Ανθούλλης Δημοσθένους: «Το έργο συνιστά μια εκκωφαντική κραυγή διαμαρτυρίας για τα κακώς κείμενα της νεοελληνικής κοινωνίας της εποχής μας»

Η παράσταση «Frida κι άλλο» στο Alhambra Art Theatre
6 Φεβρουαρίου 2022
Ο Γεράσιμος Γεννατάς στο ρόλο του Αντονέν Αρτώ στην παράσταση «Κόκκαλο»
7 Φεβρουαρίου 2022

O Ανθούλλης Δημοσθένους σκηνοθετεί την παράσταση του έργου «Το Ημερολόγιο ενός Αποτυχημένου Συγγραφέα» του Τειρεσία Λυγερού. (Φωτογραφία: Αντώνης Αντωνίου).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Υπογράφει τη σκηνοθεσία της παράστασης του έργου «Το Ημερολόγιο ενός Αποτυχημένου Συγγραφέα» του Τειρεσία Λυγερού. Ο Ανθούλλης Δημοσθένους μας μιλάει για την παράσταση η οποία κάνει πρεμιέρα στις 25 Φεβρουαρίου στο θέατρο Δρόμος και τη νέα εκδοχή του «αποτυχημένου συγγραφέα» που ενσαρκώνει ο ηθοποιός Νεκτάριος Παπαλεξίου.

 

 

Πώς αποφασίσατε να σκηνοθετήσετε αυτή την παράσταση; Θα  θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για την πορεία της από το Φεστιβάλ off–off Athens;

Το 2019 μου έγινε να πρόταση να σκηνοθετήσω το κείμενο ενός νέου θεατρικού συγγραφέα, του Τειρεσία Λυγερού, με στόχο την παρουσίαση αυτής της πρότασης στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Off-off Athens. Γνωρίζοντας πως στον θεατρικό πειραματισμό συνίσταται η θεατρική πρωτοπορία αποδέχθηκα την πρόκληση.
Διάβασα το κείμενο, έκρινα ότι είχε ενδιαφέρον και προχώρησα στο σκηνικό του ανέβασμα. Ο ηθοποιός που κλήθηκε να υλοποιήσει αυτό το όραμα ήταν ο Γιάννης Ζαραφωνίτης. Πρόκειται για έναν καλλιτέχνη με σπάνια ποιότητα και ήθος. Στη συνέχεια, ο Λυγερός εξέφρασε την επιθυμία να ξαναπαρουσιαστεί το έργο του σε άλλο πλαίσιο.
Έτσι, ένας εξίσου ταλαντούχος ηθοποιός ανέλαβε την σκυτάλη να δοθεί μια πιο εξελιγμένη εκδοχή αυτής της παράστασης στο Θέατρο Δρόμος τον Φεβρουάριο του 2022. Ο Νεκτάριος Παπαλεξίου ενσαρκώνει τη νέα εκδοχή του «αποτυχημένου συγγραφέα» και γίνεται παρανάλωμα μιας βίαιης και απάνθρωπης κοινωνίας.

 

Ποιες ήταν οι σκέψεις σας για το ανέβασμα αυτής της παράστασης;

Το έργο συνιστά μια εκκωφαντική κραυγή διαμαρτυρίας για τα κακώς κείμενα της νεοελληνικής κοινωνίας της εποχής μας. Έντονα αυτοαναφορικό, εξωτερικεύει την απόγνωση της νέας γενιάς. Τα όνειρα ενός νέου ανθρώπου συνθλίβονται στις μυλόπετρες του παραλογισμού, της φαυλότητας, του συμφεροντολογισμού και της άθλιας κουλτούρας των ανθρώπων με εξουσία, που αδικοπραγούν μόνο και μόνο για να επιβεβαιώσουν σε εαυτούς και αλλήλους ότι μπορούν να ασκήσουν αυτήν την εξουσία.

