Θανάσης Δόβρης: «Ο Προμηθέας είναι μια ιστορία της ήττας»

Χρυσάνθη Κορνηλίου: «Ο Φάουστ είναι ένα έργο που μέσα από τη διαχρονικότητά του μιλάει στο σήμερα, πιο ουσιαστικά από κάθε άλλη εποχή»
24 Ιανουαρίου 2022
Η Ιόλη Ανδρεάδη σκηνοθετεί την παράσταση «Μαμά» στο Θέατρο Όροφως της Πάτρας
25 Ιανουαρίου 2022

Ο Θανάσης Δόβρης ως Προμηθέας στην παράσταση του έργου «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αισχύλου. (Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας).

Sharing is caring!

Συνέντευξη στη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Στο θέατρο Skrow παρουσιάζεται η τραγωδία του Αισχύλου «Προμηθέας Δεσμώτη». Ο ηθοποιός Θανάσης Δόβρης ερμηνεύει το ρόλο του Προμηθέα και μιλάει στο theatermag για το διαφορετικό ανέβασμα της παράστασης που σκηνοθετεί ο Βασίλης Μαυρογεωργίου.

 

«Η ιδέα για την παράσταση “Προμηθέας Δεσμώτης” ήταν του Βασίλη Μαυρογεωργίου, ο οποίος ήθελε να ασχοληθεί με το συγκεκριμένο κείμενο, στο θέατρο Skrow» λέει ο Θανάσης Δόβρης.
«Το θέατρο αυτό, από κατασκευής, έχει μέσα του έναν βράχο, ένα κομμάτι από το Άλσος Παγκρατίου όπως ξέρουν όσοι έχουνε έρθει στο Skrow. Αυτό μπορεί να βοηθησει ενδεχομένως και ερμηνευτικά. Είχα χρησιμοποιήσει αυτόν το βράχο στις “Ευτυχισμένες μέρες” του Σάμιουελ Μπέκετ όταν σκηνοθέτησα εκεί τη Μαρία Παρασύρη με τον Κώστα Κουτσολέλο πριν από τρία χρόνια. Ο Βασίλης πάντα ήθελε να κάνει αυτό το έργο με τον δικό του προσωπικό τρόπο και λόγω της συγκεκριμένης ιδιαιτερότητας που έχει το Skrow.

Aν μιλήσουμε θεωρητικά, αυτό το έργο δεν “παίζεται”, γιατί έχει τέτοιο άνοιγμα και βάθος που πολύ δύσκολα κάποιος μπορεί να το πιάσει. Οπότε αν θελήσει να ασχοληθεί μαζί του, θα πρέπει να γίνει λίγο κακό παιδί για να μπορέσει να ανταπεξέλθει σε αυτό το εύρος,- όχι βάρος, αλλά εύρος -που έχει αυτό το έργο.

Ο Βασίλης σκηνοθετικά, το πιάνει από μια καθαρά πολιτική διάσταση, άλλωστε το έργο αυτό είναι ένα καθαρά πολιτικό έργο. Αν δεν έχει πολιτική χροιά η αισθητική και η επιλογή του σκηνοθέτη, του ανθρώπου που το οραματίζεται, δεν ξέρω πώς αλλιώς μπορεί να ανέβει, παραμερίζοντας το πολιτικό του πρόσημο σε σχέση με τις έννοιες της συλλογικότητας και της ατομικότητας. Αυτό είναι κάτι που σήμερα είναι ένα ερώτημα. Τί σημαίνει η συλλογικότητα, τί σημαίνει ότι είμαστε όλοι μαζί και τι σημαίνει ατομικότητα, όπου ο καθένας κοιτάζει να σωθεί με έναν τρόπο».

 

 

Η ανάγκη του ανθρώπου να ονειρευτεί

«Ο χώρος στο Skrow από μόνος του, σού δίνει τη δυνατότητα μιας ησυχίας και μιας υποβλητικής ατμόσφαιρας, αυτό επιζητεί και ο Βασίλης σε αυτό το ανέβασμα» συνεχίζει ο Θανάσης Δόβρης.

