Τρεις ηθοποιοί μιλούν για την παράσταση «Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία»

Βάσια Βελτσίστα: «Το έργο “Ηλιακή γραμμή” το έχει γράψει ο Ιβάν Βιριπάγιεφ για να είναι θεραπευτικό για τα ζευγάρια»
2 Μαρτίου 2022
Η Μαρία Πανουργιά σκηνοθετεί την παράσταση «Τρωίλος και Χρυσηίδα» στο Εθνικό Θέατρο
3 Μαρτίου 2022

Οι ηθοποιοί Ήρα Δαμίγου, Στυλιανή Κλείδωνα και Ελένη Φαλατάκη στην παράσταση «Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία».

Sharing is caring!

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η Ήρα Δαμίγου, η Στυλιανή Κλείδωνα και η Ελένη Φαλατάκη ερμηνεύουν στην παράσταση του έργου «Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία» των Φράνκα Ράμε και Ντάριο Φο, η οποία παρουσιάζεται στο Θέατρο Δρόμος. Οι τρεις ηθοποιοί μιλούν στο theatermag για τους ρόλους τους, τη συνεργασία τους με τον σκηνοθέτη Εμμανουήλ Γ. Μαύρο και το έργο που πραγματεύεται την κατάσταση της γυναίκας και τη θέση της, όχι μόνο στις σύγχρονες, αλλά και στις μελλοντικές κοινωνίες.

 

Ποια είναι η άποψή σας για τους συγγραφείς του έργου Φράνκα Ράμε και Ντάριο Φο;

Ήρα Δαμίδου: «Η γνωριμία μου με τον Ντάριο Φο, ξεκίνησε όταν ακόμα πήγαινα σχολείο. Η παράσταση “Δεν πληρώνω! Δεν πληρώνω!” ήταν και η πρώτη μου επαφή με το θέατρο. Θυμάμαι πως, αν και σε μικρή ηλικία τότε, μου είχε κάνει εντύπωση ακόμα και ο τίτλος! Διαβάζοντας αργότερα κι άλλα έργα του, κατάλαβα περισσότερα για την ανατρεπτική του σάτιρα. Το μόνο που ήξερα ήταν πως η Φράνκα Ράμε ήταν γυναίκα του. Όταν μου έγινε η πρόταση για το “Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία” ξεκίνησα να διαβάζω την ιστορία αυτής της γυναίκας. Πολιτικά ενεργή, ακτιβίστρια, σύζυγος νομπελίστα, ηθοποιός, συγγραφέας, φεμινίστρια. Μια γυναίκα που απήχθη, βασανίστηκε, βιάστηκε και δύο μήνες μετά από το αποτρόπαιο γεγονός, βρήκε τη δύναμη να σταθεί στα πόδια της, να γράψει την ιστορία της και να την ανεβάσει σε θεατρική σκηνή. Μια αγωνίστρια. Και ο καθένας ξεχωριστά, αλλά και ως δίδυμο, έχουν αφήσει τη δική τους ιστορία στην Τέχνη. Κάπου εδώ να αναφέρω πως το “Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία” έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου».

