Ελένη Δαφνή: «Στο Θέατρο Πόρτα νιώθω μέλος μιας οικογένειας με γερά θεμέλια κι αξίες»

Η Ράνια Σχίζα στην παράσταση «Η μάνα αυτουνού… Έλλη Ζάχου Ταχτσή»
11 Μαρτίου 2022
Η νέα παράσταση των Ginger Creepers Theater Band στην Παρένθεση
12 Μαρτίου 2022

Η Ελένη Δαφνή ερμηνεύει στις παραστάσεις «Ο Γιατρός της Τιμής του» και «Ο μαγικός κύκλος ή Η ωραιότερη ιστορία του κόσμου και άλλα τέτοια παραμύθια» που σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο Θέατρο Πόρτα. (Φωτογραφία: Πάτροκλος Σκαφίδας).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα

 

Την συναντάμε σε δύο παραστάσεις στο Θέατρο Πόρτα. Η Ελένη Δαφνή μιλάει στο theatermag για τις παραστάσεις «Ο Γιατρός της Τιμής του» και «Ο μαγικός κύκλος ή Η ωραιότερη ιστορία του κόσμου και άλλα τέτοια παραμύθια», για τους ρόλους που ερμηνεύει και τη συνεργασία της με τον Θωμά Μοσχόπουλο, ο οποίος υπογράφει τη σκηνοθεσία και στις δύο παραστάσεις.

 

Αυτή την εποχή βρίσκεστε σε δύο παραστάσεις στο Θέατρο Πόρτα. Πώς νιώθετε γι’ αυτές τις συνεργασίες;

Ευγνώμων! Στο Θέατρο Πόρτα νιώθω μέλος μιας οικογένειας με γερά θεμέλια κι αξίες. Στον ένα χρόνο που βρίσκομαι εκεί γνώρισα, συζήτησα, γέλασα, εμπιστεύτηκα, εμπνεύστηκα, προβληματίστηκα, και τελικά συμπορεύτηκα με ανθρώπους ανοιχτούς στον διάλογο κι ας μην συμφωνούσαμε πάντα, ταλαντούχους, δίκαιους, γεμάτους μεράκι, με υπαρξιακούς προβληματισμούς και άπλετο αυτοσαρκασμό. Σε αυτή την οικογένεια οι δυσκολίες αντιμετωπίζονται με ψυχραιμία κι οργάνωση. Από αυτό το κλίμα δουλειάς μόνο καλύτερη θα μπορούσα να βγω.

 

Τι ήταν αυτό που σας κέντρισε το ενδιαφέρον στο έργο «Ο Γιατρός της Τιμής του» του Πέδρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα;

Θυμάμαι την πρώτη ανάγνωση στο θέατρο. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος μας έβαλε να διαβάσουμε το κείμενο για πρώτη φορά, δίνοντας στον καθένα διαφορετικό ρόλο από αυτόν που θα έκανε τελικά. Φυσικά αυτό το ξέραμε κι έτσι πολύ σοφά ξεκίνησε αυτό το παιχνίδι ανταλλαγής. Ξεκινώντας να διαβάζω την Μενθία, εντυπωσιάστηκα από το στίχο, την ποιητικότητα του κειμένου, την ευφυέστατη πλοκή.

Στην αρχή διάβαζα απλά. Σιγά σιγά, όμως, άρχισα να βάζω μια αίσθηση ελαφρότητας και χιούμορ. Περνούσα πολύ ωραία, ομολογώ. Πού να ‘ξερα; Όσο προχωρούσε το έργο το πράγμα σκοτείνιαζε. Έχανα τα λόγια μου μιας και η κωμική νότα που εγώ είχα προσδώσει, δεν κολλούσε πουθενά. Ολοκλήρωσα την ανάγνωση σχεδόν συλλαβίζοντας, προσπαθώντας να κατανοήσω την τρομερή ανατροπή.

Ύστερα στην πορεία των προβών είδα ότι σε αυτό το κείμενο τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Όλοι οι ήρωες ζυγιάζουν τα λόγια τους στραμμένοι πάντα στο προσωπικό τους συμφέρον, μιλώντας με διττά νοήματα, ώστε να μπορούν να τα ανακατασκευάσουν ανά πάσα στιγμή προς όφελός τους. Η ίδια η ποιητικότητα του έμμετρου λόγου γίνεται όργανο χειραγώγησης κι ελέγχου.
Η γυναίκα αγωνίζεται να επιβιώσει σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο που καταρρέει. Ο καθένας προσπαθεί λυσσαλέα να ελέγξει τον άλλον για να αισθανθεί ασφαλής. Αλλά ποιος μπορεί να ελέγξει απόλυτα μια ανθρώπινη ύπαρξη;

 

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για τους ρόλους της Δόνια Λεονόρ και της Χαθίντα που ερμηνεύετε στην παράσταση «Ο Γιατρός της Τιμής του»;

