Ελένη Ευθυμίου: «Το θέατρο πρέπει να έχει ζωντανούς ανθρώπους απέναντι σε άλλους ζωντανούς ανθρώπους»

Ορφέας Αυγουστίδης: «Σε μια τόσο δύσκολη εποχή φαίνεται ότι ο Μπέκετ είναι έως και mainstream»
3 Σεπτεμβρίου 2020
Το ρεπερτόριο του θεάτρου Σταθμός για το 2020 – 2021
7 Σεπτεμβρίου 2020

Η σκηνοθέτις Ελένη Ευθυμίου παρουσιάζει το «Μιλώντας για τη δραματουργία του "προσωπικού"» στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Θεάτρου Ντοκιμαντέρ.

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Με στόχο να θέσει ανοιχτά ερωτήματα προς συζήτηση η Ελένη Ευθυμίου παρουσιάζει αποσπάσματα από προηγούμενες δουλειές της στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικτύου Θεάτρου Ντοκιμαντέρ. Η σκηνοθέτις μιλά για τον τρόπο που δημιουργεί σκηνικά συμβάντα και για τη σημασία που έχει για εκείνη η έρευνα και η προετοιμασία στο τελικό αποτέλεσμα.

Πώς μία πραγματική ιστορία εμπλουτίζει ένα θέατρο επινόησης; Πώς μετασχηματίζεται συνολικά το νόημα της δραματουργίας από την επιλογή των δρώντων προσώπων; Ποια είναι η σύγκλιση και ποια η διαφορά μεταξύ διαφορετικών θεατρικών ειδών που εμποτίζονται όλα από την πραγματικότητα; Και γιατί αγωνιούμε να δώσουμε όνομα και ταυτότητα σε όλες αυτές τις διαφορετικές μεταξύ τους σκηνικές αποτυπώσεις;

Το κοινό -μετά από δήλωση συμμετοχής – θα έχει την ευκαιρία να ακούσει τη σκηνοθέτρια το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου στο Σεράφειο του δήμου Αθηναίων από τις 18.00 έως τις 20.30 στο Slack Room στον τρίτο όροφο.

 

 

Το Θέατρο Ντοκιμαντέρ

«Το Θέατρο Ντοκιμαντέρ είναι ένα είδος θεάτρου που στηρίζεται, όπως και το ντοκιμαντέρ, σε αληθινές μαρτυρίες ή/και σε αληθινά γεγονότα ή/και συμμετέχουν σε αυτό “εκπρόσωποι” αληθινών καταστάσεων – ένα θεατρικό γεγονός δηλαδή που χτίζεται και δημιουργείται μέσα από την πραγματικότητα» μου εξηγεί η Ελένη Ευθυμίου. «Στην ουσία, παίρνεις ένα πραγματικό γεγονός και το εξετάζεις. Υπάρχουν πολλοί τρόποι που μπορεί κανείς να στηρίξει ή να εμπλουτίσει μία παράσταση με πραγματικά γεγονότα. Ωστόσο, προσωπικά αποφεύγω να χρησιμοποιώ ταμπέλες, τουλάχιστον ως προς τη δική μου δουλειά, γιατί αισθάνομαι πως είναι πολύ λεπτά τα όρια στο τι μπορεί να είναι πραγματικό και τι όχι. Έχω κάνει για παράδειγμα παραστάσεις στις οποίες οι άνθρωποι που συμμετέχουν δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί αλλά έχουν κάποια ειδική εμπειρία σε κάποιο θέμα και με το που βρίσκονται επί σκηνής μεταφέρουν μια άλλη πραγματικότητα – είναι αυτό ντοκιμαντέρ επειδή εμπεριέχει μία υποκειμενική οπτική; Άλλες φορές σε δουλειά μου μπορεί η γραφή του παραστασιακού γεγονότος να έχει τροφοδοτηθεί ένα κοινωνικό ζήτημα αλλά το τελικό υλικό να είναι προϊόν μυθοπλασίας στηριγμένης όμως σε έρευνα αληθινών περιστατικών. Νομίζω λοιπόν πως με τον χαρακτηρισμό “ντοκιμαντέρ” μιλάμε για ένα ευρύτερο θεατρικό είδος που μέσα μπορεί να υπάγονται διαφορετικές περιπτώσεις έκφρασης και σχέσης με ζητήματα που αντλούν υλικό από τη σύγχρονη πραγματικότητα και ανοίγουν διάλογο πάνω σε αυτήν. Συνήθως εγώ προτιμώ να συνδυάζω -σε όσες δουλειές μου θα μπορούσαν να υπάγονται σε αυτό το είδος- το πραγματικό με το επινοημένο. Με αφορά ένα θέατρο πολιτικό, ένα θέατρο που δεν καθησυχάζει τον θεατή αλλά τον συν-κινεί, και τον προκαλεί να μάθει περισσότερα, να γίνει συμμέτοχος σε μία πραγματικότητα. Να, περίπου γι΄αυτές μου τις σκέψεις θα μιλήσω στο Διεθνές Δίκτυο Θεάτρου Ντοκιμαντέρ».

 

 

Διάλογος ανάμεσα στους καλλιτέχνες και στο κοινό

«Η πρόθεση της Μάρθας Μπουζιούρη, η οποία είναι και καλλιτεχνική διευθύντρια, καθώς και των υπολοίπων ανθρώπων που το διοργανώνουν είναι από τη μια πλευρά η δημιουργία ενός δικτύου ανθρώπων, ούτως ώστε οι καλλιτέχνες μεταξύ μας να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε απόψεις, ιδέες, να αρχίσουμε να μιλάμε για αυτό που κάνουμε, να αλληλοτροφοδοτηθούμε, να διαφωνήσουμε, να εμπνευστούμε, να ανοίξει δηλαδή ένας διάλογος για αυτό το είδος που συχνά το προσφέρουμε χωρίς να έχουμε οριοθετήσει το περιεχόμενό του» συνεχίζει η σκηνοθέτις. «Από την άλλη πλευρά να γίνει κάτι αντίστοιχο και για το κοινό, το οποίο μπορεί να ποικίλει, μπορεί να είναι άνθρωποι που έχουν συγκεκριμένο ενδιαφέρον γι’ αυτό το είδος ή ευρύτερα για το θέατρο, ή μπορεί να είναι ακόμα και άνθρωποι που θα θέλουν να συμμετέχουν στο μέλλον σε αυτό. Σε αυτή τη συνάντηση το κοινό θα γνωρίσει διαφορετικούς καλλιτέχνες, θα μάθει πράγματα, θα έχει και την ευκαιρία να δει παραστάσεις που θα παιχτούν σε προβολή. Θα αρχίσει να σχηματίζει μια πιο συνολική εικόνα έχοντας ερεθίσματα από πολλά διαφορετικά στοιχεία μπροστά του και έχοντας την ευκαιρία να ακούσει πολλές διαφορετικές απόψεις, προθέσεις, μεθόδους. Και αυτό για να αναγνωρίσει και να εμπλακεί με αυτή την εκδοχή θεατρικής έκφρασης η οποία πολύ συχνά έχει πιο πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις, μιας και έχει μεγάλη σημασία με ποιον τρόπο βλέπει κανείς και διαχειρίζεται τα ζητήματα αυτά της πραγματικότητας. Εντάξει, ούτως ή άλλως, κάθε επιλογή στο θέατρο είναι πολιτική, από το τι έργο θα διαλέξεις μέχρι το τι θέμα θα επιλέξεις να ερευνήσεις και πώς θα το παρουσιάσεις, πόσω μάλλον όταν επιλέγεις να ασχοληθείς με μία τρέχουσα πραγματικότητα».

 

Με νέα παράσταση στην Καρλσρούη της Γερμανίας

«Ετοιμάζω μια παράσταση στην Καρλσρούη στη νότια Γερμανία που έχει ως θέμα τη κοινωνική ανατροπή, την επανάσταση, την διαμαρτυρία. Ένα αρκετά ευρύ θέμα σε ένα κείμενο που θα δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια των προβών και θα τροφοδοτηθεί και από τους ανθρώπους που θα συμμετέχουν σε αυτήν, οι οποίοι δεν θα είναι ηθοποιοί. Θα γίνει μια ακρόαση στο θέατρο της Καρλσρούης από απλούς ανθρώπους που θέλουν να προσφέρουν στην κοινότητα και θέλουν να αξιοποιήσουν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Θα ξεκινήσω να πηγαίνω στη Γερμανία από τον Οκτώβριο ανά τακτά διαστήματα μέχρι τον Απρίλιο του 2021 που θα είναι η πρεμιέρα. Είναι πολύ δυνατό για εμένα το θέμα της παράστασης, γιατί με ωθεί να ψάξω -ακόμη περισσότερο- τι συμβαίνει στη σύγχρονη εποχή σε σχέση με τα κινήματα και την ευρύτερη παγκόσμια πολιτική. Νιώθω τυχερή εκτός των άλλων γιατί σε αυτό το δυστοπικό ελληνικό σύμπαν που ζούμε αυτόν τον καιρό δεν έχω την άμεση αγωνία για το αν θα έχω φέτος δουλειά ή όχι. Μπορεί να διαψευστώ αλλά νιώθω ότι αυτή η παραγωγή στη Γερμανία δεν θα ακυρωθεί καθώς μου φαίνονται λίγο πιο οριοθετημένα τα πράγματα εκεί σε σχέση με τις αποφάσεις για το θέατρο. Είδωμεν…».

