Νάνα Παπαδάκη: «Θέλω να πω αυτά που θέλω και πρέπει για τις σημαντικές γυναίκες του θεάτρου μας»

Η «Lulu» στο θέατρο Μικρό Άνεσις
28 Απριλίου 2022
Η Nαταλία Γεωργοσοπούλου και η Σταύρια Νικολάου μας μιλούν για την «Αλμυρή Έρημο»
29 Απριλίου 2022

Η ηθοποιός Νάνα Παπαδάκη ερμηνεύει στην παράσταση «Νίκη, απόψε στο πάρτι». (Φωτογραφίες: Θοδωρής Σταμπέλος).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Πρόκειται για το πρώτο ανέβασμα του θεατρικού έργου «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π» της Νίκης Τριανταφυλλίδη, ύστερα απ’ το 1994, όπου έπαιξε η ίδια στο θέατρο που διατηρούσε εκείνη την εποχή, το νυν «Προσκήνιο». Η ηθοποιός Νάνα Παπαδάκη μιλάει στο theatermag για την ηθοποιό Νίκη Τριανταφυλλίδη και την παράσταση με τίτλο «Νίκη, απόψε στο πάρτι» η οποία ανεβαίνει από τις 14 Μάϊου στο θέατρο Φούρνος σε σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη.

 

 

Πώς ξεκίνησε η ιδέα για το ανέβασμα αυτής της παράστασης;

Με απασχολούσε η θέση της γυναίκας γενικότερα στην κοινωνία και κατ’ επέκταση και στο θέατρο. Πολλά λέγονται και πολλές προσπάθειες γίνονται, όμως η ουσία κατά τη γνώμη μου και η βαθιά ριζωμένη αντίληψη για τη γυναίκα, άρα και για τον άντρα, ας μην το ξεχνάμε, παραμένει.
Τρέφεται από στερεότυπα και προκαταλήψεις, οι οποίες αναπαράγονται με κάθε μέσο και κάθε τρόπο, για να μην προχωρήσει η κοινωνία μας μπροστά. Να μην αναπτύξουμε μιαν άλλη αντίληψη για τον κόσμο. Άρα και για τους εαυτούς μας, άρα και για τις ζωές μας. Σπαταλιόμαστε μεταξύ γέννησης και θανάτου υπηρετώντας μια γκρίζα ζώνη ύπαρξης, όπου τίποτα δεν είναι αληθινό.
Κουράστηκα πια και θέλω να πω αυτά που θέλω και πρέπει, έτσι αισθάνομαι, για τις σημαντικές γυναίκες του θεάτρου μας, οι οποίες προηγήθηκαν και μίλησαν αλλιώς για την τέχνη της ζωής και του θεάτρου. Μία απ’ αυτές ήταν η Νίκη Τριανταφυλλίδη. Βραβεία με το όνομά της δεν υπάρχουν, ας θυμηθούμε, τουλάχιστον, πόσα έκανε και πόσο προσπάθησε για ένα άλλο θέατρο, καθώς και πόσα εμπόδια βρήκε στο δρόμο της.

 

Ποια ήταν η Νίκη Τριανταφυλλίδη και πώς την έχετε γνωρίσει μέσω του καλλιτεχνικού της έργου;

Ήταν μια γυναίκα καλυμμένη μ’ ένα μυστήριο. Αυτή είναι η αίσθησή μου. Διαβάζω συνεντεύξεις της, ακούω και βλέπω υλικό, όπου έχει καταγραφεί η εργασία και οι σκέψεις της, λατρεύω την αμεσότητά της, βλέπω μία γυναίκα δυνατή, μια πλήρη ηθοποιό, με λάμψη σαρωτική, και αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν να μην έχουμε ασχοληθεί περισσότερο με την ίδια και τη διαδρομή της;
Και επειδή, όπως μάθαμε όλοι τον τελευταίο καιρό, πολλά συμβαίνουν στο ελληνικό θέατρο, άσχημα εννοώ, δεν με πείθουν οι ερμηνείες αυτού του γεγονότος με βάση τον χαρακτήρα της. Εδώ γίνονταν τέρατα, ή γίνονται ακόμη, ο χαρακτήρας της Τριανταφυλλίδη τους πείραξε;
Άρα, κάτι άλλο συμβαίνει που, σύμφωνα με τη δική μου αίσθηση πάντα, έχει να κάνει γενικότερα με τη «φτασιά» της ελληνικής κοινωνίας, εδώ και πολλά χρόνια. Ένα μπερδεμένο κουβάρι αδικίας, έπαρσης, μιμητισμού, αφέλειας, ανοησίας, τραγικού φωτός, απαράμιλλης κληρονομιάς, αφόρητα όμορφων δυνατοτήτων, ψυχικού ανοίγματος, βίαιης προσαρμογής σε νέα δεδομένα, φορεμένα κοστούμια με το ζόρι, εθελοτυφλίας, κόμπλεξ και άλυτων προβλημάτων που διαιωνίζονται παίρνοντας σβάρνα κάθε τι που μπορεί και θέλει κάτι καλύτερο.

 

Η Νανά Παπαδάκη και η Ρούλα Πατεράκη, συνεργάζονται στην παράσταση «Νίκη, απόψε στο πάρτι», στην ερμηνεία και στη σκηνοθεσία αντίστοιχα.(Φωτογραφίες: Θοδωρής Σταμπέλος).

 

Ποιες ήταν οι σκέψεις σας όταν διαβάσατε το έργο της Νίκης Τριανταφυλλίδη «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π», το οποίο έχει γράψει η ίδια, έχει ανεβάσει και ερμηνεύσει;

Τρόμαξα. Με τον κόσμο του κειμένου. Και με τον όγκο της εργασίας που μας περίμενε. Δεν ήταν καθόλου εύκολο να παρασταθεί. Η κόρη της Νίκης Τριανταφυλλίδη, η Ζωή, μού εμπιστεύτηκε το πρωτότυπο κείμενο, το οποίο περιλαμβάνει πολλά πρόσωπα. Πώς θα έπαιρνε σάρκα και οστά αυτός ο κόσμος; Εδώ πρέπει να πω, ότι πέρυσι δεν μου δόθηκε επιχορήγηση, ώστε το έργο να ανέβει με περισσότερα πρόσωπα, και τις συνθήκες που εγώ θα επιθυμούσα για όλους μας, περισσότερο χρόνο, ίσως, και έτσι αποφάσισα να το ανεβάσω εγώ, με τις δικές μου δυνάμεις, από πείσμα και πίστη και τρέλα, και επειδή κάτι τέτοιο μού φαινόταν και λίγο αδιανόητο.
Έχεις το έργο μιας σπουδαίας γυναίκας του ελληνικού θεάτρου και δεν μπορείς να δώσεις ένα μικρό ποσό επιχορήγησης για να ανέβει; Με κάποιο τρόπο να το στηρίξεις; Δεν το καταλαβαίνω. Τέλος πάντων, το προσπέρασα, άλλωστε δεν είμαι ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία και εφόσον η Ρούλα Πατεράκη, με μεγάλη τρυφερότητα και δόσιμο, δέχθηκε να παραμείνει στην προσπάθεια αυτή, εγώ προχώρησα με μεγάλη χαρά και αγωνία για το τελικό αποτέλεσμα.

 

Η Ρούλα Πατεράκη υπογράφει τη δραματουργική μεταγραφή του έργου και την προσαρμογή του για ένα πρόσωπο επί σκηνής. Ποια ήταν η έρευνα που κάνατε γι’ αυτό το ρόλο;

Ο ρόλος μου δεν είναι, προφανώς, η ίδια η Νίκη Τριανταφυλλίδη. Είναι η ηρωίδα του έργου που η Τριανταφυλλίδη έγραψε ώστε να φέρει στο φως ένα πλάσμα μέσα της, με το όνομα Ελισάβετ, το οποίο στο έργο της είναι το κύριο πρόσωπο. Εξ’ ου και το πρωτότυπο έργο λέγεται «Πάρτι στο σπίτι της Ελισάβετ Π».
Στη δική μας εκδοχή, το έργο ονομάστηκε «Νίκη, απόψε στο πάρτι» και ύστερα από προσωπική εργασία της Ρούλας Πατεράκη, βρέθηκε ένας παραστασιακός άξονας, όπου η ηρωίδα Victory of the Rose, αναφορά στο όνομα της Νίκης Τριανταφυλλίδη, μεταμορφώνεται στις διάφορες εσωτερικές εκδοχές της, ακολουθώντας το ένστικτο και τις ανάγκες της ζωής. Και γίνεται διαδοχικά Ελισάβετ, Αλίκη, Μαξίμ, μαμά, μπαμπάς, άγγελος. Και ό,τι άλλο φέρει εντός της.

Στο αρχικό κείμενο υπάρχει χειρόγραφη η οδηγία: «Πώς εκατέκτησες τη νήσον ταύτον άοπλος; Παραδιδόμενος εις άπαντας τους ήχους». Αυτή η φράση άνοιξε τη φαντασία μου. Επίσης, ένα πολύ όμορφο άρωμα που αναδυόταν απ’ το κείμενο. Η ίδια η υλικότητα του κειμένου έσφυζε από ποίηση. Την έρευνα για να κατανοήσω το κείμενο την κάνω μέσα μου και ανακαλώ τις εμπειρίες μου στο ελληνικό θέατρο και τα δικά μου τραύματα.

