Μάνια Παπαδημητρίου: «Πρώτη φορά έχω στα χέρια μου έναν ρόλο τόσο πλούσιο και απαιτητικό ως προς τη φόρμα και το περιεχόμενο»

«Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε! Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ» στο θέατρο Φούρνος
18 Δεκεμβρίου 2021
Το «Φανταστικό χωριό» του Σπύρου Γραμμένου στο θέατρο ΕΛΕΡ
20 Δεκεμβρίου 2021

Η Μάνια Παπαδημητρίου στην παράσταση του έργου «Ντον Ζουάν» του Μολιέρου που σκηνοθετεί ο Αλέξανδρος Διαμαντής. (Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Ερμηνεύει τέσσερις ρόλους στην παράσταση «Ντον Ζουάν» του Μολιέρου. Η Μάνια Παπαδημητρίου μιλάει στο theatermag για τη συνεργασία της με το σκηνοθέτη της παράστασης Αλέξανδρο Διαμαντή, για το ρόλο του Σγαναρέλου, της Ματουρίν, του Πιερό, του ντον Αλόνσο καθώς και για τον ίδιο τον Ντον Δουάν.

 

Ποια είναι η άποψή σας για τον Μολιέρο και για το έργο του «Ντον Ζουάν»;

Έχουν μιλήσει τόσοι ειδικοί για όλα αυτά που εγώ δεν έχει νόημα να πω τίποτα. Θα πω μόνο πως κάθε βράδυ που παίζουμε αισθάνομαι ευτυχής που μπορώ να βρίσκομαι μέσα σ’ ένα τόσο πλούσιο έργο σε ιδέες, συναισθήματα και καταστάσεις και να επικοινωνώ με τους συμπαίκτες μου και το κοινό μ’ έναν τρόπο που μόνο τα σπουδαία έργα σου δίνουν την ευκαιρία να το κάνεις.
Είχα την ευκαιρία να ξανασχοληθώ με αυτό το έργο διδασκόμενη από τον Βασίλη Παπαβασιλείου το ρόλο της Ελβίρας στην παράσταση «Ζουβέ – Ελβίρα», που είχε γίνει στην Αθήνα στο τέλος της δεκαετίας του 1980 με πολύ μεγάλη επιτυχία.
Θεωρήθηκε παράσταση-σταθμός για το ελληνικό θέατρο και ήταν επτά μαθήματα υποκριτικής πάνω στον τελευταίο μονόλογο της Ελβίρας κατά την άποψη του Λουί Ζουβέ. Ήμουν τότε 24 χρονών και έκανα τα πρώτα μου βήματα στο θέατρο.
Σήμερα, έχω την τύχη να δουλέψω το ίδιο το έργο του Μολιέρου από τη θέση του ρόλου που έπαιζε ο ίδιος, δηλαδή τον Σγαναρέλο. Δεν είναι η πρώτη φορά που παίζω ανδρικό ρόλο, είναι κάτι που μου αρέσει και το κάνω πάντα με κέφι. Όμως πρώτη φορά έχω στα χέρια μου έναν ρόλο τόσο πλούσιο και απαιτητικό και ως προς τη φόρμα και ως προς το περιεχόμενο.
Ο Σγαναρέλος, ο υπηρέτης, είναι η φωνή της κοινής γνώμης, ο μέσος άνθρωπος, αλλά ο λόγος του είναι πολλές φορές σαν να πατάει πάνω σε ολόκληρη τη φιλοσοφία. Είναι ο αρλεκίνος και ο κωμικός αλλά οι καταστάσεις τον οδηγούν στο τέλος να γίνει δραματικός, καθώς ο Ντον Ζουάν είναι η μόνη πηγή του εισοδήματός του και όταν αυτός χάνεται, χάνεται κι ο Σγαναρέλος. Βρισκόμαστε 100 χρόνια πριν τη Γαλλική Επανάσταση και ο λαός δεν έχει ακόμα δύναμη να ορίσει τη δική του τύχη. Οι ευγενείς βυθίζονται μέσα στην ακολασία και την παρακμή τους, αλλά μαζί βυθίζονται στην ανέχεια και οι εργαζόμενοί τους.

 

Η Μάνια Παπαδημητρίου και ο Όμηρος Πουλάκης. (Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης).

 

Θα θέλατε να μας περιγράψετε την πρώτη σκηνή της παράστασης;

Το έργο στην παράστασή μας αρχίζει μ’ ένα πρωθύστερο σχήμα. Βλέπουμε τον Ντον Ζουάν να ηχογραφεί σ’ ένα δημοσιογραφικό μαγνητοφωνάκι το μονόλογο που του λέει ο πατέρας του στην πέμπτη πράξη. Μοιάζει σαν ο Ντον Ζουάν ο ίδιος να κατηγορεί τον εαυτό του.
Αυτό σηματοδοτεί και τη σκηνοθετική ιδέα της παράστασης, που είναι ότι το έργο είναι σαν να το βλέπει ο Ντον Ζουάν μετά τον θάνατό του μέσα από την κόλαση ή το πουργκατόριο όπου βρίσκεται.
Έρχονται και ξανάρχονται οι σκηνές του με τους ρόλους παιγμένους από δύο γυναίκες και τον πατέρα παιγμένο από τον ίδιο. Το σκηνικό μας είναι εικαστικό, από ξύλο ζωγραφισμένο κατά σημεία σαν να είναι μάρμαρο και οι φωτισμοί είναι απλοί, έτσι που όλη η ίντριγκα της παράστασης στηρίζεται στους ηθοποιούς και την βοήθεια ενός μόνο μουσικού κομματιού του Μάλλερ που έρχεται και επανέρχεται σαν μοτίβο στις μεταφυσικές στιγμές του έργου. Όλα γύρω αλλάζουν ανάλογα με το πώς τα περιγράφουν οι λέξεις του ποιητή και το παίξιμο.

 

Ερμηνεύετε τέσσερις ρόλους. Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια για τον καθένα;

Σας είπα ήδη για τον Σγαναρέλο, το βασικό μου ρόλο που είναι ο υπηρέτης του Ντον Ζουάν. Τώρα, ο Πιερό είναι κι αυτός ένας ρόλος με την καταγωγή του στην Κομέντια ντελ άρτε, ένας πιερότος θλιμμένος γιατί δεν τον αγαπάει η κοπέλα του η Σαρλότ.
Η Ματουρίν είναι μια άλλη αντίζηλος της Σαρλότ στην διεκδίκηση του Ντον Ζουάν, δηλαδή ρόλος πάλι με καταγωγή από την Κομέντια ντελ άρτε, μια αρλεκίνα.
Και ο ντον Αλόνσο, ο ένας από τους αδελφούς της Ελβίρας που κυνηγά τον Ντον Ζουάν στο δάσος για να τον σκοτώσει επειδή έκλεψε την αδελφή του από το μοναστήρι, την παντρεύτηκε και μετά την παράτησε.
Όλοι οι ρόλοι είναι μεταμφιέσεις του ίδιου του Σγαναρέλου που σαν πρόσωπο μέσα στον εφιάλτη της επανάληψης του Ντον Ζουάν είναι εκεί για να τον «βασανίζει» αενάως, σαν ένας διάβολος.

 

Η Δανάη Παπουτσή, η Μάνια Παπαδημητρίου και ο Όμηρος Πουλάκης. (Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης).

 

Πώς γίνεται η αλλαγή των κοστουμιών για τους ρόλους;

Η αλλαγή των κοστουμιών γίνεται με αλλαγή στοιχείων. Πάρα πολύ γρήγορα και αυτό είναι ένα από τα στοιχήματα της παράστασης.

 

Πώς συνεργαστήκατε με τον σκηνοθέτη Αλέξανδρο Διαμαντή;

Με τον Αλέξανδρο συνεργαστήκαμε υπέροχα, όπως και με τον Όμηρο Πουλάκη και την Δανάη Παπουτσή με τους οποίους έχω ξαναδουλέψει και στο παρελθόν. Είχαμε όλοι μεγάλη αγάπη και θαυμασμό για το έργο, τον συγγραφέα και τα νοήματά του κι αυτό ήταν η πυξίδα μας συνεχώς. Το έργο δηλαδή το κείμενο, οι καταστάσεις του και η απλότητα. Ο Αλέξανδρος διεκδικούσε την απλότητα και αυτό πιστεύω ήταν και δύσκολο και απολύτως σωστό. Αν καταφέρεις να είσαι απλός και περιεκτικός έχεις πετύχει το δυσκολότερο. Μακάρι να το έχουμε καταφέρει.

 

Τι είναι ο Ντον Ζουάν σήμερα; Τι σημαίνει αυτός ο χαρακτήρας για εσάς;

Είναι αινιγματικό πρόσωπο, ο Ντον Ζουάν, πάντα ήταν και τότε και τώρα. Από τη μια μεριά είναι αυτός ο διαφθορέας των γυναικών, αυτός που κλέβει τις καρδιές τους και μετά τις παρατάει, ο νάρκισσος που νοιάζεται μόνο για την καλοπέρασή του αδιαφορώντας για τα αισθήματα των άλλων ανθρώπων, σκορπώντας τη δυστυχία γύρω του.
Από την άλλη, είναι μιά βαθύτατα μοναχική και διχασμένη ύπαρξη, βαθύς διανοητής, με ισχυρές κεραίες ως προς το ψεύδος της κοινωνίας, και ειδικά εκείνων που κάνουν τα ίδια και χειρότερα αλλά ξέρουν να τα κρύβουν πίσω από την υποκρισία και τη δήθεν ταπεινοφροσύνη που η κοινωνία επιβραβεύει.

Ο Ντον Ζουάν, που λέει ότι πιστεύει μόνο πως «δύο και δύο κάνουν τέσσερα», βιώνει την ύπαρξή του μέσα στο μηδέν, αναζητώντας διαρκώς έναν καινούριο έρωτα, προκειμένου να αναβάλει τη στιγμή συνάντησης με το θάνατο που ίσως και να είναι η βασική του επιθυμία. Αυτό τον καθιστά μέσα σε μιά στιγμή από ήρωας κωμωδίας σε τραγικό πρόσωπο και από θύτη σε θύμα.

Πιστεύω πως αυτό μας αφορά πολύ και σήμερα. Ο Ντον Ζουάν είναι ο φταίχτης, αλλά είναι κι αυτός που λέει τις μεγαλύτερες αλήθειες μέσα στο έργο του Μολιέρου. Αυτός που θέτει τα πιο σοβαρά ερωτήματα της ύπαρξης, αποδεχόμενος τη σκοτεινή πλευρά της ψυχής αιώνες πριν την ανακάλυψη της ψυχανάλυσης και την ανάγνωση του υποσυνείδητου.

 

 

Πληροφορίες της παράστασης «Ντον Ζουάν» του Μολιέρου

Μετάφραση: Παντελής Πρεβελάκης
Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Διαμαντής
Σκηνικά – Κοστούμια: Λέα Κούση
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Εύα Πουλή
Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης
Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης

Ερμηνείες:
Όμηρος Πουλάκης: Ντον Ζουάν
Μάνια Παπαδημητρίου: Σγκαναρέλ, Πιερρό, Ματουρίν, Ντον Αλόνσο
Δανάη Παπουτσή: Ντόνια Ελβίρα, Γκουσμάνος, Σαρλότ, Λαραμέ, Ζητιάνος, Ντον Κάρλος, Ντιμάνς, Φάντασμα

 

Πού: Θέατρο Σημείο, Χαρ. Τρικούπη 4, Καλλιθέα, τηλ. 210 9229579

Πότε: από Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου 2021 στις 20.30 και κάθε Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 20.30 και Κυριακή στις 19.30

Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά.

Εισιτήρια: 15 ευρώ (γενική είσοδος), 6 ευρώ (φοιτητικό), είσοδος δωρεάν (ατέλειες, ανέργων, ΑΜΕΑ), 8 ευρώ (κάθε Παρασκευή, γενική είσοδος)

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.