Κωστής Καπελώνης: «Με τον θίασο Συνθήκη ψάχνουμε πάντα έργα κλασικά, που έχουν μια οξύτητα κοινωνικής και πολιτικής κριτικής»

«Αμερικάνικος Βούβαλος» σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου στο θέατρο Φούρνος
12 Μαΐου 2022
Πηνελόπη Φλουρή: «Η “Πανούκλα” είναι ένα πολιτικό, φιλοσοφικό κείμενο γεμάτο συμβολισμούς»
13 Μαΐου 2022

Ο Κωστής Καπελώνης σκηνοθετεί στο Θέατρο Τέχνης την παράσταση «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία».

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Σκηνοθετεί δέκα ηθοποιούς στην παράσταση «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία». Ο Κωστής Καπελώνης αναλύει το θεατρικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ, μας μιλάει για τον συγγραφέα και για την παράσταση η οποία φιλοξενείται στο Θέατρο Τέχνης – Υπόγειο από τις 23 Μαΐου. Για την παράσταση παραγγέλθηκε καινούργια μετάφραση, που υπηρετεί τη νέα ανάγνωση που επιχειρεί ο θίασος.

 

 

Ποια είναι η επαφή σας με το συγγραφικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ και ποια η άποψή σας για τον Ιρλανδό συγγραφέα;

Στα νιάτα μου τον διάβαζα θαυμάζοντας τη λεκτική του ευφυΐα, νομίζω ξεκίνησα με το Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέι, και μετά διάβασα τα θεατρικά του έργα, από τα οποία νομίζω τα πιο δημοφιλή του είναι σαν μια σειρά επεισοδίων κριτικής της αγγλικής αριστοκρατίας, που τον βασανίζει και, εντέλει, τον εξοντώνει ψυχικά και σωματικά. Κάποτε μου φαινόταν παράξενο, πώς αυτός ο φαινομενικά ανέμελος και παιγνιώδης τύπος, έγραφε και έργα σαν τη Σαλώμη. Ώσπου, για να εξηγήσω αυτό το μυστήριο, σκέφτηκα ότι αυτός ο ευφυής ποιητής, μάλλον νιώθει αφόρητα μέσα σε μια ανόητη κοινωνία -και ιδιαίτερα ανάμεσα στους συντηρητικούς αριστοκράτες που τον περιβάλλουν- και προσπαθεί να απελευθερωθεί φορώντας ένα προσωπείο διασκεδαστή και ευφυολόγου.

Μοιάζει σαν τους τρελούς του Σαίξπηρ, που λένε επώδυνες αλήθειες, αλλά οι βασιλιάδες τους εκλαμβάνουν τα λόγια τους σαν καλαμπούρια. Δηλαδή, εντέλει το έργο του μπορεί να εξηγηθεί μόνο ως επαναστατική άσκηση εναντίον της υποκρισίας και της μοχθηρίας της εποχής του. Έτσι, νομίζω εξηγούνται οι φαινομενικές αντιφάσεις στο έργο του. Ίσως τα αποκαλυπτικά του κείμενα είναι το Ντε προφούντις, που είναι γραμμένο στη φυλακή, και το μοναδικό πολιτικό του κείμενό Η ψυχή του ανθρώπου στον Σοσιαλισμό.
Ο πόνος που του προκαλεί η κοινωνία, είναι ολοφάνερος στη θεατρική του περσόνα, τον λόρδο Ίλλιγκουορθ της Γυναίκας χωρίς σημασία, και στους αντίστοιχους φλεγματικούς ευφυείς των άλλων έργων του, που συνεχώς ξεσκεπάζουν τα επιμελώς κρυμμένα της «καλής» κοινωνίας. Όταν αυτή η καλή κοινωνία τον κατάλαβε, τον έκλεισε στη φυλακή.

 

Οι ηθοποιοί της παράστασης του έργου «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία» του Όσκαρ Ουάιλντ που παρουσιάζεται στο Θέατρο Τέχνης.

 

Ποιες ήταν οι σκέψεις σας όταν διαβάσατε το έργο «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία» και πώς αποφασίσατε να το σκηνοθετήσετε;

Νομίζω η πρώτη ισχυρή εντύπωση ήταν το ζευγάρι των πρωταγωνιστών, της «γυναίκας χωρίς σημασία», της κυρίας Άρμπαθνοτ και του «άντρα χωρίς σημασία», του λόρδου Ίλλινγκουορθ, το ρομαντικό παρελθόν τους και οι η συνάντησή τους μετά από χρόνια, που συμβαίνει τυχαία στο έργο και είναι ένα πυροτέχνημα, που πρέπει αμέσως να ξεχαστεί. Η πρώτη εντύπωση έμεινε στο μυαλό μου και για χρόνια έψαχνε ευκαιρία να επανέρχεται. Όταν έβλεπα παραστάσεις έργων του Ουάιλντ, έβλεπα συνήθως μια «παρεξήγηση» του συγγραφέα, σε παραστάσεις με κομψό γούστο απλώς. Είχα την ανάγκη να αντιδράσω σε αυτή την παρεξήγηση και έψαχνα πάντα ευκαιρία και έναν θίασο να συμφωνεί με την οπτική μου απέναντι στο έργο.
Με τον θίασο Συνθήκη ψάχνουμε πάντα έργα κλασσικά, που έχουν μια οξύτητα κοινωνικής και πολιτικής κριτικής και να ταιριάζουν οι ρόλοι στα βασικά στελέχη του θιάσου. Έτσι ήρθε η ώρα της Γυναίκας χωρίς Σημασία.

 

Οι ηθοποιοί Χρήστος Συριώτης, Δέσποινα Πόγκα και Μαρία Μακρή στην παράσταση «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία» που σκηνοθετεί ο Κωστής Καπελώνης.

 

Ποια θέματα παρουσιάζονται στο έργο;

Πρόκειται για ένα διπλό έργο. Το ένα έργο, ψυχολογικό και μελοδραματικό, είναι μια συνάντηση μετά από πολλά χρόνια δύο κάποτε φλογερών εραστών και ενός γιου με τον άγνωστο πατέρα του. Αυτή την ιστορία χρησιμοποιεί ο Ουάιλντ, σαν παγίδα, για να ξεγελάσει τον θεατή του και να τον υποχρεώσει να υποστεί το δεύτερο έργο, που είναι μια ανελέητη κριτική αυτής ακριβώς της κοινωνίας που βλέπει την παράσταση. Η καλή κοινωνία, οι πολιτικοί, η εκκλησία, ο συντηρητισμός των Άγγλων σε αντιπαράθεση με την τότε νεωτερική Αμερική, η ευτέλεια των σχέσεων της υψηλής κοινωνίας, η απαξίωση των φτωχών από τους άχρηστους πλούσιους, δηλαδή εντέλει μια σχεδόν αναρχική κριτική της συντηρητικής βικτωριανής Αγγλίας, της Αυτοκράτειρας του τότε κόσμου.

 

Σε αυτή την παράσταση σκηνοθετείτε δέκα ηθοποιούς. Πώς έγινε η επιλογή τους και πώς συνεργαστήκατε;

Όπως σας είπα η επιλογή των έργων γίνεται από τον σταθερό πυρήνα του θιάσου Συνθήκη, με το οποίο δουλεύουμε μαζί δεκαπέντε χρόνια και η διανομή συμπληρώνεται ανάλογα με τις ανάγκες που έχει το συγκεκριμένο έργο. Πολλές φορές, επανέρχονται ηθοποιοί από προηγούμενες συνεργασίες και έρχονται και νέοι που συνεργάζονται πρώτη φορά με τον θίασο.
Αυτή η, για πολλά χρόνια, συνύπαρξη έχει εξασφαλίσει και μια αυτονόητη συνεννόηση, τόσο σε αισθητικές αναζητήσεις, όσο και σε υποκριτικές συμπεριφορές. Δηλαδή, εντέλει επιτυγχάνεται μια ομαδικότητα, που για μένα είναι αναγκαία στη σκηνοθετική δουλειά. Η ομαδικότητα εξασφαλίζει και μια αλληλοϋποστήριξη των ηθοποιών μεταξύ τους, πράγμα που βοηθάει πολύ την απόδοση του θιάσου, αλλά και την αρμονική συνεργασία.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμβολή τού για πολλά χρόνια συνεργάτη μας, του σκηνογράφου και ενδυματολόγου Ανδρέα Σαραντόπουλου, ο οποίος, ειδικά σε πολυπρόσωπα έργα, δίνει σκηνογραφικές λύσεις που τακτοποιούν τις δυσκολίες του ανεβάσματος πολυπρόσωπων έργων σε μικρούς θεατρικούς χώρους.

 

Η Χρυσάνθη Γεωργαντίδου, η Δέσποινα Πόγκα και ο Δημήτρης Ζουμπούλης στην παράσταση «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία».

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για την καινούργια μετάφραση, καθώς και για τη νέα ανάγνωση που επιχειρεί ο θίασος;

Θεωρώ ότι κατά κανόνα τα κλασικά έργα έχουν πολλές αναγνώσεις, ανάλογα με την εποχή που τα δουλεύουμε, την τρέχουσα δηλαδή κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, αλλά και τους καλλιτέχνες που συνεργάζονται κάθε φορά για το ανέβασμά τους. Οπότε η μετάφραση πρέπει να παίρνει υπόψιν της αυτή την παραδοχή και να αναδεικνύει, εκείνα τα στοιχεία που υπάρχουν ήδη στο έργο και συνδέονται περισσότερο με το παρόν της παράστασης. Βέβαια, όπως υπάρχουν τα κλασικά έργα, υπάρχουν και κάποιες κλασικές μεταφράσεις, ή καλύτερα μεταφράσεις ποιητών μεταφραστών, οι οποίες αντέχουν σε νέες αναγνώσεις.
Η νέα ανάγνωση, αν μπορεί να θεωρηθεί τώρα πια κάτι νέο στο θέατρο, επικεντρώνεται στην πολιτική διάσταση του έργου, στην κριτική μιας υποκριτικής κοινωνίας, που παθιάζεται με την πραγματικότητά της και την ανοησία της και αδιαφορεί για τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα και τις πολιτικές λύσεις, που εφαρμόζονται από πολιτικούς που αυτή η κοινωνία έχει επιλέξει να διαχειρίζεται το κράτος της.
Ο Όσκαρ Ουάιλντ το κάνει αντιπαραβάλλοντας την αγγλική κοινωνία με την τότε προοδευτική αμερικανική, εμείς προσπαθούμε θα δείξουμε την κενότητα της δικής μας κοινωνίας, απέναντι σε μια ιδανική κοινωνία που αναμένουμε να εμφανιστεί κάποτε και που δυστυχώς φαίνεται να αργεί να έρθει.

 

Γιατί σε μια εποχή πολέμου στην Ευρώπη, οικονομικής κρίσης και πανδημίας επιλέγετε ένα έργο, που δεν φαίνεται σε πρώτη ανάγνωση να θίγει τα φλέγοντα θέματα των ημερών μας;

Νομίζω ότι υπάρχουν δυο στάσεις της Τέχνης απέναντι στα τρέχοντα προβλήματα της εποχής της. Η μια είναι η άμεση καταγγελία και η αποκάλυψη των καταστροφικών συμπεριφορών των ατόμων απέναντι στην κοινωνία και η άλλη είναι η προσπάθεια αποκάλυψης των μηχανισμών που κρύβονται μέσα στην πολιτική μηχανή που ρυθμίζει τις κοινωνικές σχέσεις.
Στην περίπτωση του δικού μας έργου, νομίζω ακολουθούμε το δεύτερο δρόμο, προσπαθώντας να δείξουμε ότι τα τρέχοντα προβλήματα οφείλονται στη στάση μια κυρίαρχης τάξης, μιας κυρίαρχης αντίληψης που κατευθύνει την πολιτική ηγεσία, να παίρνει αποφάσεις που προκαλούν οικονομικές κρίσεις, πολέμους και κοινωνικά δεινά για την ευρύτερη κοινωνία, που βρίσκεται εκτός των κύκλων της εξουσίας, ασκώντας την ή υπηρετώντας την.

 

Η Χρυσάνθη Γεωργαντίδου και η Φίλια Δενδρινού.

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Μια Γυναίκα χωρίς σημασία»

Μετάφραση: Σουζάνα Χούλια
Σκηνοθεσία: Κωστής Καπελώνης
Σκηνογραφία: Ανδρέας Σαραντόπουλος
Κοστούμια: Άννα Βήχου
Σχεδιασμός φωτισμών: Κωστής Καπελώνης
Υπεύθυνος επικοινωνίας: Αντώνης Κοκολάκης

Παίζουν: Δέσποινα Πόγκα, Μαρία Μακρή, Γιώργος Κροντήρης, Χρήστος Συριώτης, Πέτρος Πέτρου, Φίλια Δενδρινού, Χρυσάνθη Γεωργαντίδου, Δημήτρης Ζουμπούλης, Σάκης Σιούτης, Μάνος Κωστής

 

Πού: Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν -Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5, τηλ. 210 3228706- 210 322276

Πότε: Δευτέρα 23 Μαΐου 2022 στις 21.00

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
23, 24, 30, 31 Μαΐου, 1, 3 Ιουνίου στις 21.00
4 Ιουνίου στις 18.00 και στις 21.00
5 Ιουνίου στις 20.00
6 , 7 και 8 Ιουνίου στις 21.00

Διάρκεια παράστασης: 110 λεπτά χωρίς διάλειμμα

Τιμές εισιτηρίων: 14 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (φοιτητικό, κάτω των 25, άνω των 65), 5 ευρώ (ατέλειες και ανέργων)

Προπώληση: viva.gr https://www.viva.gr/tickets/theater/mia-gynaika-xoris-simasia/

 

Με την Υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού