Ιφιγένεια Γρίβα: «Μέσα από τον απόλυτα μετρημένο τρόπο ζωής που μας επιβάλλεται, είναι ωραίο να ζούμε και τραγουδιστά»

Ο Παντελής Δεντάκης σκηνοθετεί την παράσταση «Αριζόνα» στο θέατρο Σταθμός
4 Απριλίου 2022
Η Ειρήνη Καράγιαννη με «Τα ποιήματα που έζησα» στο Red Jasper Cabaret Theatre
5 Απριλίου 2022

Η ηθοποιός Ιφιγένεια Γρίβα ερμηνεύει στην παράσταση «Moderato Cantabile» την οποία σκηνοθετεί η Ευφροσύνη Μαστρόκαλου.

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Με αφορμή το μυθιστόρημα της Μαργκερίτ Ντυράς «Moderato Cantabile» η Ιφιγένεια Γρίβα μιλά στο theatermag για την ομότιτλη παράσταση που σκηνοθετεί η Ευφροσύνη Μαστρόκαλου, στο Βιομηχανικό Πάρκο ΠΛ.ΥΦ.Α. στον Βοτανικό. Η ηθοποιός μιλάει για το ρόλο της, τη συνεργασία της με τη σκηνοθέτιδα και τη μέθοδο με την οποίο δούλεψαν πάνω στο έργο όπου οι ήρωές του κινούνται διαρκώς ανάμεσα στο παρόν και στο φαντασιακό παρελθόν.

 

«Είχα ακούσει για τη συγγραφέα Μαργκερίτ Ντυράς, ωστόσο δεν είχα διαβάσει κάποιο βιβλίο της, ούτε είχα δει κάποια από τις ταινίες όπως αυτή που έχει σκηνοθετήσει ο Πίτερ Μπρουκ, με την Ζαν Μορό και τον Ζαν Πολ Μπελμοντό. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια των προβών εσκεμμένα δεν την είδα για να δουλέψω ελεύθερα, χωρίς επιρροές, με το δικό μου υλικό» εξηγεί η ηθοποιός Ιφιγένεια Γρίβα.

«Όταν διάβασα το μυθιστόρημα για τις ανάγκες του ρόλου, μαγεύτηκα από το είδος της λογοτεχνίας που γράφει αυτή η γυναίκα. Μαγεύτηκα με τον τρόπο που αφηγείται, διότι δεν είχα ξαναδιαβάσει κάτι ανάλογο. Η Ντυράς ανήκει στο nouveau roman, όπου η αφήγηση δεν έχει μια συγκεκριμένη ρεαλιστική πλοκή, αλλά η κλιμάκωση γίνεται από επαναλαμβανόμενα γεγονότα, από εξωτερικά τοπία που περιγράφουν τα εσωτερικά τοπία των ηρώων, και το αντίστροφο με τρόπο που συμβαίνει χωρίς να το καταλάβεις. Ο χρόνος κατακερματίζεται.

Το κείμενο αυτό έχει απίστευτη λυρικότητα. Το γοητευτικό στοιχείο που βρήκα από την αρχή, είναι ότι ο καθένας έχει τη δυνατότητα να δώσει τη δική του ερμηνεία. Γι’ αυτό, αν κάποιος ψάξει περιλήψεις του έργου, κάτι που κάναμε και εμείς στην έρευνά μας, θα δει ότι ο καθένας το έχει ερμηνεύσει διαφορετικά.
Για παράδειγμα όταν το διάβασα εγώ το έργο , μου γεννήθηκε μια εξελικτική πορεία της ηρωίδας τελείως διαφορετική από αυτή που είχαν καταγράψει άλλοι. Όπως ο σκηνοθέτης Πίτερ Μπρουκ που στην ταινία δείχνει την ηρωίδα να επιστρέφει στον άνδρα της. Είναι κάτι για το οποίο και η ίδια η Ντυράς αποκήρυξε την ταινία».

 

 

Το πραγματικό με το φανταστικό

«Η ιστορία ξενικά με ένα έγκλημα πάθους που γίνεται σ’ ένα καφέ, σε μια εργοστασιακή περιοχή, όπου ένας άνδρας σκοτώνει μια γυναίκα» συνεχίζει η Ιφιγένεια Γρίβα. «Με αυτό το γεγονός, αρχίζει να ταράζεται η κοινωνία της περιοχής. Συγκεκριμένα, βλέπουμε τη γυναίκα του εργοστασιάρχη, μια γυναίκα της αριστοκρατίας να συναντιέται με έναν πρώην εργάτη των εργοστασίων στο καφέ που έγινε το έγκλημα. Οι δυό τους, μιλάνε για τις διάφορες εκδοχές του πώς, ενδεχομένως, αυτοί κατέληξαν σε αυτό το σημείο. Ακριβώς, όμως, επειδή είναι τόσο ανοιχτό, εμπλέκεται το πραγματικό με το φανταστικό, το τώρα με το τότε.

Εμπλέκονται, δηλαδή, και τα πρόσωπα οπότε δεν ξέρουμε πότε μιλάνε για τους ίδιους ή για το ζευγάρι, ή αν είναι οι ίδιοι το ζευγάρι. Με έναν τρόπο ξεσκεπάζει το προσωπείο του τεχνητού καθωσπρεπισμού, των κοινωνικών στερεοτύπων. Το έγκλημα πάθους διαρρηγνύει αυτό το ψεύτικο προσωπείο. Βγαίνουν από εκεί τα πάθη, ο εαυτός που κρύβουμε, οι συναισθηματικές παρορμήσεις των ηρώων και όλο το κομμάτι της ψυχικής ελευθερίας που αναζητούν.

Λόγω της κοινωνικής συνθήκης, κυρίως για τη γυναίκα που ανήκει στην αριστοκρατία, αυτό που κάνει στη ζωή της καταλήγει να είναι ο θάνατός της. Μια καθημερινή ρουτίνα, στην οποία η ίδια τελικά δεν ζει, αλλά είναι σαν μαριονέτα. Το έγκλημα στο οποίο γίνεται αυτόπτης μάρτυρας, της δημιουργεί υπόγειες σεισμικές δονήσεις. Οδηγείται, τελικά, να απογυμνώσει αυτή την στιλιζαρισμένη εικόνα της. Σα να παίρνει τα ηνία της ίδιας της της ζωής, για πρώτη φορά».

 

 

 

Μετρημένα και τραγουδιστά

«Ο τίτλος του έργου και της παράστασης, “Moderato Cantabile”, σημαίνει μετρημένα και τραγουδιστά (όπως στη μεταφράση του Άρη Μαραγκόπουλου από τις εκδόσεις Τόπος). Θα μπορούσαμε να το μεταφράσουμε και ως μετρημένη λυρικότητα» λέει η Ιφιγένεια Γρίβα. «Πιο συγκεκριμένα, η ηρωίδα έχει ένα παιδί το οποίο πηγαίνει για μαθήματα πιάνου κάθε Παρασκευή, απέναντι από το καφέ που γίνεται το έγκλημα. Κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος πιάνου, η ηρωίδα, ακούει τη φωνή της γυναίκας που σκοτώνεται.

Η δασκάλα πιάνου αναγκάζει το παιδί να παίξει μετρημένα και τραγουδιστά, (αποτελεί πραγματικό έργο του Ντιαμπέλι εν ονόματι “Moderato Cantabile”). Σε εμάς μεταφράζεται ότι στην πραγματικότητα όλα στη ζωή απαιτούνται να είναι μετρημένα, αλλά οι ψυχές των ηρώων θέλουν να είναι τραγουδιστά. Μέσα από τον απόλυτα μετρημένο τρόπο ζωής που μας επιβάλλεται να ζούμε, είναι ωραίο να ζούμε και τραγουδιστά. Ιδιαίτερα στην ηρωίδα έχει έντονο αντίκτυπο, διότι έχει και τη μεγαλύτερη αλλαγή σε σχέση με τον άνδρα.

Τελικά, αντιλαμβανόμαστε ότι μέσα της κρύβεται αυτή η λυρικότητα, αυτό το κομμάτι που θέλει να ταξιδέψει ψυχικά (με τη βοήθεια αυτού του άνδρα) και θέλει να υπάρχει ζωντανά στη ζωή της. Στην αρχή, κάποιος μπορεί να νομίζει ότι πρόκειται για μια μάνα που δεν ενδιαφέρεται για το παιδί της, όμως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Μάλιστα, είναι το παιδί ο δίαυλος της επικοινωνίας για τη καταπιεσμένη της ελευθερία».

 

Οι ηθοποιοί Κωνσταντίνος Γώγουλος και Ιφιγένεια Γρίβα στην παράσταση «Moderato Cantabile» που σκηνοθετεί η Ευφροσύνη Μαστρόκαλου. (Φωτογραφίες: Ηλίας Καρδάσης, Κώστας Καύκης).

