Ο Γιάννης Λιγνάδης μιλάει για τα «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ»

«Στην Εθνική με τα Μεγάλα» στο θέατρο 104
6 Μαΐου 2019
Η Σοφία Μαραθάκη σκηνοθετεί τη «Φαλακρή τραγουδίστρια»
8 Μαΐου 2019

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Μετά την τεράστια επιτυχία του πρώτου μέρους των «Μαθημάτων Πολέμου», της sold-out παράστασης που αγαπήθηκε από κοινό και κριτικούς και ανέβηκε πρόσφατα στην Αίθουσα «Γιεχούντι Μενουχίν» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατόπιν ειδικής πρόσκλησης, η Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών υποδέχεται το δεύτερο μέρος της πρωτότυπης δραματοποιημένης απόδοσης της Ιστορίας του Θουκυδίδη. Πρόκειται για την παράσταση «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ» στην οποία ο Γιάννης Λιγνάδης υπογράφει το κείμενο και τη δραματουργία και σκηνοθετεί ο αδελφός του Δημήτρης Λιγνάδης. Ο μεταφραστής μιλάει για την πορεία της παράστασης, τον Θουκυδίδη και την τεράστια επιτυχία των παραστάσεων «Μαθήματα Πολέμου».

 

 

 

Θα θέλετε να μας πείτε λίγα λόγια για την πορεία της παράστασης;

Δραματοποιήσεις αποσπασμάτων της Ιστορίας του Θουκυδίδη είχαν ξεκινήσει τρία χρόνια πιο πριν στο πλαίσιο ενός ελληνόφωνου/αγγλόφωνου εκπαιδευτικού προγράμματος με τίτλο «Θουκυδίδης Δραματικός: Το Θέατρο του Πολέμου». Το 2016 παρουσιάστηκε το έργο «Πόλεμος Βίαιος Διδάσκαλος: Τα περί Πλάταιαν και άλλα Δεινά», ενώ το 2017 το «Μεσσηνιακά: Τα εν Πύλῳ και εν τῃ Νήσῳ Δράματα».  Τα έργα αυτά παραστάθηκαν αρχικά σε αρχαία θέατρα και στη συνέχεια σε σύγχρονους θεατρικούς χώρους και σημείωσαν ιδιαίτερη επιτυχία. Τα «Μαθήματα Πολέμου Ι» ήταν μια σύνθεση των δύο προηγουμένων (με προσθήκη νέου υλικού) και με διαφορετική σκηνοθετική αντίληψη (Δημήτρης Λιγνάδης). Το έργο παραστάθηκε στο Υποσκήνιο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών την εαρινή και χειμερινή περίοδο του 2018 και τον Μάρτιο του 2019 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Tα «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ» που θα παρασταθούν προσεχώς στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου είναι το δεύτερο έργο μιας δραματικής τριλογίας.

 

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τον Θουκυδίδη και να δραματοποιήσετε το ιστορικό υλικό του;

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ανέφερα (που εκπόνησε το ίδρυμα Hellenic Education and Research Centre) περιελάμβανε διδασκαλία μαθημάτων αρχαίας ελληνικής ιστορίας και αρχαιολογίας. Όταν προστέθηκε και το θέατρο, έπρεπε να βρούμε ένα εκπαιδευτικό αντικείμενο που να εκτείνεται και στα τρία αυτά πεδία. Έτσι ο Θουκυδίδης δεν θα μπορούσε παρά να είναι η πρώτη σκέψη και επιλογή. Σημειώνω ότι στην εξέλιξη του προγράμματος οι παραστάσεις αυτονομήθηκαν και προσέλαβαν επαγγελματικό χαρακτήρα, χωρίς όμως να απωλέσουν κατ´ουσίαν την εκπαιδευτική στοχοθεσία.