 

Καινούργια δουλειά με τους «Εν Δυνάμει»

«Στην Ελλάδα αυτόν τον καιρό έχω την ανάγκη και τη διάθεση να ενωθώ με άλλους ανθρώπους, να διεκδικήσω πράγματα και να διερευνήσουμε όλοι μαζί με ποιον τρόπο θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που κάνουμε και αγαπάμε» μου λέει η Ελένη Ευθυμίου. «Να το προσαρμόσουμε, ναι, να το μεταλλάξουμε, αλλά να κάνουμε αυτό και όχι κάτι άλλο. Είναι άλλο πράγμα να μεταμορφωθεί το θέατρο, να εξελιχθεί, να προσαρμοστεί και άλλο να εξαλειφθεί με την επίφαση της διαδικτυακής φόρμας. Μπορεί, ναι, να μετασχηματιστεί η φόρμα αλλά το θέατρο, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να έχει ζωντανούς ανθρώπους (ή άλλους οργανισμούς;) απέναντι ή ανάμεσα σε άλλους ζωντανούς ανθρώπους, σε κοινό χώρο και χρόνο, ειδάλλως ας το ονομάσουμε κάπως αλλιώς. Είμαι πολύ σκεπτική για το αν μπορεί να ονομάζεται “θέατρο” κάτι που προβάλλεται μέσω Διαδικτύου. Μπορεί να είναι υπέροχο, να το διερευνήσουμε κι αυτό και να το εξελίξουμε, αλλά για μένα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει ζωντανή επαφή, η συνδιαλλαγή και η πράξη με όποιον τρόπο καθώς τη θεωρώ ανεκτίμητη. Το κοινό, σε κοινό χρόνο και χώρο είναι μία συνθήκη ιερή και δεν πρέπει να εξαλειφθεί. Είτε με αποστάσεις, είτε με παραστάσεις σε εξωτερικούς ή εναλλακτικούς χώρους, με υγειονομικά μέτρα κτλ. – υπάρχουν πολλοί τρόποι. Όλοι αγωνιούμε για την επόμενη μέρα. Με την ομάδα μας, τους “Εν Δυνάμει”, είναι στα σκαριά η επόμενη μας δουλειά με θέμα τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση με αφορμή την κλιματική αλλαγή. Λόγω των συνθηκών δεν μπορούμε να κάνουμε ακόμα συγκεκριμένο πρόγραμμα. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι έχουμε ήδη ξεκινήσει την έρευνά μας μ’ ένα βιωματικό artcamp που πραγματοποιήσαμε για δύο εβδομάδες στη Χαλκιδική το καλοκαίρι. Αρχίσαμε έτσι κάπως να σκαλίζουμε τη σχέση μας και την αλληλεπίδρασή μας με τη φύση. Μέσα στη χρονιά θα πάρουμε αποφάσεις για το που και πότε θα παρασταθεί αυτό».

 

 

Πληροφορίες

Διεθνές Δίκτυο Θεάτρου Ντοκιμαντέρ https://documentarytheatre.com/

Ελένη Ευθυμίου, «Μιλώντας για τη δραματουργία του “προσωπικού”»

Πού: Σεράφειο δήμου Αθηναίων, Πειραιώς και Πέτρου Ράλλη, Αθήνα, Slack Room, 3ος όροφος

Πότε: 12 Σεπτεμβρίου 2020, από τις 18.00 έως τις 20.30. Με δήλωση συμμετοχής.

 

Το Διεθνές Δίκτυο Θεάτρου Ντοκιμαντέρ συστάθηκε πριν λίγους μήνες, με σκοπό να δημιουργήσει έναν δυναμικό πόλο έρευνας, καλλιτεχνικής δημιουργίας και ανάδειξης του θεάτρου ντοκιμαντέρ εντός κι εκτός Ελλάδας. Από τις 11 έως τις 13 Σεπτεμβρίου, διοργανώνει την πρώτη του συνάντηση στο Σεράφειο δήμου Αθηναίων (Πειραιώς & Πέτρου Ράλλη). Εκεί, για τρεις μέρες, θα συναντηθούν δημιουργοί του είδους, σπουδαστές, μελετητές, θεωρητικοί και όλοι όσοι ενδιαφέρονται για το ιδιαίτερο αυτό είδος θεάτρου, για να συμμετάσχουν σε εργαστήρια, συζητήσεις, παρουσιάσεις και στρογγυλά τραπέζια. Το αναλυτικό πρόγραμμα του MEETING EVENT βρίσκεται στην ανανεωμένη ιστοσελίδα του ΔΔΘΝ και περιλαμβάνει 3 + 1 συνολικά δράσεις:

 

MEET THE ARTIST

Την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε τη δουλειά των Άρη Λάσκου, Γεωργίας Μαυραγάνη, Πρόδρομου Τσινικόρη, Κορίνας Βασιλειάδου-Χάρη Πεχλιβανίδη (In flux) και Ανέστη Αζά-Laura Uribe. Στις 12 Σεπτεμβρίου τη δουλειά και τις μεθόδους τους παρουσιάζουν οι Δημήτρης Μπαμπίλης, Εύα-Οικονόμου Βαμβακά, Παντελής Φλατσούσης, Μάρθα Μπουζιούρη, Γιολάντα Μαρκοπούλου και Ελένη Ευθυμίου. Οι συναντήσεις αυτές απευθύνονται σε καλλιτέχνες, μελετητές, φοιτητές παραστατικών τεχνών και σε όσους θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα το θέατρο ντοκιμαντέρ. Κάθε εργαστήριο έχει περιορισμένο αριθμό θέσεων. Αναλυτικές πληροφορίες για το περιεχόμενο κάθε εργαστηρίου, για την ακριβή ώρα και αίθουσα διεξαγωγής και φόρμα για δήλωση συμμετοχής βρίσκονται στην ιστοσελίδα της δράσης.

 

STAGE ON SCREEN

Τις δύο πρώτες ημέρες του MEETING EVENT 2020, μετά το τέλος των εργαστηρίων, ο προαύλιος χώρος του Σεραφείου μετατρέπεται σε θερινό σινεμά, με την προβολή δύο ξεχωριστών μαγνητοσκοπημένων παραστάσεων θεάτρου-ντοκιμαντέρ. Στις 11 Σεπτεμβρίου, στις 20.30 παρακολουθούμε την παράσταση των Κορίνας Βασιλειάδου και Χάρη Πεχλιβανίδη «Ορυχείο Ίψεν: Ένας εχθρός του λαού συναντάει το λαό». Στις 12 Σεπτεμβρίου θα παρακολουθήσουμε την «Καθαρή Πόλη», την παράσταση των Ανέστη Αζά και Πρόδρομου Τσινικόρη, που ξεκίνησε το ταξίδι της από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για να περιοδεύσει στη συνέχεια σε 18 χώρες του εξωτερικού.

Μετά το τέλος κάθε προβολής θα ακολουθεί συζήτηση με τους συντελεστές. Οι προβολές είναι ανοιχτές στο κοινό και δεν απαιτείται δήλωση συμμετοχής. Αναλυτικές πληροφορίες στην ιστοσελίδα της δράσης.

 

SYMPOSIUM

Οι κυρίως δράσεις του Διεθνούς Δικτύου Θεάτρου Ντοκιμαντέρ ολοκληρώνονται στις 13 Σεπτεμβρίου με το πρώτο στο είδος του συμπόσιο. Έχουν οργανωθεί τέσσερα στρογγυλά τραπέζια, που καλύπτουν όλο το φάσμα της δημιουργίας, της σημασίας και του προβληματισμού γύρω από το θεάτρου ντοκιμαντέρ. Συγκεκριμένα, τα στρογγυλά τραπέζια κινούνται στις εξής θεματικές: «Τα όρια του θεάτρου ντοκιμαντέρ και η υποδοχή της κριτικής», «Η προσέγγιση και η διαχείριση του πραγματικού», «Από το κοινό στην κοινότητα: βιωματική έκφραση και συμπερίληψη», «Πριν και μετά τη σκηνή: έρευνα, ίχνος, επίδραση». Σε κάθε μία από τις συζητήσεις συμμετέχουν θεωρητικοί, ερευνητές, κριτικοί θεάτρου, καλλιτέχνες, αλλά και μη επαγγελματίες που συμμετέχουν σε παραστάσεις θεάτρου ντοκιμαντέρ, έτσι ώστε κάθε θεματική να προσεγγίζεται από την πλευρά της θεωρίας, αλλά και της πρακτικής του θεάτρου.

Το συμπόσιο θα μεταδοθεί μέσω Live streaming. Αναλυτικά το πρόγραμμα, οι θεματικές και οι συμμετέχοντες στην ιστοσελίδα της δράσης.