Βασίλης Πανόπουλος: «Έχω μια αγάπη προς τα κλασικά κείμενα και ιδιαιτέρως στην Αττική κωμωδία»

Παράταση παραστάσεων για τα «Κόκκινα φανάρια» και μετά το Πάσχα
13 Απριλίου 2022
«Μαρίκα Νίνου – Σαν άστρο»: επιστρέφει τον Μάιο για τρεις παραστάσεις
13 Απριλίου 2022

Ο εκπαιδευτικός, συγγραφέας και μουσικός Βασίλης Πανόπουλος.

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

Ο Βασίλης Πανόπουλος και η Ζοζεφίνα Τζονάκα, εκπαιδευτικοί και συγγραφείς με μεράκι και όραμα, παρουσιάζουν το νέο τους βιβλίο με τίτλο «Αχαρνείς». Πρόκειται για τη δεύτερη θεατρική διασκευή για ανήλικους θεατές, μετά τον «Πλούτο», που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αρμός. Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου «Αχαρνείς» στον «Κήπο του Μουσείου» του Αρχαιολογικού Μουσείου την Παρασκευή 15 Απριλίου στις 19.00 , ο Βασίλης Πανόπουλος μιλάει στο theatermag για τη διασκευή του έργου του Αριστοφάνη, καθώς και για την πρωτότυπη μουσική σύνθεση που έχει κάνει ο ίδιος.

 

«Είναι η δεύτερη εκδοτική μας δραστηριότητα, καθώς το 2018-2019 είχαμε γράψει τον “Πλούτο” του Αριστοφάνη, μια διασκευή επίσης για ανήλικους θεατές μέχρι και το Λύκειο» λέει ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Βασίλης Πανόπουλος. «Ακολούθως, εκδώσαμε τώρα τους “Αχαρνείς”. Το σημειώνω εμφατικά, διότι για αυτά τα δύο έργα δεν έχουν γίνει διασκευές για ανήλικους θεατές, οπότε θα τα θεωρήσουμε σ’ έναν βαθμό μοναδικά, υπό την έννοια ότι απευθύνονται σε ένα νεανικό κοινό, από 12 χρονών και πάνω και δεν έχει γίνει καμία άλλη εκδοτική απόπειρα για διασκευή.

Πέρα από εκπαιδευτικός, είμαι ταυτοχρόνως μουσικός και διδάκτωρ θεατρολογίας, οπότε έχω μια αγάπη προς τα κλασικά κείμενα και ιδιαιτέρως στην Αττική κωμωδία. Στο συγκεκριμένο βιβλίο έχω γράψει και τη μουσική, η οποία φιλοξενείται σε παρτιτούρα. Άρα, μπορεί εν δυνάμει ένας εκπαιδευτικός να κάνει τους “Αχαρνείς” θεατρική παράσταση σ’ ένα σχολείο ή να ανέβει σε κάποιο θέατρο από έναν θίασο εμπορικό ή κρατικό. Ο αναγνώστης θα διαβάσει την εισαγωγή, το κείμενο και στο τέλος του βιβλίου φιλοξενείται η μουσική σε παρτιτούρα. Επίσης, υπάρχει το link που συνδέεται με την ιστοσελίδα μου και μπορεί από αυτό να κατεβάσει τη μουσική και να την ακούσει.

Προηγείται του κειμένου, μια μεγάλη εισαγωγή στους “Αχαρνείς” περίπου 70 σελίδες, με όλο το θεωρητικό υπόβαθρο περί των Αχαρνέων, γιατί είναι από τα πρώτα σωζόμενα έργα του Αριστοφάνη. Έτσι, ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει όχι μόνο την ιστορία, η οποία έχει βέβαια ένα ενδιαφέρον, αλλά το θέμα είναι το περικείμενο γύρω από την ιστορία. Τα προβλήματα, τι θέλει να πει ο Αριστοφάνης, τι υποκρύπτεται, τι υπονοεί. Υπάρχει δηλαδή, μια μεγάλη φιλολογική διάσταση την οποία μαζί με τη Ζοζεφίνα Τζονάκα, προσπαθούμε να αναδείξουμε, ώστε ο αναγνώστης να καταλάβει για τι μιλάμε και ειδικά τα νέα παιδιά. Να μπορεί να έχει μια συνολική σκέψη των συγγραφέων περί τη διασκευή. Αυτό που τολμήσαμε με την συν-συγγραφέα Ζοζεφίνα Τζονάκα είναι στο υποσέλιδο να υπάρχουν και σημειώσεις, ώστε ο αναγνώστης να αντιλαμβάνεται επί τούτου για τι πράγμα μιλάμε».

 

 

Η βωμολοχία στο έργο του Αριστοφάνη

«Είμαι κάπου στα σαράντα χρόνια εκπαιδευτικός, το ίδιο και η Ζοζεφίνα, έχουμε ασχοληθεί πολύ με το θέατρο για παιδιά, δεν το λέω παιδικό θέατρο, είναι θέατρο για παιδιά, θέατρο που προορίζεται για τα παιδιά» εξηγεί ο Βασίλης Πανόπουλος. «Το θέατρο, αρέσει πολύ στους μαθητές και στους εφήβους κυρίως, αρκεί να βρίσκεις τον κατάλληλο τρόπο να μιλάς σε αυτές τις ηλικίες για δύσκολα πράγματα, όπως είναι τα έργα του Αριστοφάνη. Σημειωτέον, ότι ο Αριστοφάνης έχει ένα ιστορικό πλαίσιο, το οποίο πολλές φορές μπορεί να είναι δυσερμήνευτο. Πράγματα που δεν τα γνωρίζουμε, άρα πρέπει να καταβληθεί μεγαλύτερη προσπάθεια. Γι’ αυτό και στη διασκευή προσπαθήσαμε ως έναν βαθμό να τα απλοποιήσουμε, αλλά χωρίς να χαθεί το νόημα του Αριστοφάνη.