 

Ποιες ήταν οι δυσκολίες που ίσως συναντήσατε;

Η μείζων δυσκολία που συνάντησα ως δραματουργός/διασκευαστής αφορούσε στην επιλογή και σύνθεση του πρωτοτύπου υλικού. Στο τι θα συμπεριλάβω στο έργο και τι θα παραλείψω, επίσης στο πώς θα συνθέσω ένα κείμενο «ζώον» που θα αποδίδει ζωντανό το πνεύμα του Θουκυδίδη και όχι «τέρας», δηλαδή μια απλή συρραφή ιστορικών επεισοδίων. Στην μετάφραση συνάντησα την γνωστή δυσκολία κάθε ευαίσθητου μεταφραστή: πώς θα «κακοποιήσω» κατά το δυνατόν λιγότερο το πρωτότυπο κείμενο.

Νέοι και ταλαντούχοι ηθοποιοί πλαισιώνουν τον Δημήτρη Λιγνάδη στο δεύτερο μέρος της παράστασης «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ». (Φωτογραφίες: Χάρης Ακριβιάδης).

 

Ποια είναι η άποψή σας για τον Έλληνα ιστορικό Θουκυδίδη;

Για να αποφύγω τους κοινούς τόπους θα πω κάτι διαφορετικό: ο Θουκυδίδης εκτός από σπουδαίος ιστοριογράφος και πολιτικός αναλυτής (θα μπορούσε να) είναι και σπουδαίος δραματουργός. Η ανάγνωση του λόγου του, υπό συγκεκριμένη γωνία, αποκαλύπτει στο βάθος έναν συγκλονιστικό δραματικό πλούτο.

 

Πόσο σύγχρονο είναι το έργο του ή κατά πόσο μας αφορά σήμερα;

Αναμφισβήτητα, το έργο είναι διαχρονικό και καθολικό. Αφορά κάθε έθνος και κοινωνία σε κάθε γωνιά της γης. Είναι τόσο σύγχρονο όσο επίκαιρος είναι σήμερα ο πόλεμος, οι πολιτικοί διχασμοί και κάθε μορφή βίας.

 

Ποια είναι τα σχόλια και οι αντιδράσεις του κοινού που έχετε ακούσει στις παραστάσεις που έχουν δοθεί έως τώρα;

Υπήρχαν κάποιες φορές που έβλεπα στα μάτια θεατών μια βουβή έκφραση απολύτου ικανοποίησης, ακόμα και ευγνωμοσύνης…

 

Ο Γιάννης Λιγνάδης υπογράφει το κείμενο και τη δραματουργία των «Μαθημάτων Πολέμου ΙΙ».

 

Τι θα δούμε στο δεύτερο μέρος της πρωτότυπης δραματοποιημένης απόδοσης της Ιστορίας του Θουκυδίδη, δηλαδή στα «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ: Σικελικά δράματα»;

Τα Σικελικά δράματα, την δυστυχή εκστρατεία των Αθηναίων στη Σικελία (415-413 π.Χ.), την τραγωδία του αθηναϊκού Δήμου από την «μεγάλη ιδέα» στα αυτοκαταστροφικά λάθη των πρωταγωνιστών του και, εν τέλει, την συνταρακτική πανωλεθρία.

 

Σε τι πιστεύετε οφείλεται η τεράστια επιτυχία των παραστάσεων «Μαθήματα Πολέμου»;

Πρώτον (και κύριον), στην μεγάλη διδακτική και ψυχαγωγική αξία του θουκυδίδειου λόγου. Δεύτερον, στην ιδιοφυή παράσταση του ιστορικού κειμένου που αναδεικνύει ανάγλυφα εικόνες, νοήματα και συναισθήματα. Τρίτον, στην ερμηνεία του κειμένου από νέους και ταλαντούχους καλλιτέχνες. Τέταρτον, ίσως και στην διασκευή, που δίνει έμφαση στην ακροαματικότητα και θεαματικότητα του κειμένου και στην σύμφραση αρχαίου και νεοελληνικού λόγου.

 

Ο Δημήτρης Λιγνάδης στην παράσταση που ανέβηκε πρόσφατα στην Αίθουσα «Γιεχούντι Μενουχίν» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατόπιν ειδικής πρόσκλησης.

 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης;

Άριστη με όλους τους συντελεστές. Ειδικότερα, η σχέση μου με τους ηθοποιούς είναι σχέση «Δασκάλου-Μαθητή». Κατά τις αναγνώσεις του έργου είχαν γίνει αρκετά μαθήματα σχετικά με τα ιστορικά θέματα που περιλαμβάνονται στο έργο και με άλλα συναφή ζητήματα. Επίσης, κάποιοι υπήρξαν κάποτε μαθητές μου στην (Δραματική Σχολή), κάποιοι άλλοι έπαιζαν και στα «Μαθήματα Πολέμου Ι». Επομένως, η συνεργασία μας ήταν αρκούντως δοκιμασμένη στο χρόνο. Με τον Θοδωρή Οικονόμου φαίνεται να έχουμε καλλιτεχνική συγγένεια. Είναι συνθέτης υψηλού επιπέδου, με μουσική γνώση, ευρηματικότητα και θεατρική εμπειρία.

 

 

Πληροφορίες παράστασης

«Μαθήματα Πολέμου ΙΙ: Σικελικά δράματα»

Μια πρωτότυπη δραματοποιημένη απόδοση της Ιστορίας του Θουκυδίδη

 

Κείμενο, δραματουργία: Γιάννης Λιγνάδης

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λιγνάδης

Μουσική και πιάνο επί σκηνής: Θοδωρής Οικονόμου

Φωτισμοί: Εβίνα Βασιλακοπούλου

Ιστορικός σύμβουλος: Δρ. Ανδρονίκη Μακρή

Βοηθός Σκηνοθέτη: Στέλλα Ψαρουδάκη

 

 

Ηθοποιοί: Δημήτρης Λιγνάδης, Grace Nwoke, Βασίλης Αθανασόπουλος, Εβίτα Ζημάλη, Ανδρέας Καρτσάτος, Λάμπρος Κωνσταντέας

 

Συμπαραγωγή Dramaticus–Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

 

Σε συνεργασία με το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ

 

Με αγγλικούς υπέρτιτλους

 

 

 

Πού: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, Αθήνα, τηλ. 210 7282333,  www.megaron.gr

Πότε: 7, 8, 9, 10, 12, 13 και 14 Μαΐου 2019, στις 21.00

Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά (με το διάλειμμα). Πριν από τις παραστάσεις, σύντομη εισαγωγική ομιλία από την Δρ. Ανδρονίκη Μακρή.

Εισιτήρια: 12 ευρώ  (φοιτητές, νέοι, άνεργοι, ΑΜΕΑ, 65+, πολύτεκνοι), 18  ευρώ (γενική είσοδος)

 

 

 

Info

 

Τα «Μαθήματα Πολέμου ΙΙ: Σικελικά δράματα» παρουσιάζουν επεισόδια από τη δεύτερη φάση του Πελοποννησιακού Πολέμου, τη Σικελική Εκστρατεία (415-413 π.Χ.), αντλώντας ιστορικό υλικό από το 6ο, το 7ο και μέρος του 8ου βιβλίου της θουκυδίδειας συγγραφής. Τα γεγονότα που ανθολογούνται στη δραματοποιημένη εκδοχή του κειμένου, παρακολουθούν τα κύρια σημεία από την πλέον δραματική –για την αθηναϊκή πολιτική– φάση του πολέμου. Από τη μεγαλοϊδεατική φαντασίωση της αθηναϊκής κυριαρχίας στη Δύση, τις περιπετειώδεις τροπές των πολεμικών συγκρούσεων στη Σικελία μέχρι και την τελική συντριβή των αθηναϊκών δυνάμεων και την οριστική ματαίωση του επεκτατικού οράματος. Η πολιτική και στρατιωτική «τραγωδία της Αθήνας» έχει ως τραγικό πρόσωπο τον απρόσωπο αθηναϊκό Δήμο και την τραγική διάνοιά του, όπως την ενσαρκώνουν τα πρόσωπα των μεγάλων πρωταγωνιστών (πολιτικών-στρατηγών), προπάντων του αμφιλεγόμενου Αλκιβιάδη και του αντιφατικού Νικία. Η σύλληψη του έργου ερείδεται στο νομοτελειακό τριαδικό σχήμα της αρχαίας τραγωδίας, Άτη-Ύβρις-Nέμεσις, προκειμένου να αποδώσει ερμηνευτικά τη μεγάλη «τραγωδία» της Αθήνας στη Σικελία.