«Να αφουγκραστεί περισσότερο την παράσταση παρά να τη δει με τα μάτια του. Εκ της αναγνώσεως, ο Προμηθέας δεν βρίσκεται σε μια θέση ισχύος ως ήρωας και ως σκέψη του συγγραφέα. Βλέπουμε έναν ήρωα εξανθρωπισμένο και ηττημένο που παρόλα αυτά, προσπαθεί να ανταπεξέλθει στην τιμωρία που του έχει επιβληθεί.
Ο βράχος και οι αλυσίδες υπάρχουν ως σκηνικά αντικείμενα, αλλά δεν είναι αυτά που προσδιορίζουν την παράσταση στο Skrow. Ο Σωτήρης Τσακoμίδης ερμηνεύει τον Ήφαιστο και τον Ωκεανό, η Αριάδνη Καβαλιέρου ερμηνεύει την Ιώ, το Κράτος και τον Ερμή “αναλαμβάνει” ο Μιχάλης Πανάδης και η Διαλεχτή Πουρσανίδου είναι ο Χορός. Ο Αισχύλος μιλά για όλα, για τον ρατσισμό, τη γυναικεία χειραφέτηση, την ταξικότητα, είναι παγκόσμιος και πανανθρώπινος, ένας μυστικιστής που ερευνά τα μύχια της ανθρώπινης ψυχής.

Νομίζω είναι η ανάγκη του ανθρώπου να ονειρευτεί και αυτή η ανάγκη είναι καθοριστική για όλους τους ανθρώπους που πάτησαν, πατούν και θα πατήσουν το πόδι τους στη Γη. Ειδικά τώρα, σε μια περίοδο απόλυτης πραγματικότητας και παντελούς διάψευσης των ελπίδων καθημερινά. Και αυτός είναι και ο λόγος που τιμωρείται ο ήρωας. Τους δίνει ελπίδα. Τους δίνει αγάπη. Είμαστε σε μια εποχή που χάνεται η ελπίδα που έδωσε ο Προμηθέας και η έλλειψη πίστης είναι ένα τρομερό ζητούμενο. Προσωπικά, το συναντάω και στη δουλειά μου.

Υπάρχουν τόσες ματαιώσεις σε σχέση και με τους ιούς, όπου ο άνθρωπος χάνει την πίστη του. Αναρωτιέται κανείς: γιατί το κάνω αυτό, θα μας ξανακλείσουν ή και, τώρα ο κόσμος δεν πάει στο θέατρο ή, σημαίνει κάτι το θέατρο;
Οπότε πηγαίνεις στην πρόβα ή παίζεις το ρόλο σου χωρίς πίστη. Και αυτή η δουλειά χρειάζεται μια πίστη που έχει να κάνει με το μη ορατό. Πρόσφατα, είδα ένα τέτοιο πρόσωπο στη σκηνή, που πίστευε σε αυτό που δεν βλέπουμε, σε αυτό που δεν υπάρχει.

Ηταν σε μια αποστολή. Κι έτσι μόνο μπορούν να λειτουργησουν οι ηθοποιοί. Σε μια εποχή που σου απαγορεύεται και η συνάθροιση, η πίστη βρίσκεται συνεχώς υπό διαπραγμάτευση. Δυστυχώς είναι πολύ σοβαρά και δραματικά τα πράγματα για αυτού του είδους τις τέχνες. Βλέπεις καθαρά ότι η μουσική, το θέατρο, η εστίαση ακόμα και το καφενείο εκεί που μαζεύονται οι άνθρωποι για να εξομολογηθούν και να κάνουν παρεάκι, έχει τεράστιο πρόβλημα. Αυτό έχει να κάνει με μια τρομακτική ατομικότητα που αναδύεται κι άλλο, όπως είπαμε και προηγουμένως».

 

 

Ο Προμηθέας ο σαλός, ο χαζός

«Ζούμε μια εποχή όπου θέλοντας και μη, και ας μην μιλήσουμε με πολιτικά κριτήρια, χτίζεται μια καινούργια κατάσταση σε σχέση με την ανθρώπινη φύση και την κοινωνία των ανθρώπων. Αρχίζουμε για παράδειγμα να δεχόμαστε ή να λέμε ότι είναι καλό να μην μιλάμε πολύ στον άλλον, να μιλάμε από απόσταση, να μην αγκαλιάζουμε, να μένουμε σπίτι, να μη φλερτάρουμε, να μη βγαίνουμε. Μια εσωτερική εκρηκτική κατάσταση.

