Χρυσάνθη Κορνηλίου: «Ο Φάουστ είναι ένα έργο που μέσα από τη διαχρονικότητά του μιλάει στο σήμερα, πιο ουσιαστικά από κάθε άλλη εποχή»

«Amalia melancholia» στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
21 Ιανουαρίου 2022
Θανάσης Δόβρης: «Ο Προμηθέας είναι μια ιστορία της ήττας»
24 Ιανουαρίου 2022

Ο Γιάννης Λαμπρόπουλος ερμηνεύει τον Φάουστ και ο Γιάννης Δαφνιωτίδης τον μαθητή του Βάγκνερ στην παράσταση του έργου «Φάουστ» του Γκαίτε.

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Υπογράφει τη δραματουργική επεξεργασία, την προσαρμογή κειμένων σε πεζό λόγο και τη σκηνοθεσία. Η Χρυσάνθη Κορνηλίου μιλάει στο theatermag την παράσταση «Φάουστ» που ανεβαίνει στον Πολυχώρο Πολιτισμού Διέλευσις. Τους ρόλους του Φάουστ ερμηνεύει ο Γιάννης Λαμπρόπουλος και του Μεφιστοφελή ο Γιώργος Καπετανάκος.

 

Τι ήταν αυτό που σας κέντρισε το ενδιαφέρον στον Φάουστ του Γκαίτε;

Ο Φάουστ είναι ένα έργο κλασικό. Τι σημαίνει κλασικό; Σημαίνει ότι έχει αντοχή στο χρόνο. Μια αντοχή που δεν ξεκινάει από κατεστημένες αντιλήψεις, αλλά επειδή δημιουργεί στον προσλήπτη συνειδησιακές κρούσεις. Δηλαδή τον κάνει να θυμάται τον εαυτό του και όχι να τον ξεχνάει. Λειτουργεί αφυπνιστικά και όχι υπνωτικά και εφησυχαστικά. Ο Φάουστ έχει στο βαθύ πυρήνα του ένα κλειδί. Σου δείχνει με ποιο τρόπο η συνειδησιακή διάβρωση βρίσκει πρόσβαση σε έναν νου εξελιγμένο και όχι ανεξέλικτο.
Ένας νους ανεξέλικτος ούτως ή άλλως είναι επιδεκτικός σε κάθε είδους διάβρωση, οπότε δεν προκαλεί καμία έκπληξη το γεγονός της παραπλάνησής του. Ένας νους όμως εξελιγμένος για ποιο λόγο και με ποιο τρόπο μπορεί να γλιστρήσει στο χείλος της αβύσσου; Πρόκειται για ένα άκρως ενδιαφέρον ερώτημα. Χωρίς την συνεύρεσή του με την καρδιά, ο νους παραμένει στείρος.
Θα είναι πάντα ένας νους που η ευφυΐα του και το εύρος των γνώσεών του δεν θα μπορέσει να υπερβεί την επίλυση βιοτικών προβλημάτων, προβλημάτων κοσμικού χαρακτήρα. Δεν θα οδηγήσει σε μια μεταστοιχείωση τέτοια που να κάνει τη διαφορά μεταξύ θνητού και αθάνατου.
Οδηγεί δηλαδή μοιραία στο «ματαιότης ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης». Όπως λέει ο Φάουστ στο έργο «έχω τον τίτλο του μάγιστρου, του δόκτορα, έχω μαθητές που ακολουθούνε σαν πιστά σκυλιά, αλλά…. τι πραγματικά μπορεί να ξέρω… Αυτό είναι που με διαλύει». Αυτό είναι ένα κομβικό σημείο στο έργο, αν παρακολουθήσει κανείς προσεκτικά τους μονολόγους του Φάουστ.
Δεν μπορεί να κάνει την υπέρβαση και στο τέλος καταποντίζεται στην παγίδα του αυτοεγκλεισμού του. Δεν γνωρίζει τον τρόπο να συλλειτουργήσει με το άλλο μέρος του εαυτού του, που είναι το συναισθηματικό κομμάτι˙ η καρδιά του της οποίας η τραγική μοίρα μέσα στο έργο συμβολίζεται με την παρουσία της Μαργαρίτας. Έχοντας μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του ο Φάουστ, λόγω των γνώσεών του, δεν μπορεί να συμφιλιωθεί με το κενό που του αφήνει η στέρηση της χαράς της ζωής.