 

 

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τη σκηνοθέτιδα της παράστασης Ρούλα Πατεράκη;

Τη Ρούλα Πατεράκη τη γνωρίζω αρκετά χρόνια. Έχουμε δουλέψει μαζί. Θεωρώ ότι είναι μια σπουδαία γυναίκα που εργάστηκε σκληρά για να υποστηρίξει το όραμά της, απ’ την αρχή της καριέρας της. Το σύστημά της είναι πολύ απαιτητικό και για εμένα που έχω ανάγκη την ελευθερία, πολλές φορές λειτουργεί καταπιεστικά. Όμως εδώ συμβαίνει και ένα παράδοξο. Αυτό το ίδιο απελευθερώνει χρήσιμο υλικό για το ρόλο. Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στη διαδικασία της δημιουργίας και της διαρκούς ανάδυσης με υλικό κάπου βαθιά παραχωμένο μέσα μου.
Έχω ξεκινήσει σχεδόν απ’ την αρχή και για εμένα που θέλω να έχω κάποιον, σχετικό, έλεγχο, αυτό είναι δύσκολο. Νομίζω ότι κάτω απ’ τα στάδια της δημιουργικής μας συνάντησης με τη Ρούλα Πατεράκη, υπάρχει αμοιβαία εκτίμηση και σεβασμός και κατανόηση και αυτό για εμένα είναι πολύ σημαντικό. Εξ’ ου και έχουμε νικήσει όσα εμπόδια μάς παρουσιάστηκαν. Η Πατεράκη είναι μοναδική. Ήταν πολύ σημαντική η τιμή που μου έκανε. Να μπει σ’ αυτή την περιπέτεια με τα δεδομένα περιθώρια χρόνου και με τις δεδομένες συνθήκες.

 

Ποια θέματα φωτίζονται στην παράσταση;

Η πολυδιάστατη προσωπικότητα του καθενός μας. Η «μαύρη τρύπα» που ελλοχεύει μες στον καθένα μας, η οποία μας καταπίνει και, ενδεχομένως, μας γεννά απ’ την αρχή, το κενό, το ανομολόγητο ψυχικό υπόβαθρο πίσω και κάτω απ’ τις πράξεις μας, η σύνθετη σχέση με τη μητέρα και τον πατέρα εντός μας, όπως οι ρόλοι τους έχουν καθοριστεί και από την ελληνική κοινωνία, ο φόβος του κενού και η αγωνιώδης προσπάθεια να κρατηθείς από κάτι προκειμένου να μη χάσεις το μυαλό σου, να μη σκοτώσεις, να μη σκοτωθείς. Να μην προδώσεις.

 

Τι σημαίνει για εσάς το ελληνικό έργο στο θέατρο;

Είναι η αγάπη μου. Εδώ όμως θέλω να πω κάτι. Το ξέρετε ότι ένας Έλληνας συγγραφέας για να βρει χρηματοδότηση πρέπει να περιμένει χρόνια; Ξέρετε πόσο δύσκολο είναι; Γιατί; Γιατί εμείς οι ίδιοι υποτιμούμε τους εαυτούς μας. Αν το ίδιο έργο το υπέγραφε ένας συγγραφέας άλλης χώρας θα ήταν ανάρπαστο. Ο Έλληνας πρέπει να περιμένει υπομονετικά, να μην απελπίζεται, να επιμένει και να ψάχνει άλλες διαδρομές, δημόσιες σχέσεις, γνωστούς, υπεύθυνους, αρμόδιους για να δοθούν χρήματα στην παραγωγή της παράστασης του έργου του. Τόσο δύσκολο είναι να υπάρχουν σχολές σκηνικής γραφής; Να δουλεύουν οι συγγραφείς μαζί με τους ηθοποιούς και τους σκηνοθέτες και να μαθαίνουμε όλοι πώς να γίνουμε καλύτεροι. Καλύτεροι ως προς αυτό που είμαστε εμείς οι ίδιοι και όχι ως αντιγραφείς των άλλων ή του εαυτού μας.

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Νίκη, απόψε στο πάρτι»

Κείμενο: Νίκη Τριανταφυλλίδη
Δραματουργική μεταγραφή – Σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Ζορμπάς
Οπτικοακουστικό περιβάλλον – Ψηφιακή επεξεργασία: Αβραάμ Παπαβραμόπουλος
Φωτισμοί: Ρούλα Πατεράκη
Διεύθυνση παραγωγής: Γιώργος Ζορμπάς
Κατασκευή σκηνικού: Θανάσης Θαλασσινός
Ραδιοφωνικό σποτ: Spyxad / advertising solutions
Υπεύθυνη θεάτρου: Μυρτώ Καμβύση
Τεχνικός θεάτρου: Αποστόλης Τσατσάκος
Φωτογραφίες: Θοδωρής Σταμπέλος
Βοηθός φωτογράφου: Γιώργος Τσιμπίδης
Υπεύθυνοι Επικοινωνίας: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας

Ερμηνεύει η Νάνα Παπαδάκη

Παραγωγή: Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Μαλντορόρ»

Ευχαριστούμε θερμά την κόρη της Νίκης Τριανταφυλλίδη, Ζωή Τριανταφυλλίδη, για την παραχώρηση των αποκλειστικών δικαιωμάτων του έργου.

 

Πού: Θέατρο Φούρνος, Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα, τηλ. 210 6460748

Πότε: από Σάββατο 14 Μαΐου 2022 και κάθε Σάββατο και Κυριακή, στις 21.00

Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ (ολόκληρο), 10 ευρώ (άνω των 65 ετών), 8 ευρώ (φοιτητικό), 5 ευρώ (άνεργοι, ατέλειες)

Ηλεκτρονική προπώληση: viva.gr