Ελένη Φαλατάκη: «Αυτό που κάνει κάποιους συγγραφείς διαχρονικούς και “τωρινούς”, παρόλο που μπορεί να μην είναι σύγχρονοί μας – είναι η συμπυκνωμένη αλήθεια που καταθέτουν μέσα από το έργο τους. Και το δίδυμο Φράνκα Ράμε – Ντάριο Φο, ποιεί εμπράκτως και εγκάρδια, μέσω του θεατρικού λόγου, αλλά και μέσω της στάσης ζωής τους (και της κοινής τους ζωής) – πράξεις πολιτικές, άξιες υγειούς κοινωνικού παραδειγματισμού. Τα κείμενά τους δεν μπορούν παρά να σε ξεσηκώνουν, να σε “ξεβολεύουν” και να θες να επαναστατήσεις. Εγώ, τουλάχιστον, “ψαχουλεύοντας” τα κείμενά τους αλλά και τη ζωή τους, αυτό έπαθα. Μου θύμισαν πώς είναι να μην εφησυχάζεις και να θες να πολεμήσεις τα κακώς κείμενα (έστω, και ή) μέσω της θεατρικής τέχνης».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Όσον αφορά τη Φράνκα Ράμε και τον Ντάριο Φο, τους ιδιοφυείς αυτούς δημιουργούς-ακτιβιστές και εμπνευσμένους αγωνιστές,τι να πω; Δε θέλω να γράψω τα τετριμμένα. Αντίθετα, θα ήθελα να παραθέσω εδώ ανεκδοτολογικά ένα περιστατικό που φανερώνει τη συντροφικότητα, την εμπιστοσύνη, το χιούμορ και την πηγαία αλληλεγγύη που χαρακτήριζε την πολύχρονη σχέση τους. Το περιστατικό αφορά τη Ράμε και την απάντηση που έδωσε σε μια δημοσιογράφο που την ρώτησε πώς νιώθει που είναι η σύζυγος ενός νομπελίστα, που έχει ένα μνημείο μέσα στο σπίτι της. Η Ράμε απάντησε ως εξής: “Δε με πειράζει. Ούτε και αισθάνομαι μειονεκτικά. Έχω αρχίσει την προπόνηση εδώ και καιρό. Κάθε πρωί κάνω τις
ασκήσεις μου: πέφτω στα χέρια και στα γόνατά μου, κι έτσι στα τέσσερα έχω συνηθίσει να μετατρέπομαι σε βάθρο για αυτό το μνημείο. Μάλιστα έχω γίνει πολύ καλή σε αυτό”. Ξέρετε τι έκανε ο Φο όταν έμαθε την απάντηση της συζύγου του; Την μοιράστηκε περήφανος με το κοινό της Σουηδικής Ακαδημίας κατά την τελετή της βράβευσής του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ένα Νόμπελ που αφιέρωσε και μοιράστηκε με τη Φράνκα Ράμε».

 

 

Τι ήταν αυτό που σας κέντρισε το ενδιαφέρον σε αυτό το έργο;

Ήρα Δαμίδου: «Η διαχρονικότητά του και το ποσό οικείο είναι. Όλοι οι μονόλογοι της Φράνκα Ράμε είναι υπαρκτά πρόσωπα. Θα μπορούσαν να είναι οι φίλες μας, οι γυναίκες της διπλανής μας πόρτας. Θα μπορούσαν να είναι συγγενικά μας πρόσωπα. Η μάνα μας, η αδερφή μας. Θα μπορούσε να είναι μια από εμάς. Εγώ. Εσύ».

Ελένη Φαλατάκη: «Η επικαιρότητα που φέρει, αναφορικά με την αποκάλυψη των ημέρων – και του αιώνα; – τού πόσο επιθετικά έχουν φερθεί οι πατριαρχικές κοινωνίες στη γυναίκα. Τη γυναίκα ως αρχέτυπο, τη γυναικεία φύση εντός και εκτός μας, τη γυναίκα με όλους τους ρόλους που της έχουν επιβάλλει, τη γυναίκα ως άνθρωπο. Και κατ’ επέκταση το πώς οι πατριαρχικές κοινωνίες στρέφονται ενάντια στον ίδιο τους τον εαυτό, γιατί στο τέλος αυτό που πλήττεται είναι η ίδια η έννοια του ανθρώπου».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Αν γράψω πως με κέντρισε η κριτική στη βίαιη επικαιρότητα θα είναι λίγο. Αν γράψω πως με
κέντρισε η διαχρονική συζήτηση γύρω από την κοινωνική θέση της γυναίκας θα είναι λίγο. Αν γράψω πως με κέντρισε η ανάγκη να μορφώσουμε τους άντρες μας γύρω από αυτά τα ζητήματα θα είναι λίγο. Αν γράψω πως με κέντρισε η συνάντηση και συνύπαρξη με δύο υπέροχες συναδέλφους μου θα είναι λίγο. Αν γράψω πως με κέντρισαν όλα τα παραπάνω μαζί θα είναι και πάλι λίγο. Διότι η πραγματική ερώτηση δεν είναι τί μας κέντρισε το ενδιαφέρον, αλλά τί μας κεντρίζει –κυριολεκτικά- την ψυχή εδώ και χρόνια, δεκαετίες, αιώνες, χιλιετίες. Και το κεντρί έχει μπει βαθιά, πολύ βαθιά. Σε μια πληγή ακόμα ανοιχτή».