Αλλά η χαρά της ζωής δεν μπορεί να έρθει αν δεν συμφιλιωθεί με την ψυχή του. Οι φωνές των πνευμάτων του αποκαλύπτουν κάτι συγκλονιστικό. Όταν αυτός καλεί το μεγάλο Πνεύμα φωνάζοντας «εγώ είμαι όμοιος με το Θεό. Δεν μπορώ να μοιάσω ούτε με σένα;». Τα πνεύματα απαντούν: «Μοιάζεις με αυτό που ο νους σου καταλαβαίνει. Όχι με μένα». Ακόμα και ο ίδιος του ο αυτοπροσδιορισμός είναι παγιδευμένος σε νοητικά πλαίσια που τον ξεστρατίζουν. Αυτός είναι ο λόγος που τον κάνει να μπει στο διαβολικό παιχνίδι που μπαίνει.

Ο Φάουστ είναι ένα έργο που μέσα από τη διαχρονικότητά του μιλάει στο σήμερα, πιο ουσιαστικά από κάθε άλλη εποχή. Στο σήμερα, που ο νους του ανθρώπου έχει φτάσει σε σημεία πολύ υψηλά, αλλά που δεν είναι ικανός να φέρει στον άνθρωπο μέσα από μια πραγματική αλλαγή την Ευτυχία.
Αν το έργο κατανοηθεί εσωτερικά με μια απευθείας αναγωγή στην πραγματικότητα του εαυτού μας και της εποχής μας, έχει καταιγιστικά μηνύματα. Και αυτό ήταν η αιτία που με έκανε να θέλω να παρουσιαστεί.

 

Η Έφη Χαντζούλη ερμηνεύει τη Μάρθα και ο Γιώργος Καπετανάκος τον Μεφιστοφελή.

 

Υπογράφετε τη δραματουργική επεξεργασία, την προσαρμογή κειμένων σε πεζό λόγο και τη σκηνοθεσία. Πώς δουλέψατε πάνω στο καθένα;

Κατ’ αρχήν σε δύο σημεία του έργου έχω ενσωματώσει μικρά, αλλά καίρια αποσπάσματα από το έργο «Δόκτωρ Φάουστους» του Κρίστοφερ Μάρλοου. Προχώρησα μέσα από μια εξονυχιστική μελέτη της ζωής του Γκαίτε, των αντιλήψεών του και των βασικών εννοιών που καταθέτει σε αυτό κυρίως μέσα από την μελέτη των Θεοδωρακόπουλου, Λούβαρη, αλλά και τον Έκκερμαν μέσα από τις συνομιλίες Έκκερμαν – Goethe και βασιζόμενη σε μία συμβουλή που είχε δώσει ο Σίλλερ στον Γκαίτε, να γράφει όχι σε στίχο αλλά σε πεζό λόγο τα έργα του.

Δούλεψα σαν κάποιος που θέλει να κάνει προσβάσιμο στην αντίληψη του θεατή το έργο, και επικοινωνήσιμο με αμεσότητα και το μετέτρεψα σε πεζό.
Σκηνοθετικά με ενδιέφερε η αισθητική της παράστασης να υπηρετήσει το πνευματικό ρεύμα του έργου. Να αποδώσει τις ουσίες και τους χυμούς του, κάνοντας τον θεατή να δει τον εαυτό του σαν έναν πιθανό Φάουστ. Να μην αγκυλωθεί στην μυθοπλασία, αλλά να πάει σ’ αυτό που ο μύθος του διαμηνύει. Να εσωτερικεύσει τους διαλόγους οδηγούμενος σε μια βαθύτερη επίγνωση των σκέψεων και των πράξεών του. Η μοίρα του Φάουστ θα μπορούσε να είναι η μοίρα του ανθρώπου και της ανθρωπότητας. Ή μήπως έχει καταλήξει να είναι;

 

Ποιες ήταν οι συζητήσεις κατά τη διάρκεια των προβών που κάνατε για το ανέβασμα αυτής της παράστασης;

Πρώτον ήταν συζητήσεις πάνω στη ζωή και τη σκέψη του Γκαίτε. Δεύτερον, ήταν μια σειρά συζητήσεων και αναλύσεων πάνω στο ίδιο το κείμενο και την δυναμική του. Τρίτον, συζητήσαμε επίσης πώς η αισθητική της παράστασης και οι διάφορες εκδοχές της μπορούν να υπηρετήσουν αυτή την δυναμική. Τέταρτον, πώς η δόνηση των αλληγοριών μπορεί να φτάσει στο κοινό, μέσα από τη συγκεκριμένη μυθοπλασία και τη διατύπωσή της. Επίσης, πάνω στους ρόλους και τις εκδοχές του κτισίματός τους σαν δομικούς λίθους της παράστασης. Και έκτο πάνω στις αρχετυπικές αλήθειες του Μύθου.

