Βάσια Βελτσίστα: «Το έργο “Ηλιακή γραμμή” το έχει γράψει ο Ιβάν Βιριπάγιεφ για να είναι θεραπευτικό για τα ζευγάρια»

Ο Άρης Λάσκος σκηνοθετεί την παράσταση «Enron»
1 Μαρτίου 2022
Τρεις ηθοποιοί μιλούν για την παράσταση «Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία»
3 Μαρτίου 2022

H Βάσια Βελτσίστα σκηνοθετεί την παράσταση του έργου «Ηλιακή γραμμή» του Ιβάν Βιριπάγιεφ. (Φωτογραφίες: Giannis Tsaniras).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Στην παράσταση «Ηλιακή γραμμή» οι θεατές-προσκεκλημένοι ανοίγουν την πόρτα του «ΝΤόΜ» και μπαίνουν κατευθείαν στο σπίτι των χαρακτήρων, το σπίτι του Βέρνερ και της Μπάρμπαρα, οι οποίοι τους σερβίρουν τσάι. Η σκηνοθέτις Βάσια Βελτσίστα μιλάει στο theatermag για την παράσταση του έργο του Ιβάν Βιριπάγιεφ στην οποία υπογράφει την πρωτότυπη μετάφραση, την ερευνητική σκηνοθεσία, τη σκηνογραφία και τα κοστούμια.

 

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με αυτό το κείμενο και τι σας άγγιξε σε αυτό το έργο;

Η «Ηλιακή γραμμή» του Ιβάν Βιριπάγιεφ, ήρθε στα χέρια μου το 2015 όταν ζούσα στη Μόσχα και μου το πρότεινε η Μοσχοβίτισα καλή μου φίλη Ιρίνα. Όταν το διάβασα, κατάλαβα ότι είναι αριστουργηματικά γραμμένο και ένιωσα κατευθείαν μία κάθαρση στο τέλος. Και κάθε φορά, μετά από εκείνη την πρώτη φορά που καταπιανόμουν με αυτό, ένιωθα μέσα μου μία αλλαγή. Τότε, κατάλαβα ότι πρέπει να ασχοληθώ με αυτό το έργο, να το μοιραστώ, να ακουστεί. Με άγγιξε πολύ η υπερβολική αγάπη και ο σεβασμός που υπήρχε σαν θεμελιώδης βάση στο ζευγάρι των χαρακτήρων. Είναι ένας τσακωμός, που όμως είναι θεραπευτικός. Όπως κάθε σύγκρουση, έτσι και αυτή, αν γίνεται με σεβασμό και αγάπη μπορεί να γίνει οργανική και να εξελίξει και τους εμπλεκόμενους, και την σχέση τους, και τους παρατηρητές.

 

Υπογράφετε την πρωτότυπη μετάφραση, την ερευνητική σκηνοθεσία, τη σκηνογραφία και τα κοστούμια της παράστασης. Θα θέλετε να μας μιλήσετε για αυτές τις ιδιότητές σας;

Καταπιάστηκα με τη μετάφραση αυτού του έργου κατευθείαν με το που το διάβασα. Η μετάφραση είναι μία δύσκολη διαδικασία, πρέπει να συντονιστείς με τον συγγραφέα, να «ακούσεις» το θέλω του στο συγκεκριμένο έργο του, να πλησιάσεις την ιδέα του. Γι’ αυτό και μου πήρε αρκετά χρόνια μέχρι να φτάσει στην τελική μορφή του και στην επιμέλεια του κειμένου που έχει κάνει η Ευγενία Κριτσέφσκαγια. Η σκηνογραφία και τα κοστούμια της παράστασης, λόγω του ότι είναι μία παράσταση στο «Θέατρο σπίτι», ήθελα να είναι πολύ απλά σαν σε ένα απλό σπίτι, μία καθημερινή πραγματικότητα. Έτσι λοιπόν, πάντα σε συνεννόηση με τους ηθοποιούς, κατέληξα σε αυτά τα έπιπλα του σπιτιού, που είναι από τα μαγαζιά «Ρέτο» και τα παιδιά εκεί ήταν πολύ εξυπηρετικά και βοηθητικά και είχαμε μία όμορφη συνεργασία. Και τα κοστούμια είναι πιτζάμες, απλές, που διαλέξαμε μαζί με τους ηθοποιούς σε σχέση με τον χαρακτήρα τους, τους ήρωες του έργου, τον Βέρνερ και την Μπάρμπαρα.

 

Η Αθανασία Αγοράκη και ο Σταύρος Καστρινάκης ερμηνεύουν τη Μπάρμπαρ και τον Βέρνερ στην παράσταση «Ηλιακή γραμμή». (Φωτογραφίες: Giannis Tsaniras).

 

Τι συμβαίνει ανάμεσα στους δύο ήρωες του έργου, τον Βέρνερ και τη Μπάρμπαρα;

Ο Βέρνερ και η Μπάρμπαρα είναι ένα ζευγάρι παντρεμένο επτά χρόνια που τσακώνεται στις 5.00 το πρωί, στην κουζίνα του σπιτιού του. Ο Ιβάν Βιριπάγιεφ έχει πει ότι σε αυτό το έργο συναντάμε 5-6 κλασικούς μηχανισμούς τσακωμού, από τον πιο απλό: που απλά ο ένας φωνάζει στον άλλον για να ακουστεί μόνο η άποψη του, μέχρι και τον πιο σύνθετο: που ο ένας εξηγεί στον άλλον ότι δεν κάνει αυτό που νομίζει ο άλλος ότι κάνει, και ότι απλά δεν τον βλέπει και δεν τον ακούει.
Πάντα όμως με σεβασμό και αγάπη, και στην πρώτη σελίδα του έργου ο Ιβάν Βιριπάγιεφ γράφει: «Αφιερωμένο στη γυναίκα μου την Μαρούσα, με ευγνωμοσύνη για την κάθε μέρα που ζήσαμε μαζί». Και όντως, σε αυτό το έργο υπάρχει υπερβολική ευγνωμοσύνη παρά την έντονη σύγκρουση. Όταν συνάντησα για πρώτη φορά τον Ιβάν Βιριπάγιεφ στη Μόσχα το 2017, με αφορμή αυτό το έργο, του είχα πει ότι αν έβαζα έναν τίτλο σε αυτό το έργο, θα ήταν: «εγχειρίδιο ενός οργανικού τσακωμού ζευγαριού», και θυμάμαι είχε γελάσει πολύ.

 

Πώς έγινε η επιλογή των ηθοποιών;

Με την Αθανασία Αγοράκη ήμασταν συσπουδάστριες στην Δραματική σχολή Αρχή, που τώρα έχω την τύχη να διδάσκω το μάθημα της υποκριτικής. Ο Σταύρος Καστρινάκης ήταν μαθητής μου στην ίδια σχολή. Έχουν γίνει δύο εκπαιδευτικά προγράμματα στο ΝΤόΜ «Θέατρο Σπίτι» πάνω στο έργο «Ηλιακή γραμμή», το πρώτο έγινε το ακαδημαϊκό έτος 2019-2020 και το δεύτερο το 2020-2021. Υπήρχαν και άλλοι ηθοποιοί – σπουδαστές σε αυτά τα έτη, η Αθανασία και ο Σταύρος ας πούμε ότι ήταν οι σπουδαστές που τους ενδιέφερε πάρα πολύ να γίνει παράσταση αυτό το έργο και δούλευαν πολύ με αυτόν τον στόχο.
Και έτσι η ζωή τους ένωσε σκηνικά σε αυτή τη συνεργασία. Δεν επιλέγω ηθοποιούς, επιλέγω συνεργάτες, ανθρώπους που αγαπάνε αυτό που κάνουν και συνεννοούμαστε. Η πόρτα του ΝΤόΜ είναι πάντα ανοιχτή σε όλους προς εκπαίδευση και έρευνα, το ποιος τελικά θα γίνει και ηθοποιός στο «Θέατρο Σπίτι», εξαρτάται πολύ και από τις ιδέες του για το τι είναι θέατρο. Είναι σημαντικό να συμπλέουμε με κοινό όραμα. Δουλέψαμε πολύ, πάρα πολλές ώρες πάνω στην ιδέα «Θέατρο Σπίτι», συγκρουστήκαμε, γελάσαμε, πονέσαμε, πέσαμε, ξανασηκωθήκαμε. Πάντα με κοινό στόχο να μεταμορφωθούμε και να μεταμορφώσουμε όσο μπορούμε μέσα από την ιδέα του «Θέατρο Σπίτι».