 

Τι σημαίνει ο τίτλος της παράστασης;

Ήρα Δαμίδου: «Δηλώνει τη θέση της γυναίκας κοινωνικά, πολιτικά και θρησκευτικά. Η Φράνκα Ράμε με τη γραφή της, μέσω των κειμένων της, μας δίνει να καταλάβουμε για τα καλά, πως λειτουργεί η Πατριαρχία, η κοινωνία κι ό,τι ονομάζουμε “σύστημα”».

Ελένη Φαλατάκη: «Μάλλον πρόκειται για έναν τίτλο “σχόλιο” – σαρκαστικά δοσμένο- που υπενθυμίζει το πώς επιτάσσουν τις γυναίκες να φέρονται σε ένα κοινωνικό πρότυπο σαν φαύλο κύκλο: “Σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία” και ξανά. Κάτι σαν το Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Υπάρχουν διάφορες μεταφράσεις και αποδόσεις του Ιταλικού τίτλου. Και είναι πράγματι μια
συζήτηση επί της ουσίας: Τι πραγματεύεται η παράστασή μας; Τις γυναίκες που μιλούν “Όλο για σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία”, διότι μόνο για αυτά τους επιτρέπεται να κουβεντιάζουν; Μήπως απευθύνεται στις γυναίκες που τα ξέρουν “Όλα για το σπίτι, το κρεβάτι και την εκκλησία” διότι αυτά είναι τα μοναδικά θέματα που τις απασχολούν; Ή μήπως ο τίτλος αναφέρεται στις γυναίκες που βρίσκονται “Όλο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία” διότι σε εκείνους τους χώρους τις έχουμε κλειδωμένες; Εμείς επιλέξαμε τον τίτλο που μας ταιριάζει περισσότερο. Όπως συμβαίνει και με τις περισσότερες επιλογές στη ζωή. Έτσι και σε αυτήν, το ζήτημα είναι η οπτική γωνία».

 

 

Ποιο είναι το θέμα του έργου;

Ήρα Δαμίδου: «Το θέμα της παράστασης είναι η κατάσταση της γυναίκας και η δουλεία της, όχι μόνο στις σύγχρονες αλλά και στις μελλοντικές “πολιτισμένες” κοινωνίες. Μιλά για σεξουαλική δουλεία, για οικογενειακή καταπίεση. Για ψυχολογικό και σωματικό βιασμό. Για την Πατριαρχία. Για τη δύναμη που κρύβει μια γυναίκα μέσα της. Μίλα για την αντίσταση και για την εξέγερση. Για τον αγώνα.

Ελένη Φαλατάκη: «Η διαστρέβλωση της γυναικείας φύσης και θέσης. Δανείζομαι τα λόγια της Ράμε: “Πρόκειται για ένα θεατρικό έργο με θέμα την κατάσταση της γυναίκας, και ιδίως τη σεξουαλική δουλεία της […] Ο πρωταγωνιστής αυτού του θεατρικού έργου με θέμα τη γυναίκα είναι ο άνδρας – ή, καλύτερα, το φύλο του! Δεν είναι “παρών” με σάρκα και οστά, αλλά είναι πάντα εδώ, ανάμεσά μας, μεγάλο, τεράστιο, κρέμεται πάνω από τα κεφάλια μας… και μας συνθλίβει”».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Στο δημόσιο λόγο, μερικές φορές η έκταση της απάντησης υπαγορεύεται από την σημασία της ερώτησης κατά τρόπο αντιστρόφως ανάλογο. Με άλλα λόγια, ουκ εν τω πολλώ το ευ: Το έργο πραγματεύεται τη διαχρονική ανάγκη της κοινωνίας μας να μορφώσει τους άντρες της γύρω από τα έμφυλα ζητήματα. Επειγόντως. Τώρα».

 

Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για το ρόλο που ερμηνεύετε;

Ήρα Δαμίδου: «”Ο μονόλογος της πουτάνας στο φρενοκομείο”. Μια γυναίκα καθισμένη στην καρέκλα ενός φρενοκομείου, υπό ιατρική παρακολούθηση, εξιστορεί την πολύπαθη ζωή της. Μίλα για τη σεξουαλική παρενόχληση, το βιασμό. Μας διηγείται, πώς αναγκάζεται να καταφύγει στην πορνεία για να επιβιώσει. Είναι μια γυναίκα κακοποιημένη που βρίσκει τη δύναμη να εξεγερθεί και να παλέψει. Το κείμενο έχει κοινωνική, αλλά και πολιτική χροιά. Θα μου επιτρέψετε να μην πω κάτι παραπάνω. Θα ήθελα να έρθετε στην παράσταση, έτσι ώστε να τη γνωρίσετε από κοντά. Και ίσως την αγαπήσετε όπως κι εγώ. Και ίσως, όταν την αναγνωρίσετε στο δρόμο ή τη συναντήσετε τυχαία κάποια στιγμή στη ζωή σας, να τη σεβαστείτε. Να την κατανοήσετε. Να της σταθείτε. Σας περιμένουμε. Κι εγώ, αλλά κι εκείνη».

Ελένη Φαλατάκη: «Αυτό που μπορώ να πω πολύ απλά και σχεδόν επιγραμματικά για την ηρωΐδα μου, είναι πως πρόκειται για μια γυναίκα της “διπλανής πόρτας” που τη συναντάμε σε μια καίρια στιγμή για τη ζωή της. Μια γυναίκα όπως όλες μας. Μια γυναίκα η οποία αναζητεί το δικό της τρόπο να επαναστατήσει, αλλά είναι καταδικασμένη να ζει στη σκιά του άνδρα της. Θα καταφέρει να αποδράσει; Η συνέχεια επί σκηνής».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Σε αυτή την παράσταση έχω την τύχη να ερμηνεύω δύο ρόλους: Εκείνον της Μήδειας κι εκείνον της Ουλρίκε Μάινχοφ. Θα σας μιλήσω συνοπτικά για τις δυο αυτές γυναίκες καταγράφοντας εδώ το τέλος των “αντιπάλων” τους, των αντρών που στάθηκαν απέναντί τους. Από τη μια πλευρά, λοιπόν, ο μύθος θέλει τον Ιάσωνα που πρόδωσε και καταδίκασε τη Μήδεια να καταλήγει προς το τέλος της ζωής του φτωχός και μόνος, παρατημένος από θεούς κι ανθρώπους. Τέτοια ήταν μάλιστα η ένδειά του που κατέληξε να κοιμάται τα βράδια στο προσαραγμένο κουφάρι της Αργούς, του τότε ένδοξου και διάσημου καραβιού του. Το σκαρί ήταν πλέον σε μια κατάσταση αποσύνθεσης εξίσου άθλια με εκείνη του πρώην κυβερνήτη του. Κάποιο βράδυ, το κατάρτι αποκολλήθηκε τσακίζοντας το κορμί του Ιάσωνα που κοιμόταν από κάτω. Έπειτα, ακόμη σκληρότερη είναι η θέση που επεφύλασσε η μοίρα για τους εχθρούς της Μάινχοφ, για τους δυνάστες και τους βασανιστές. Μπορεί να μην ισοπεδώθηκαν από κάποιο παλιό κατάρτι μα τους τσάκισε η ίδια η ζωή και η μνήμη: Την ώρα που το όνομα της Ουλρίλε έμεινε ανεξίτηλα γραμμένο στην Ιστορία, εκείνους δεν τους θυμάται πια κανείς. Έτσι προσπαθώ να ερμηνεύσω αυτές τις φοβερές, νικήτριες γυναίκες. Με τη δύναμη που κρύβει μέσα της κάποια που ξέρει πως έχει κερδίσει την μάχη πριν καν αυτή αρχίσει».

 

 

Πώς δουλέψατε με τον σκηνοθέτη Εμμανουήλ Γ. Μαύρο;

Ήρα Δαμίδου: «Είναι μεγάλη τύχη να κάνεις αυτό που αγαπάς, κι ακόμα μεγαλύτερη, να συναντάς ανθρώπους που μοιράζονται το ίδιο όραμα κι έχουν την ίδια αισθητική. Είναι η δεύτερη φορά που έχω την τύχη, λοιπόν, να με σκηνοθετεί ο κ. Εμμανουήλ Μαύρος. Η ματιά του, το όραμά του καθώς και η ελευθερία που δίνει στον ηθοποιό του, αλλά ακόμα και ο παθιασμένος τρόπος που σου μεταδίδει την κάθε πληροφορία ή οδηγία του, επιβεβαιώνουν για μια ακόμη φορά πως όταν δουλεύω μαζί του αισθάνομαι την ασφάλεια που αποζητώ στη δουλειά μου. Οι συζητήσεις μας, οι προβληματισμοί μας, οι αναλύσεις κι αναζητήσεις μας είναι πάντα εποικοδομητικές! Ακόμα και οι διαφωνίες μας! Υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και αγάπη για αυτό που υπηρετούμε».

Ελένη Φαλατάκη: «Με τον σκηνοθέτη μας δουλέψαμε πολύ ελεύθερα μέσα σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης, που δημιουργήθηκε με αγάπη και αλήθεια για το κοινό θεατρικό δια-μοίρασμα. Η προσέγγιση και η καθοδήγηση που μας δόθηκε, συν την έρευνα, και η ζύμωση που προέκυψε από τις πρόβες δίνουν ένα αληθινό αποτέλεσμα».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Το πιο σημαντικό πράγμα σε αυτή τη δουλειά είναι να μοιράζεσαι. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πως όταν μοιράζεσαι τόσο απλόχερα και ολοκληρωτικά και συνάμα το όραμα είναι κοινό, τότε γεννιέται κάτι μαγικό. Είχα την τύχη να έχω πλάι μου έναν άνθρωπο που μου άνοιξε το δρόμο της αλληλοϋποστήριξης, της εμπιστοσύνης, της αλήθειας, της ελευθερίας που δίνει στους ηθοποιούς του, με αποτέλεσμα να αισθάνομαι ασφαλής και ευγνώμων για τη συνεργασία μας».

 

Ποιες είναι οι αντιδράσεις του κοινού και τα σχόλια που ακούτε;

Ήρα Δαμίδου: «Αυτή η παράσταση δεν απευθύνεται μόνο στο γυναικείο φύλο, αλλά και στο ανδρικό. Κυρίως σε αυτό. Πρέπει πια να σταματήσουμε να “μαθαίνουν στις γυναίκες να προσέχουν” και να αρχίσουμε να εκπαιδεύουμε τους άντρες πως να φέρονται στις γυναίκες. Παιδεία, ανθρωπιά κι αλληλεγγύη. Αυτά σκέφτομαι κάθε φορά που γυρνάω σπίτι μου μετά την παράσταση. Κι αυτά θέλω να πιστεύω πως παίρνει και ο θεατής στις αποσκευές του φεύγοντας από το Θέατρο Δρόμος. Και το πιστεύω αλήθεια. Είναι δύσκολο να έρχεσαι αντιμέτωπος με ωμές και σκληρές αλήθειες. Οι μονόλογοι της Φράνκα Ράμε είναι ένας “χείμαρρος”. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι άντρες βγαίνουν από την αίθουσα του θεάτρου με σκυμμένο κεφάλι. Και δεν είναι λίγες οι γυναίκες που μου έχουν πει “ευχαριστώ για αυτή την κάθαρση”. Υπάρχουν περιπτώσεις θεατών που εκμυστηρεύονται τις δικές τους προσωπικές ιστορίες. Μιλούν για αντίστοιχες περιπτώσεις και καταστάσεις της ζωής τους, ίδιες ή και παρόμοιες με αυτές που πραγματεύεται το κείμενο της παράστασης. Μιλούν χωρίς φόβο. Χωρίς ντροπή. Ευτυχώς η μάσκα προστασίας, που φοράμε όλοι, μας επιτρέπει να μιλάμε και με τα μάτια. Στο φουαγιέ μας, μετά την παράσταση, υπάρχουν ματιές κατανόησης, συμπόνοιας, συμπαράστασης. Υπάρχει ελπίδα».