 

 

Ποιο είναι το βασικό θέμα του έργου;

Ο Φάουστ, ένας σεβάσμιος διανοούμενος της εποχής του, απογοητευμένος από τη ζωή του, από την έλλειψη χαράς που τον κάνει να νιώθει άγονες όλες του τις προσπάθειες για γνώση, αποφασίζει να παραδοθεί στο διάβολο, αν αυτός του εξασφαλίσει την ευτυχία που του έλλειψε. Αυτός είναι ο βασικός άξονας του μύθου. Ο τρόπος που τον διαχειρίζεται ο Γκαίτε μας δίνει μία σπουδαία τραγωδία με όλα τα χαρακτηριστικά της τραγωδίας, που όντως μέσα από τον έλεο και τον φόβο, οδηγεί στην «των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν».

 

Πώς έγινε η επιλογή των ηθοποιών και πώς δουλέψατε μαζί τους;

Μέσα από τις αναλύσεις και συζητήσεις πάνω στο έργο, με ενδιέφερε, χωρίς να προδίδεται το βαθύ του νόημα, να δω τις ιδιαίτερες ουσίες που άφηνε το αποτύπωμα της αλήθειας του κάθε ηθοποιού.
Όχι δηλαδή ένα προκαθορισμένο σχήμα ή εκδοχή, αλλά η βιωματική προσέγγιση των ρόλων που αφήνει χώρο στον ιδιαίτερο τρόπο δουλειάς του κάθε ηθοποιού. Θεωρώ ότι ναι μεν ο σκηνοθέτης είναι ο ενορχηστρωτής του υλικού του, αλλά ο κάθε ηθοποιός οφείλει να είναι δημιουργός του πλασίματος του ρόλου του, μέσα από τη δική του αλήθεια και την ιδιαίτερη προσέγγισή του.
Αυτό σημαίνει ότι οι ηθοποιοί πρέπει να ακούν άκρως προσεκτικά το σκηνοθετικό όραμα αλλά και ο σκηνοθέτης να αφουγκρασθεί και να αξιοποιήσει τις ιδιαίτερες ποιότητες των ηθοποιών του.
Είναι κάπως σαν να χορεύουν μαζί σε ένα χορό που θα τους σηκώσει ψηλά όλους πέρα από τα αναμενόμενα και θα τους καταπλήξει. Μία αλληλοπεριχώρηση που τα νήματα αυτών των δύο παραγόντων, σκηνοθέτης – ηθοποιός, αλληλοπλέκονται, για να γεννήσουν μαζί μία νέα διάσταση που ίσως πριν, αν και την ονειρευόταν δεν την υποπτευόταν.

 

Η σκηνοθέτις Χρυσάνθη Κορνηλίου και οι συντελεστές της παράστασης «Φάουστ».

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Φάουστ»

Δραματουργική επεξεργασία/προσαρμογή κειμένων σε πεζό λόγο/σκηνοθεσία: Χρυσάνθη Κορνηλίου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γιάννης Δαφνιωτίδης
Σκηνικά: Άγγελος Δελής
Κοστούμια: Βάνια Αλεξάντροβα
Μουσική Επιμέλεια: Γιάννης Δαφνιωτίδης
Κινησιογραφία: Σίμος Πάτροκλος
Σχεδιασμός/χειρισμός Φωτισμού: Κωνσταντίνος Σακουλάς
Οργάνωση παραγωγής: Σωτήρης Οικονόμου
Social Media: 4P Productions

Παίζουν οι ηθοποιοί/διανομή:
Γιάννης Λαμπρόπουλος: Φάουστ
Γιώργος Καπετανάκος: Μεφιστοφελής
Ιωάννα Χρυσομάλλη: Μαργαρίτα
Έφη Χαντζούλη: Μάρθα
Γιάννης Δαφνιωτίδης: Βάγκνερ, σπουδαστής, Βαλεντίνος
Ευδοκία Κατερινιού: στρίγγλα, Λίζα

 

Πού: Πολυχώρος Πολιτισμού Διέλευσις, Λέσβου 15 και Πόρου, Κυψέλη, τηλ. 210 8613739

Πότε: από 22 Ιανουαρίου 2022 και κάθε Σάββατο στις 19.30 και Κυριακή στις 18.30

Διάρκεια παράστασης: 170 λεπτά

Εισιτήρια: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 12 ευρώ (ΑμΕΑ και 65+, μειωμένο εισιτήριο), 10 ευρώ (άνεργοι και φοιτητές)

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/faoust/