Είναι ένα γεγονός που νομίζουμε ότι συμβαίνει μόνο τώρα και ότι μετά θα φύγει. Ε, λοιπόν δεν θα φύγει μετά ή αν αλλάξει, αυτό θα γίνει μετά από πάρα πολλά χρόνια. Είναι ένας τραυματισμός μέσα μας και γι’ αυτό μιλάω για τη συλλογικότητα και την ατομικότητα. Και μέχρι στιγμής σαφέστατα επικρατεί ο Δίας.
Θα πρέπει να επιμείνει ο άνθρωπος στο παλιό ή θα πρέπει να προσαρμοστεί στο καινούργιο; Το καινούργιο που του δίνεται είναι το καλό, είναι μια φυσική εξέλιξη του παλιού; Νομίζω αυτό γινόταν πάντα, απλά τώρα τα οικονομικά οφέλη και η εξασφάλιση τους, είναι ζητήματα που απασχολούν πια την ανθρωπότητα καθολικά. Το Άγιο Κέρδος. Οι άνθρωποι σε παγκόσμια επίπεδο έχουμε αποδεχτεί μια δουλικότητα σε σχέση με το σύστημα που ζούμε.

Είναι σα να αποδεχόμαστε μια κατάσταση η οποία ναι μεν έχει να κάνει για παράδειγμα αυτή την εποχή, με την υγεία μας, αλλά μήπως πάντα ο άνθρωπος δεν αρρώσταινε; Και δεν πέθαινε από τις αρρώστιες και δεν θα πεθαίνει; Το ζήτημα δεν είναι να σώζει απλώς τη ζωή του κάθε φορά, αλλά το πώς αυτή τη ζωή που του δίνεται ως δώρο, θα την κάνει καλύτερη ουσιαστικότερη, αγαπητική.

Ναι σαφώς να υπάρχει η απαραίτητη πρόληψη και η φροντίδα, αλλά όχι στο όνομά της να καταλύονται σοβαρά ανθρώπινα δικαιώματα και εμείς φοβούμενοι για τη ζωή μας να τα δεχόμαστε. Αυτή είναι η μεγάλη ήττα. Και συμβαίνει, επίσης, και αυτό που έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης κάποτε ότι “Όταν πεις στο κράτος ότι δεν συμφωνείς με αυτό που λέει σε ονομάζει κομμουνιστή”. Είμαστε στην εποχή που αυτό συμβαίνει έτσι και αλλιώς, δεν είναι όμως ανάγκη να είσαι κομμουνιστής για να πεις το αυτονόητο, μπορεί να είσαι και δεξιός ή κεντρώος.

Η λαίλαπα που είναι απέναντι αφορά σιγά σιγά όλους τους απλούς ανθρώπους, το λαό.
Ο Βασίλης, λοιπόν, έτσι εκλαμβάνει το έργο του Αισχύλου ως μια απόλυτη φαινομενικά “νίκη” του καινούργιου θεού. Υπάρχει στο έργο μια ισοπέδωση και ένας μεγάλος χλευασμός για τον Προμηθέα. Είναι όπως οι αντίστοιχοι σαλοί της εποχής του 1500 και του 1600 που ζούσαν στα βουνά έξω από την πόλη ή οι τρελοί των σαιξπηρικών Βασιλιάδων. Ο ήρωας, τη δεδομένη στιγμή που τον συναντούμε, είναι ο σαλός, ο τρελός, ο χαζός. Δεν νιώθεις να έχει πάνω του κάτι νικηφόρο. Είναι ένα πράγμα που προτιμά να κρύβεται παρά να κάνει θόρυβο. Ο Προμηθέας είναι μια ιστορία της ήττας. Θα ήθελα, τέλος, να σημειώσω την υπέροχη αυστηρή ρυθμική μετάφραση της Ελένης Βαροπούλου».

 

 

 

 

 

Πληροφορίες για την παράσταση «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αισχύλου

Μετάφραση: Ελένη Βαροπούλου
Σκηνοθεσία: Βασίλης Μαυρογεωργίου
Κίνηση: Πάρης Μαντόπουλος
Σκηνικά: Νίκος Μαραμαθάς
Κοστούμια: Ιφιγένεια Νταουντάκη
Μουσική: Γιώργος Φουντούκος
Φωνητική διδασκαλία: Ρηνιώ Κυριαζή
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Βοηθός σκηνοθέτη: Καλή Βοικλή
Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας

Παίζουν οι ηθοποιοί: Θανάσης Δόβρης, Αριάδνη Καβαλιέρου, Μιχάλης Πανάδης, Διαλεχτή Πουρσανίδου, Σωτήρης Τσακoμίδης

 

 

Πού: Skrow theater, Αρχελάου 5, Παγκράτι, τηλ. 210 7235842

Πότε: από 20 Δεκεμβρίου 2021 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15

Διάρκεια παράστασης: 75 λεπτά

Εισιτήρια: 12 ευρώ (γενική είσοδος), 10 ευρώ (φοιτητικό), 5 ευρώ (ανέργων, ΑΜΕΑ)

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού