερευνούμε –όπως λέμε– την Αθήνα της παρέας και της νοστιμιάς. Μιλάμε για κάθε στιγμή της ζωής αυτής της πόλης, που άνθρωποι μαζεύονται και τραγουδούν όλοι μαζί. Για τις εικόνες και τους ήχους από την παλιά τηλεόραση και το ραδιόφωνο, αλλά και από τα διαβάσματα και τις αφηγήσεις του πατέρα για τις πολύ πολύ πιο παλιές εποχές.

Τα στέκια της αγοράς και του εμπορίου που χάθηκαν. Για το χρώμα μιας πολιτείας που ανήκει στη Δύση, αλλά μέσα της ενώνονται οι ήχοι Δύσης και Ανατολής. Τα τραγούδια κινούνται ανάμεσα στις προπολεμικές επιτυχίες και το ρεμπέτικο, από τότε μέχρι σήμερα. Υπάρχει ένα μυστικό νήμα που ενώνει τους παλιούς κανταδόρους με τα σημερινά παιδιά που παίζουν στις ταβερνούλες και τα ρεμπετάδικα. Είναι η ανάγκη της συνεστίασης και της διασκέδασης με οικονομικό τρόπο, αλλά με πολύ μεράκι και πολλή δουλειά ως προς τα όργανα.

Από τότε μέχρι σήμερα, άνθρωποι ακούνε τραγούδια και προσπαθούν να τα βγάλουν και να τα παίζουν στις παρέες. Τα ίδια τραγούδια, τις ίδιες μουσικές. Αυτό σημαίνει ότι η ανάγκη της συνεστίασης και του γλεντιού είναι διαχρονική. Ψάξαμε και βρήκαμε τα τραγούδια που μπορούν να ενώσουν τις τρεις γενιές που συμμετέχουν στην παράστασή μας, τους ήχους και τις αρμονίες που μας συγκινούν όλους.

 

Η Αθηνά Xατζηαθανασίου και ο Θοδωρής Ζέης.

 

Τι σημαίνει η Αθήνα για εσάς και τι είναι αυτό που θα θέλατε να συνεχίσει να υπάρχει από την παλιά της εποχή;

Αθήνα για μένα σημαίνει όλα όσα σημαίνει και για τους ξένους, τους τουρίστες, τους ερευνητές, αλλά σημαίνει και κάτι άλλο. Σημαίνει το χωριό μου, εκεί που έζησα όλα όσα έχω ζήσει, τα καλά και τα κακά. Και θα ‘θελα να μην αλλάξουν τα σημεία αναφοράς των παιδικών μου χρόνων. Μεγάλωσα μες στην ανοικοδόμηση των αντιπαροχών της δεκαετίας του 1960 και 1970 και έχω πάντα το τραύμα του ορίζοντα που κλείνει όλο και πιο πολύ. Γεννήθηκα μέσα στις πολυκατοικίες, αλλά και οι πολυκατοικίες έχουν προσωπικότητα και διαβαθμίσεις ως προς την ασχήμια και την κακογουστιά. Βρίσκω πως οι παλιές του 1950 είναι ωραιότερες από αυτές του 1970 που χτίστηκαν μες στη δικτατορία και οπωσδήποτε ωραιότερες από τα σημερινά γυάλινα μεγαθήρια που κάνουν την πόλη να μοιάζει Ντουμπάι ή Μέση Ανατολή.

Η αποπροσωποποίηση στην οποία σε οδηγούν αυτά που ονομάζονται έργα ταχείας ανάπτυξης μέσα στις πόλεις, αισθάνομαι ότι κάνει κακό στην ψυχή και στις σχέσεις των ανθρώπων. Νιώθει κανείς πιο μόνος μες στην πόλη και πιο ουδέτερος, ένας αριθμός. Αυτό το αίσθημα εγώ δεν το αντέχω και θέλω να δημιουργώ μικρές εστίες αυτοπροσδιορισμού για όλους όσους νιώθουν το ίδιο. Αυτός είναι ο λόγος που φτιάχνω αυτές τις παραστάσεις· για να δηλώσω αυτό που λέει το τραγούδι «Είμαστε ακόμα ζωντανοί». Είναι ακόμα ζωντανά όλα όσα υπάρχουν για να ενώνουν τις γενιές και όχι να τις διχάζουν.