Η γυναίκα, την εποχή που γράφτηκε το έργο επιβιώνει μόνο αν παραμείνει απόλυτα υπάκουη στους άρρηκτους κανόνες ηθικής και πλήρως οριοθετημένη από το ανώτερο αρσενικό. Φυσικά, δεν έχει δικαιώματα και καμιά προσωπική ελευθερία. Σκέφτομαι πως αν μπορούσα κάπως να τοποθετήσω μέσα μου τις ηρωίδες που υποδύομαι, θα έλεγα πως η Δόνια Λεονόρ είναι αυτό που θαυμάζω, ενώ η υπηρέτρια Χαθίντα αυτό που φοβάμαι.
Η Δόνια Λεονόρ έχει έναν αχαλίνωτο δυναμισμό. Είναι μια γυναίκα που διεκδικεί την αποκατάσταση της τιμής της με όποιο κόστος. Χρησιμοποιεί την ευφυΐα της και αναμετράται με ένα ολόκληρο σύστημα, ρισκάρει, τα παίζει όλα για όλα και στο τέλος επιζεί. Από την άλλη η δούλα Χαθίντα είναι μια γυναίκα έρμαιο στις επιθυμίες του οποιουδήποτε. Για εκείνη ο μόνος τρόπος να επιβιώσει είναι να είναι παραμένει χρήσιμη. Το είδος της χρησιμότητας, όμως, δεν το καθορίζει πάντοτε εκείνη.

 

Πόσο ενδιαφέρον έχει ένας ρόλος για μια παράσταση για παιδιά, και δη ο ρόλος σας στον «Μαγικό Κύκλο»;

Η “Ε” μαζί με άλλους 6 προσπαθώντας να ξεφύγουν από το τρομερό “έξω” εισβάλλουν σε ένα σκοτεινό μέρος. Μετά από λίγο, με τη βοήθεια ενός φακού ανακαλύπτουν ότι δεν είναι μόνοι. Ύστερα ανοίγει ένα φως. Η “Ε” μαζί τους 6 αποφασίζουν πως ο μόνος τρόπος να κατευνάσουν τους φόβους τους είναι να πουν μια ιστορία. Κι έτσι η ιστορία ξεκινά. Δεν είναι εύκολο να συντονιστούν 7 άτομα σε έναν κοινό σκοπό. Όταν όμως συμβαίνει, το αποτέλεσμα είναι μαγικό.

Η “Ε” ηρωίδα που υποδύομαι στον “Μαγικό κύκλο ή η ωραιότερη ιστορία του κόσμου και άλλα τέτοια παραμύθια” έχει το ταλέντο να μετατρέπει αυτό που φοβάται σε κάτι μαγικό που θέλει να κατακτήσει. Έτσι, υπερνικά τους φόβους της, χρησιμοποιώντας τους χωρίς να τους αφήνει χώρο να αναπτυχθούν. Εμμένει στη δύναμη της μαγείας μέχρι τέλους. Με την” Ε” δεν διαφέρουμε πολύ, ομολογώ, στον τρόπο που βλέπουμε τη ζωή (κάτι ήξερε ο Θωμάς).

Αν κι εγώ κάποιες φορές δεν τα καταφέρνω και τόσο καλά να φωτίσω τα σκοτάδια μου. Το ενδιαφέρον σε αυτή την ιστορία είναι ότι όλη η ιστορία της ανθρωπότητας ξετυλίγεται μπροστά μας σαν μια περιπέτεια μεταξύ φίλων. Πάντα ένοιωθα μεγάλη ευθύνη απέναντι στα παιδιά που έρχονται να δουν μια παράσταση. Αυτό που με βοηθάει για να μην πέφτω στην παγίδα γλυκερών στερεοτυπικών αφηγήσεων, τις οποίες αντιπαθώ, μιας και τα παιδιά είναι οι πιο δίκαιοι, αγνοί, απενεχοποιημένοι κι έξυπνοι θεατές, είναι να σκέφτομαι ότι λέω μια ιστορία που θα ήθελα να ακούσω κι εγώ όντας παιδί.