Το κατεστημένο του πολιτισμού, των τεχνών και των γραμμάτων ανεβάζει μετριότητες στον κολοφώνα της καταξίωσης, μόνο και μόνο επειδή φοβάται και ζηλεύει τους πραγματικά άξιους. Ο πολιτισμός από καθαρτήριο ψυχών εκφυλίστηκε σε παράγκα στέγασης οσφυοκαμπτών και ελεεινών τύπων, που υποστηρίζονται από ένα διεφθαρμένο σύστημα. Ο αυθεντικά αξιόλογος άνθρωπος αποτελεί κίνδυνο και απειλή για αυτό το σύστημα κι έτσι το έργο αποκαλύπτει άβολες αλήθειες, τις οποίες οι περισσότεροι γνωρίζουν, αλλά λίγοι τολμούν να τις παραδεχτούν ακόμη και στον ίδιο τον εαυτό τους.

 

Ο ηθοποιός Νεκτάριος Παπαλεξίου ερμηνεύει στην παράσταση «Το Ημερολόγιο ενός Αποτυχημένου Συγγραφέα».

 

 

Τι συμβαίνει στον ήρωα του έργου;

Ο ήρωας του έργου είναι μια ιδέα που ξεδιπλώνεται μπροστά στα μάτια του συγγραφέα για να αποδομήσει όλο το σάπιο καλούπι της πραγματικότητάς μας. Η πορεία του είναι ένας εφιάλτης, μια κατάβαση στην κόλαση κι όταν στο τέλος ξυπνήσει θα συνειδητοποιήσει ότι η κόλαση παραμένει ζωντανή και μέσα του και γύρω του.
Ο ήρωας είναι ο σύγχρονος τριαντάρης νέος που πάλεψε για να αποδείξει την αξία του, αλλά αυτό τον οδήγησε σε δύο δύσβατα μονοπάτια: καταρχάς στον συμβιβασμό της εργασίας για επιβίωση και μόνο, και έπειτα στα αδιέξοδα των κλειστών πορτών και των κλειστών ευκαιριών.

 

Ποια είναι τα θέματα που φωτίζονται στην παράσταση;

Το θεατρικό έργο εγείρει κάποια βασικά ερωτήματα τα οποία ο θεατής καλείται να απαντήσει στη βάση των δικών του βιωμάτων και της δικής του πρόσληψης της πραγματικότητας.

Οι νύξεις και οι υπαινιγμοί είναι πάμπολλοι, όπως και οι σαφείς τοποθετήσεις για θέματα των σκοτεινών καιρών μας. Για παράδειγμα, ο συγγραφέας Τειρεσίας Λυγερός, θίγει προβληματισμούς γύρω από την παρακμή των πάλαι ποτέ κραταιών ιδεολογιών και την διάβρωσή τους από το βόλεμα και τον ωφελιμισμό. Ο αλλοτινός «σύντροφος Τζώννυ» εγκατέλειψε τους αγώνες των συλλαλητηρίων και βρήκε καταφύγιο σε μια καλά βολεμένη ζωή, αποκηρύσσοντας το παρελθόν του.

Επιπρόσθετα, με αθυρόστομη ξεδιαντροπιά ο Λυγερός ξεμπροστιάζει την κενότητα και την ματαιοδοξία του καθηγητικού παρακράτους των πανεπιστημίων. Οι πανεπιστημιακοί δάσκαλοι αποκαθηλώνονται από το βάθρο της αυθεντίας για να εκθέσουν γυμνή μπροστά στον θεατή την αβάστακτη ελαφρότητά τους.

Ο ήρωάς μας ταλανίζεται παραδέρνοντας στους δρόμους της Αθήνας, σαν μια φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Γραφικός, αλλά με κύρος μεγαλύτερο από όλης της πνευματικής ελίτ των διανοουμένων της χώρας. Η παράσταση δεν είναι πια ένα αλληγορικό θρησκευτικό δράμα, αλλά μια ψύχωση, ένα ντελίριο οργής για έναν αποσκορακισμένο κόσμο που εκστασιάζεται να εγκληματεί καθ’ έξην.

Το θέατρο είναι φυσικά υψηλή τέχνη και όχι μια περιθωριακή σύναξη απογοητευμένων ατόμων. Τα ζητήματα που ανοίγει το κείμενο τυγχάνουν μνημειώδους πραγμάτευσης μέσα από σύμβολα και εικαστικές έννοιες οι οποίες διακηρύσσουν ένα πράγμα: το πρόβλημα του θεατρικού ερμηνευτή δεν είναι δικό του, είναι όλων μας. Το νοερό βασανιστήριο του ηθοποιού είναι αυτό που διατρυπά τις ψυχές όλων μας.