Ελένη Φαλατάκη: «Τα σχόλια που λαμβάνουμε είναι θετικά και ενθαρρυντικά. Φεύγοντας, το κοινό έχει ανάγκη να συζητήσει για την παράστασή μας, κάτι για μένα είναι και η επιτυχία της».

Στυλιανή Κλείδωνα: «Η αλήθεια είναι ότι έχουμε ακούσει αρκετά τη λέξη “κάθαρση “́. Μια λέξη που κρύβει μέσα της πολλά. Ουσιαστικά, η κάθαρση αποτελεί μια ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Αυτό ακριβώς είναι και το δώρο για μας. Μέσα από αυτή την παράσταση θέλουμε να αφυπνίσουμε το κοινό, να επαναστατήσει απέναντι στην πολιτική, κοινωνική, οικογενειακή καταπίεση. Βλέποντας, λοιπόν, τα ανήσυχα μάτια του κοινού αναγνωρίζουμε μέσα τους τον αρχικό μας στόχο».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία»

Συγγραφέας: Φράνκα Ράμε – Ντάριο Φο
Απόδοση-Διασκευή: Εμμανουήλ Γ. Μαύρος & Θεατρική Ομάδα Μήδεια
Σκηνοθεσία: Εμμανουήλ Γ. Μαύρος
Σκηνικά: Ρένα Σαντανούρη
Κοστούμια: Μάγδα Καλορίτη
Μουσική: Δημήτρης Ευαγγελινός
Φωτισμοί: Πάνος Μπέσης
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Trailer: Εμμανουήλ Γ. Μαύρος
Video Post Production: Μανώλης Πετρής
Σχεδιασμός Αφίσας: Ρένα Σανταμούρη
Ψιμυθιολόγος: Γιώτα Κουτσάφτη
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή: Medea Pictures

Διανομή (αλφαβητικά): Ήρα Δαμίγου, Στυλιανή Κλείδωνα, Ελένη Φαλατάκη

Πού: Θέατρο Δρόμος, Αγ. Μελετίου 25, Αθήνα, τηλ. 210 8818906, dromostheatre.gr

Πότε: από Πέμπτη 16 Δεκεμβρίου 2021 και κάθε Πέμπτη στις 21.15

Εισιτήρια: 14 ευρώ (γενική είσοδος), 11 ευρώ (μειωμένο: φοιτητικό, ανέργων, πολυτέκνων, ΑμεΑ, 65+)

Ειδικές τιμές: για ομαδικές κρατήσεις άνω των 10 ατόμων (στο τηλέφωνο 210 88 18 906

Διάρκεια παράστασης: 80 λεπτά χωρίς διάλειμμα

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/olo-spiti-krevati-ki-ekklisia/

 

Για την είσοδό τους στην παράσταση οι θεατές πρέπει να επιδεικνύουν είτε πιστοποιητικό πλήρους εμβολιασμού είτε πιστοποιητικό νόσησης. καθώς και πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας (αστυνομική ταυτότητα, διαβατήριο, δίπλωμα οδήγησης). Επίσης υποχρεούνται να φορούν μάσκα κατά την παραμονή τους σε όλους τους χώρους του θεάτρου.