 

Σε έναν μη θεατρικό χώρο

«Το Βιομηχανικό Πάρκο ΠΛ.ΥΦ.Α. στο Βοτανικό, είναι ένας πολύ όμορφος εργοστασιακός χώρος και η αίθουσα που θα γίνει η παράσταση έχει όλα όσα θα μπορούσαν να παραπέμπουν σε κάτι τέτοιο: πατίνες στους τοίχους, ψηλό ταβάνι, μια υψικάμινο. Έχει, επίσης, τζαμαρίες που θυμίζει κάτι από Βερολίνο» συνεχίζει η Ιφιγένεια Γρίβα.

«Είναι ενδιαφέρον, διότι οι δύο ήρωες συναντιούνται σε ένα καφέ μιας εργοστασιακής περιοχής και αυτός ο χώρος στο Βοτανικό, έχει την αίσθηση μιας “βιομηχανικής” περιοχής. Η σκηνοθέτιδά μας, η Ευφροσύνη Μαστρόκαλου, έχει μια προτίμηση στους απόλυτα μη θεατρικούς χώρους και αυτό το έχουμε αγκαλιάσει όλοι. Προσωπικά, με σαγηνεύουν τέτοιοι χώροι. Ο χώρος θα νοηματοδοτήσει κυριολεκτικά αυτό το έργο, που σχεδόν όλο λαμβάνει χώρα σε αυτή την εργοστασιακή περιοχή. Θα μας επηρρεάσει δίνοντας τη δική του πατίνα πάνω στη δουλειά μας.

Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με την Ευφροσύνη Μαστρόκαλου. Πρόκειται για μια πολύ ιδιαίτερη συνεργασία, η ίδια δουλεύει με συγκεκριμένες μεθόδους εμπνευσμένες από τον Μιχαήλ Τσέχωφ και βέβαια από τον Φίλιπ Ζαρίλι με τον οποίον ήταν πολλά χρόνια βοηθός και συνεργάτις. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει διαφορετική χρήση της φωνής σε σχέση με το σώμα.

Χρησιμοποιεί το σώμα, για να σε βοηθήσει να βρεις τη φωνή που δημιουργεί το ψυχικό τοπίο του ήρωα που εσύ αναζητάς να συνδεθείς και να ανακαλύψεις. Είναι πολύ ιδιαίτερος και αποκαλυπτικός τρόπος δουλειάς. Είμαι πολύ χαρούμενη γι’ αυτή τη συνεργασία. Πάνω απ’ όλα, η Ευφροσύνη είναι ένας εξαίρετος άνθρωπος, κάτι πολύ σημαντικό στη δουλειά που κάνουμε. Δεν είναι εύκολο να βρεις ανθρώπους συνεννοήσιμους και συνεργάσιμους».

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Moderato Cantabile»

Μετάφραση: Άρης Μαραγκόπουλος (εκδόσεις ΤΟΠΟΣ)
Σκηνοθεσία-Δραματουργία: Ευφροσύνη Μαστρόκαλου
Ηχητικός Σχεδιασμός: Κορνήλιος Σελαμσής
Σκηνικά: Δημήτρης Ταμπάκης
Κοστούμια: Δήμητρα Καίσαρη
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Visuals: Διονύσης Σιδηροκαστρίτης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελισάβετ Ξανθοπούλου
Βοηθός Σκηνογράφου: Νίκη Χανιά
Τρέιλερ παράστασης: Γρηγόρης Πανόπουλος
Φωτογραφίες: Ηλίας Καρδάσης, Κώστας Καύκης
Επικοινωνία-Προβολή στα ΜΜΕ: Έλενα Γρίβα, Ανζελίκα Καψαμπελη

Παίζουν: Ιφιγένεια Γρίβα, Κωνσταντίνος Γώγουλος
Σε βίντεο εμφανίζεται η Υβόννη Μαλτέζου

 

Πού: Βιομηχανικό Πάρκο ΠΛ.ΥΦ.Α, Κορυτσάς 39, Βοτανικός

Πότε: από 7 Απριλίου 2022 και κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 21.00 (εκτός 21-24 Απριλίου). Έως 1 Μαΐου 2022.

Διάρκεια παράστασης: 90 λεπτά

Εισιτήρια: 15 ευρώ (κανονικό), 12 ευρώ (μειωμένο), 3 ευρώ (ατέλεια)