Και ευτυχώς έχω βρει αρκετούς συνοδοιπόρους σ’ αυτή την προσπάθεια. Και κάθε χρόνο βρίσκω κι άλλους. Και πιστεύω ότι σ’ αυτό έχουν κάνει τεράστια δουλειά τα μουσικά γυμνάσια και τα καλλιτεχνικά σχολεία. Μαθαίνουν τα παιδιά να αγαπούν την παράδοσή τους και να ασχολούνται με τις αρμονίες της κι αυτό υποστηρίζει την έννοια της ελληνικότητας μες στην παγκοσμιοποιημένη αγορά, όπου ο ισχυρός στην παραγωγή καταπίνει τον αδύναμο.

Εκεί κοντά στο Χυτήριο που παίζουμε είναι η Ιερά οδός –ένας δρόμος με τεράστια Ιστορία– και ο Κεραμεικός με το αρχαίο νεκροταφείο και τις υπέροχες επιτύμβιες στήλες. Όταν δύει ο ήλιος, δηλαδή λίγο πριν αρχίσουν οι παραστάσεις, ο ουρανός παίρνει ένα χρώμα μωβ ροδί για το οποίο έχουν μιλήσει όλοι οι ποιητές, Έλληνες και ξένοι. Ό,τι και να έχει γίνει, μες στην πόλη αυτό δεν έχει αλλάξει, είναι εκεί να μας θυμίζει την ομορφιά και τη γαλήνη που δίνει το μέτρο. Δίπλα ακριβώς η ασχήμια των μεγαθηρίων του σήμερα και όμως τα νικάει όλα το χρώμα που παίρνει ο ουρανός και η γεύση που μένει είναι γαλήνη.

Η Αθήνα είναι μια τσιμεντούπολη άσχημη και καταθλιπτική· όμως έχει γωνιές και στροφές όπου μπορείς να συναντήσεις την ομορφιά, το μέτρο και την αρμονία να ταξιδεύουν αναλλοίωτα μέσα στο χρόνο. Με κυβερνήτη και οδηγό βέβαια πάντα την Ακρόπολη, αλλά όχι μόνο αυτήν.

Εκεί γύρω σ’ αυτά τα όμορφα μέρη μαζεύονταν πάντα, οι άνθρωποι του μόχθου και της εργασίας μετά τη δουλειά τους για να αστειευτούν, να φάνε, να πιούν, να ερωτευτούν, να τραγουδήσουν, να διασκεδάσουν τη φτώχεια και την αγωνία της επιβίωσης, αλλά και να διαλογιστούν, να ανταλλάξουν ιδέες, να ζυμωθούν ο ένας με τον άλλον, να μάθουν ιστορίες, να γίνουν πολίτες. Ζούσαν μέσα στην ιστορία αγνοώντας την μεν επιστημονικά, αλλά γνωρίζοντας καλύτερα από τον καθένα την ιδιαίτερη μυρωδιά της. Γι’ αυτούς μιλάμε στην παράστασή μας και για το κομμάτι του νήματος που μας ενώνει μαζί τους.

 

Η Μαρίνα Χρονοπούλου στο πιάνο και ο Τάσος Αντωνίου στην κιθάρα.

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Ο Πατέρας μου η Αθήνα»

Κείμενο-Σκηνοθεσία: Μάνια Παπαδημητρίου

Φωτισμοί: Γιάννης Ζέρβας
Βίντεο: Ίρις Κατσούλα
Γραφιστική Επιμέλεια: Εύα Λαμπάρα
Παραγωγή: CALD Productions

Πιάνο: Μαρίνα Χρονοπούλου
Κιθάρα: Τάσος Αντωνίου
Μπουζούκι: Θοδωρής Ζέης

Παίζουν και τραγουδούν: Μάνια Παπαδημητρίου, Τάσος Αντωνίου, Αθηνά Xατζηαθανασίου

 

Πού: Θέατρο Χυτήριο (Αυλή), Ιερά Οδός 44, Αθήνα

Πότε: από 20 Μάϊου2022 και κάθε Πέμπτη και Παρασκευή στις 21.00

Τηλέφωνο κρατήσεων: 210 3412313 ή μέσω viva.gr https://www.viva.gr/tickets/theater/o-pateras-mou-i-athina/

Διάρκεια παράστασης: 110 λεπτά

Τιμές Εισιτηρίων: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 12 ευρώ (φοιτητές, ανέργων), 8 ευρώ (ΑΜΕΑ)