 

Η «Ηλιακή γραμμή» ανεβαίνει πρώτη φορά στην Ελλάδα από το «Θέατρο Σπίτι» του ΝτόΜ, σε σκηνοθεσία Βάσιας Βελτσίστα. (Φωτογραφίες: Giannis Tsaniras).

 

Πώς δουλέψατε σκηνοθετικά μαζί τους;

Η σκηνοθεσία ήταν από την αρχή μία μεγάλη πρόκληση, είναι κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα, οι ηθοποιοί να παίζουν με κανονικά φώτα, χωρίς μουσική, δίπλα ακριβώς από τον άνθρωπο-θεατή που τον κοιτάει στα μάτια με όλα τα φώτα ανοιχτά. Πολύ λεπτά όρια υποκριτικής, να μην παραβιάζεται ο χώρος του θεατή και ταυτόχρονα ο χώρος αυτός να ενεργοποιείται και να μην μένει παθητικός. Για μένα, η σκηνοθεσία είναι να βλέπεις προς τα που θέλει να πάει η παράσταση, και να περιμένεις υπομονετικά να μπουν και οι ηθοποιοί σε αυτό, στο χρόνο τους. Να είσαι εκεί πάντα για τους ηθοποιούς, αυτό το τόσο απλό και τόσο πολύπλοκο: «απλά να είσαι εκεί, δίπλα τους».

 

Θα θέλατε να μας πείτε για την πρώτη παράσταση του «Θέατρο Σπίτι»;

Αυτή είναι και η πρώτη μας παράσταση στο «Θέατρο Σπίτι». Οι θεατές-καλεσμένοι, ανοίγουν την πόρτα του ΝΤόΜ και μπαίνουν κατευθείαν στο σπίτι των χαρακτήρων, στο σαλόνι τους, στην κουζίνα τους. Μπαίνουν στο σπίτι τους και κατευθείαν τους υποδέχονται ο Βέρνερ και η Μπάρμπαρα, παίρνουν τα παλτά τους, τους σερβίρουν ζεστό τσάι, τους συνοδεύουν στο σαλόνι τους.
Εκεί, σε κάθε καναπέ, υπάρχουν στυλό και ανώνυμα ερωτηματολόγια που προαιρετικά συμπληρώνει ο κάθε θεατής πριν και μετά την παράσταση για τον εαυτό του, με απλές ερωτήσεις για τις σχέσεις. Αυτά τα ερωτηματολόγια συμπληρώνονται πάντα με τόση γενναιοδωρία από τον κόσμο, μας χαρίζουν τόσο ωραία προσωπικά τους ζητήματα, που κάθε φορά νιώθουμε μεγάλη ευγνωμοσύνη γι’ αυτή την ανταλλαγή που συμβαίνει.