Ταυτοχρόνως, υπάρχουν οι απαγορευμένες λέξεις που παρουσιάζονται κατά κόρον μέσα στον Αριστοφάνη, η βωμολοχία η λεγόμενη. Προσπαθήσαμε να το αφομοιώσουμε αυτό και να βρούμε κάτι το οποίο να μην προκαλεί, γιατί πιστεύουμε ότι ένας έφηβος δεν μπορεί να διαχειριστεί μια κακή λέξη που γράφει ο Αριστοφάνης, όταν την έγραψε για συγκεκριμένο άνθρωπο, για συγκεκριμένο τόπο, για συγκεκριμένο χρόνο. Οι λέξεις καμιά φορά, δεν έχουν τη σημασία που έχουν σήμερα, άρα λοιπόν πρέπει να βρούμε ένα ανάλογο το οποίο να μην είναι προκλητικό, γιατί το παιδί δεν μπορεί να διαχειριστεί αυτό που θα έλεγαν οι λόγιοι το κακέμφατον, δηλαδή την κακή λέξη».

 

Ένα σχολείο κουλτούρας

«Είναι ευτυχές ότι στο Δημοτικό σχολείο διδάσκεται η θεατρική αγωγή, αλλά δυστυχώς για κάποιους λόγους έχει φύγει αυτό το μάθημα από το Λύκειο» συνεχίζει ο Βασίλης Πανόπουλος. «Το θέατρο δεν είναι παιχνίδι μόνον, είναι και αγωγή. Πιστεύω ότι το σχολείο έχει τη δυνατότητα να προετοιμάζει τον αυριανό κριτικά σκεπτόμενο πολίτη, όσον αφορά την Τέχνη. Πρέπει να πατάει σε αυτό το σκέλος της γνώσης και της Τέχνης, με την έννοια της αγωγής, χωρίς να αποκλείουμε το γέλιο, την ιλαρότητα, την ευθυμία, αλλά μέσα από ένα πλαίσιο αγωγής.

Να γνωρίσει ο μαθητής τους σταθμούς της ελληνικής λογοτεχνίας, όπως για παράδειγμα τον Ευγένιο Τριβιζά ή άλλους συγγραφείς, ώστε να καταλάβει τη σκέψη τους, να καταλάβει τι λένε και πώς το λένε. Να αρχίσει ο μαθητής να μπαίνει σε μια περιπέτεια του κριτικά σκεπτόμενου ανθρώπου και να προετοιμαστεί να γίνει ο υπεύθυνος και ο κριτικά σκεπτόμενος πολίτης. Να καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα στους μουσικούς ή ανάμεσα στους συγγραφείς. Ποια είναι η λόγια μουσική, ποια είναι η τετριμμένη μουσική που ακούμε μέσα από το ραδιόφωνο, ώστε να μπορέσει μέσα από αυτά τα δώδεκα χρόνια υποχρεωτικής εκπαίδευσης να αντιληφθεί μερικά πράγματα. Αυτό θα είναι ευτυχές.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να υπάρχει ένα σχολείο κουλτούρας. Δεν είναι μόνον η γνώση που φυσικά είναι απαραίτητη, αλλά και ένα σχολείο που να έχει αυτό που ονομάζουμε πολιτισμό. Να έχει στάση και συμπεριφορές που να είναι διακριτές, να αντιλαμβάνεται ο μαθητής το υποκείμενο της γνώσης, ακόμα και ο γονιός γιατί και ο γονιός είναι μέσα στην σχολική κοινότητα της μάθησης. Να αντιλαμβάνεται όλη η σχολική κοινότητα ότι χτίζουμε και οικοδομούμε ένα σχολείο κουλτούρας με ευγένεια, με ήθος, με αγάπη προς την τέχνη και τον πολιτισμό. Όλα αυτά είναι ζητούμενα».

 

Πληροφορίες για την παρουσίαση του βιβλίου «Αχαρνείς»

 

Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

Μαίρη Δημάκη – Ζώρα, Επίκουρη καθηγήτρια Θεατρολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών
Τάκης Τζαμαργιάς, Σκηνοθέτης, μέλος Ε.Ε.Π. του Πανεπιστημίου Αθηνών
Δημήτρης Συκιάς, Μουσικός – Καθηγητής Θεωρητικών
Γιώργος Γαλάνης, Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Την εκδήλωση συντονίζει η Ζέτα Μακρυπούλια, Ηθοποιός
Στο Πιάνο ο Θοδωρής Κόρακας, Εκπαιδευτικός Μουσικής – Καθηγητής πιάνου

Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσουν οι ηθοποιοί Γιάννης Βαρβαρέσος, Βαγγέλης Ζάπας, Γιώργος Μουρούτσος

Πληροφορίες για την εκδήλωση

 

Πού: «Κήπος του Μουσείου» του Αρχαιολογικού Μουσείου, Πατησίων 44, Αθήνα

Πότε: Παρασκευή 15 Απριλίου 2022, στις 19.00