Κι όπως στην ψυχανάλυση για να ξεπεράσεις το τραύμα θα πρέπει πρώτα να το αποδεχτείς, έτσι και στο θέατρο για να φτάσεις στην κάθαρση θα πρέπει πρώτα να κοιτάξεις με θάρρος στον καθρέφτη που στήνει μπροστά σου η σκηνική πράξη.

 

Πώς συνεργαστήκατε με τον ηθοποιό Νεκτάριο Παπαλεξίου;

Ο Νεκτάριος Παπαλεξίου είναι ένας πολύ ταλαντούχος καλλιτέχνης και ένας εξαιρετικός άνθρωπος. Είναι ταγμένος στην τέχνη του και έως τώρα έχει κάνει απίστευτες υπερβάσεις για να υπηρετεί αυτό που αγαπά, αυτό με το οποίο έχει πάθος. Διαθέτει θεατρική ομορφιά, έκταση στην υποκριτική του γκάμα και πάνω απ’ όλα είναι εύπλαστος, επιδεκτικός στη σκηνοθετική καθοδήγηση. Πραγματικά, ιδανικός συνεργάτης.

 

Θέατρο στα μούτρα, θέατρο ρεαλισμού, in yer face. Τι σημαίνει αυτό το είδος θεάτρου για εσάς και πώς θα το δούμε στην παράσταση;

Η παράσταση επικοινωνεί με τον θεατή χρησιμοποιώντας ένα μεικτό κώδικα. Δανείζεται στοιχεία από το θέατρο της σκληρότητας για να δώσει τη διάσταση της ψυχικής και σωματικής κακοποίησης.

Βασίζεται στο ψυχόδραμα, αφού η υποκριτική φόρμα αφορά στην συμπεριφορά ενός ανθρώπου που έχει καταφύγει σε βαριά ψυχοφάρμακα για να επιβιώσει συναισθηματικά. Από την κατατονία, στην υπερδιέγερση, και από την μελαγχολία στην παραφροσύνη.
Τα ψυχοφάρμακα σε συνδυασμό με το αλκοόλ αποτελούν τα δυο δεκανίκια του ήρωά μας. Ακόμη έχω κρατήσει κάποια στοιχεία του θρησκευτικού δράματος αφού το σταυρικό σύμβολο βοηθά στην οπτικοποίηση της κλιμάκωσης του μαρτυρίου.

Τέλος, στην παράσταση αυτή μπορεί να διακρίνει κανείς το «θέατρο στα μούτρα», «το θέατρο μέσα στο θέατρο» καθώς και το διαδραστικό θέατρο. Όλα αυτά, τα συνέχει η αισθητική του μινιμαλισμού, του γκροτέσκ, του grand-guignol.

 

 

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Το Ημερολόγιο ενός Αποτυχημένου Συγγραφέα»

Θεατρική ομάδα: Sickοφάντες
Συγγραφέας: Τειρεσίας Λυγερός
Σκηνοθεσία: Ανθούλλης Δημοσθένους
Ηθοποιός: Νεκτάριος Παπαλεξίου
Κοστούμια, μουσική, φωτισμοί: Ανθούλλης Δημοσθένους
Υπεύθυνη Επικοινωνίας ομάδας: Εύη Μάμαλη
Προβολή και επικοινωνία: Βάσω Σωτηρίου-We Will

 

Πού: Θέατρο Δρόμος, Αγίου Μελετίου 25 και Κυκλάδων, Κυψέλη, Αθήνα, τηλ. 210 8818906

Πότε: από 25 Φεβρουαρίου 2022 και για τέσσερις μόνο παραστάσεις (έως 18/3), στις 21.15

 

*Το έργο παίχτηκε για πρώτη φορά στο πλαίσιο Φεστιβάλ Νέων Θεατρικών Ομάδων off-off Athens στο Επί Κολωνώ, το 2019.