 

 

Πώς δουλέψατε με τον σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλο και στις δύο παραστάσεις;

Τώρα εδώ τι να πρωτοπώ; Ο Θωμάς είναι ένας άνθρωπος που εκτιμώ βαθιά. Δουλεύει με βαθιά ενσυναίσθηση απέναντι στους ηθοποιούς. Επίσης, έχει την ψυχραιμία και την υπομονή να φτάνει στο στόχο κατακτώντας ένα βήμα τη φορά κι έτσι αποφεύγονται οι διάφοροι πανικοί. Μελετά και δουλεύει το κάθε έργο διαφορετικά ανάλογα με τις ανάγκες του. Οι παρατηρήσεις του είναι πάντα εύστοχες. Τα εργαλεία του αλλάζουν ανάλογα με τη χρησιμότητά τους. Δημιουργεί περιβάλλον ασφάλειας. Υπερασπίζεται τη δουλειά όλων μας. Αυτοσαρκάζεται. Αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις με χιούμορ κι απολαμβάνει την διαδικασία σε κάθε της στάδιο.
Δυστυχώς, δεν μπορείς να επαναπαυθείς στις ευκολίες σου, το καταλαβαίνει. Όμως, με τον ίδιο τρόπο που θα σου πει την παρατήρηση με το ίδιο τρόπο θα αναγνωρίσει το θετικό. Αναζητά την προσωπική οπτική του καθένα χωρίς ναρκισσιστικές ερμηνείες. Για μένα είναι ένας σπουδαίος δάσκαλος.

 

Και στις δύο παραστάσεις τα κοστούμια σας είναι εντυπωσιακά. Πώς συνεργαστήκατε με τον σκηνογράφο και ενδυματολόγο Βασίλη Παπατσαρούχα;

Θυμάμαι όταν πρωτοείδα τα σχέδια του Βασίλη για την παράσταση “Ο γιατρός της τιμής του” απλώθηκε μπροστά μου ένας κόσμος μυστηρίου. Άνθρωποι άυλοι, σκιές που αναζητούν μια κάποιου είδους δικαίωση. Όταν άρχισαν να φτάνουν, οι μάσκες, τα καπέλα, τα ρούχα, τα αξεσουάρ είδα ότι τα είχε καταφέρει. Έπλασε αυτόν τον κόσμο που φαντάστηκε, του έδωσε σάρκα και οστά. Είναι κάτι που θαύμασα. Η συνεργασία μας ήταν άψογη και στις δύο παραστάσεις. Κι ο χρόνος που χρειάστηκε για να ενσωματωθούν τα κοστούμια στις ερμηνείες μας άξιζε πραγματικά.

 

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Ο Γιατρός της Τιμής του»

Συγγραφέας: Πέδρο Καλντερόν ντε λα Μπάρκα
Μετάφραση-Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά-Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Επιμέλεια κίνησης: Αυγουστίνος Κούμουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Ρωμανός Μαρούδης
Κατασκευή κοστουμιών: Όλγα Εβσέεβα
Ειδικές κατασκευές: Εργαστήριο Δήμητρας Καίσαρη
Φωτογραφίες-Βίντεο: Πάτροκλος Σκαφίδας
Επικοινωνία και Προβολή: Ελεάννα Γεωργίου

Διανομή

Δον Γκουτιέρε: Γιώργος Παπαπαύλου
Δόνια Μενθία: Αμαλία Καβάλη
Δον Ενρίκε: Μελαχρινός Βελέντζας
Δον Πέδρο: Στέργιος Ιωάννου
Δον Αρίας/Λουντοβίκο: Φώτης Στρατηγός
Δόνια Λεονόρ/Χαθίντα: Ελένη Δαφνή
Δον Ντιέγκο: Αυγουστίνος Κούμουλος
Κοκίν: Παύλος Παυλίδης

 

Πού: Θέατρο Πόρτα, Μεσογείων 59, Αθήνα, τηλ. 210 7711333, www.porta-theatre.gr

Πότε: από 21 Νοεμβρίου 2021 και κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00, Κυριακή στις 19.00

Τιμές εισιτηρίων: 18€ Παρασκευή, 20€ Σάββατο και Κυριακή, 12€ φοιτητικό, 10€ ανέργων, ΑμΕΑ

Προπώληση εισιτηρίων: https://bit.ly/3n0vBTW

Η παράσταση Ο Γιατρός της Τιμής του επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Η παράσταση είναι κατάλληλη για θεατές άνω των 15 ετών.

Πληροφορίες για την παράσταση «Ο μαγικός κύκλος ή Η ωραιότερη ιστορία του κόσμου και άλλα τέτοια παραμύθια»

Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Επιμέλεια κίνησης: Σοφία Πάσχου-Αυγουστίνος Κούμουλος
Σκηνικά-Κοστούμια: Βασίλης Παπατσαρούχας
Φωτισμοί: Νίκος Bλασόπουλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ρωμανός Μαρούδης

Παίζουν οι: Ελένη Δαφνή, Σπύρος Μαραγκουδάκης, Μαρία Μοσχούρη, Άλκης Μπακογιάννης, Γιώργος Μπουφίδης, Παύλος Παυλίδης, Πολύκαρπος Φιλιππίδης.

 

Πού: Θέατρο Πόρτα, Μεσογείων 59, Αθήνα, τηλ. 210 7711333, www.porta-theatre.gr

Πότε: Κάθε Σάββατο στις 15.00 και Κυριακή στις 11.00 και στις 15.00

Εισιτήρια: από 7,50 ευρώ