 

Πώς μπορεί αυτό το έργο να γίνει θεραπευτικό;

Το έργο «Ηλιακή γραμμή» το έχει γράψει ο Ιβάν Βιριπάγιεφ για να είναι θεραπευτικό για τα ζευγάρια. Αλλά και για ανθρώπους που δεν είναι σε σχέση και θέλουν να μπουν ή και όχι. Οι σχέσεις είναι ένα θέμα πάντα επίκαιρο, δυνατό και πολύπλοκο.
Οι άνθρωποι πάντα βρίσκονται σε σχέση και πάντα τους απασχολεί μία σχέση. Όπως προανέφερα, μέσα σε αυτό το έργο βρίσκονται κάποιοι μηχανισμοί σχέσεων που λύνονται με διάφορους τρόπους και αυτή η διαδικασία παρακολούθησης είναι θεραπευτική.
Επίσης, ζούμε σε μία εποχή της άφθονης τεχνολογίας, οι άνθρωποι στέλνουν μηνύματα για να εκφραστούν ή απλά ένα εικονίδιο για να εκφράσουν κάποιο συναίσθημα τους. Η λεκτική επικοινωνία όλο και στερεύει και σε κάποιες περιπτώσεις είναι πολυτέλεια. Στο έργο αυτό οι χαρακτήρες μιλάνε, μιλάνε για όλα άφθονα και χωρίς δεύτερη σκέψη, τα λένε όλα. Όσα νιώθουν για τον εαυτό τους και όσα νιώθουν για τον απέναντί τους που στη ζωή είναι αυτός που είναι δίπλα τους.
Στέκονται εκεί, μπροστά στο κοινό, με πιτζάμες, χωρίς κινητά, χωρίς μουσική, με όλα τα φώτα αναμμένα και τα λένε όλα. Θίγουν όλα τα ζητήματά τους «προσπαθώντας να πετύχουν ένα θετικό αποτέλεσμα». Αυτό κάνει το έργο θεραπευτικό και κάθε φορά αγγίζει και κάτι διαφορετικό στον κάθε έναν από εμάς, και όπως λέμε και στην αρχή του έργου: «αυτή η παράσταση γίνεται με την ευχή να πάρει ο καθένας ό,τι καλύτερο χρειάζεται για την ψυχή του».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Ηλιακή γραμμή»

Πρωτότυπη μετάφραση/ερευνητική σκηνοθεσία: Βάσια Βελτσίστα
Επιμέλεια κειμένου: Ευγενία Κριτσέφσκαγια
Σκηνογραφία/ Κοστούμια: Βάσια Βελτσίστα
Φωτογραφία: Γιάννης Τσανίρας
Παίζουν: Σταύρος Καστρινάκης (Εκπαιδευτικό έτος ΝΤόΜ 2019-2020), Αθανασία Αγοράκη (Εκπαιδευτικό έτος 2020-2021).
Παραγωγή: ΝτόΜ Acting Coaching 2022.

 

Πού: ΝτόΜ, Βαλτετσίου 50-52, 10681, Εξάρχεια, Αθήνα

Τηλέφωνο κρατήσεων: 6977505320, 6970174131, 6978090558, καθώς και στο email του ΝΤόΜ ntom.coaching@gmail.com

Παραστάσεις: από 15 Ιανουαρίου 2022 και κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στις 20.30. Έως και 21 Απριλίου 2022.
Από 18/3/2022 έως και 16/4/2022 μόνο κάθε Παρασκευή και Σάββατο η παράσταση θα ξεκινάει στις 18.00. Και εκείνες τις ημέρες θα ακολουθούν και βιωματικές δράσεις πάνω στην παράσταση για κάθε ενδιαφερόμενο. Από τις 19.15 μέχρι τις 20.15 με κόστος συμμετοχής 10 ευρώ.

Διάρκεια παράστασης: 1 ώρα

Εισιτήριο παράστασης: 10 ευρώ

Ο αριθμός των θεατών-προσκεκλημένων στο «Θέατρο Σπίτι» είναι 10 θεατές την παράσταση.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε το site του ΝΤόΜ – www.ntom-coaching.com