Θάλεια Γρίβα: «Έχουμε έναν εθνικό πλούτο που τον έχουμε αφήσει ανεκμετάλλευτο»

Λεία Βιτάλη: «Πιστεύω ότι το ροκ είναι στάση ζωής»
29 Μαρτίου 2019
«Η Φάρμα του Διαδικτύου»: μια παράσταση για την πρόληψη από τους κινδύνους του Διαδικτύου
4 Απριλίου 2019

Η Θάλεια Γρίβα σκηνοθετεί την παράσταση «Τα κακορίζικα» που παίζεται στο θέατρο 104. (Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφιδάς).

Από τη Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Μετά τις παραστάσεις «Βρώμικα Παραμύθια» και «Ακόμη πιο Βρώμικα Παραμύθια» η Θάλεια Γρίβα ολοκληρώνει τον κύκλο των παραμυθιών με την παράσταση «Τα κακορίζικα». Η σκηνοθέτις μιλάει για την  παράσταση η οποία είναι βασισμένη σε ελληνικά παραδοσιακά παραμύθια, με κύρια θεματική τους τις κανιβαλικές σχέσεις εντός οικογένειας, και την ενδοοικογενειακή κακοποίηση μεταξύ συντρόφων και γονέων-παιδιών.

 

«Σαν τρόπος δουλειάς και σαν διαδικασία δηλαδή υλικό, ψάξιμο, σωματικότητα ανήκει ακριβώς στην ίδια κατηγορία με τις δύο προηγούμενες παραστάσεις. Δουλέψαμε με τον ίδιο τρόπο πάνω σε παραδοσιακά, λαϊκά, ελληνικά παραμύθια και με τις ίδιες σωματικές και βιωματικές ασκήσεις για να φτάσουμε στο αποτέλεσμα» εξηγεί η Θάλεια Γρίβα. «Οπότε είναι κάτω ακριβώς από την σκεπή του ίδιου project, που αν ήταν στο χέρι μου θα συνέχιζα να σκηνοθετώ παραδοσιακά παραμύθια για το υπόλοιπο της ζωής μου και θα είχα και κωμωδίες να κάνω και τραγωδίες και δράματα. Επειδή ψάχνοντας βρίσκει κανείς όλο και περισσότερο υλικό και τα παραδοσιακά μας παραμύθια είναι πάρα πολλά, δυστυχώς παντελώς άγνωστα και με φοβερή δραματουργική αξία. Πραγματικά έχουμε έναν εθνικό πλούτο που τον έχουμε αφήσει ανεκμετάλλευτο. Σε αυτή την παράσταση, τα παραμύθια αυτά έχουν να κάνουν με το κομμάτι οικογένεια, οικογενειακές σχέσεις και δεσμοί. Τα περισσότερα ελληνικά παραμύθια άπτονται αυτής της κατεύθυνσης αλλά έχουμε ένα μεγάλο κομμάτι, πολύ μεγαλύτερο από άλλους λαούς, που το κομμάτι οικογένεια σημαίνει ανθρωποφαγία και κανιβαλισμός. Οπότε μπήκαμε σε αυτό το μοτίβο, τα ψάξαμε λίγο, αρχίσαμε να βρίσκουμε παραλλαγές γιατί πολλά από τα παραμύθια μας έχουν πολλών ειδών παραλλαγές που μπορεί να έχουν να κάνουν με τα πρόσωπα ή με το τέλος, καθώς αλλάζει το τέλος πολύ συχνά. Οπότε ψάξαμε όλες τις πιθανές παραλλαγές από δύο δρόμους παραμυθιού, δύο οικότυπους. Το ένα ήταν ο Τρίματος ή Τρισκατάρατος ή της Κάτω γης ο αφέντης που ανήκει στον μύθο του Κυανοπώγωνα  -νομίζω η πρώτη καταγεγραμμένη ελληνική ή καλύτερα βυζαντινή του εκδοχή είναι γύρω στον 12ο αιώνα- και το δεύτερο ήταν ο Αστερνός και η Πούλια ή αλλιώς Σοφία και Κωνσταντίνος ή Γιάννης και Μάρω, που είναι τα δύο αδελφάκια που τα κυνηγάνε οι γονείς τους να τα φάνε. Κάτι ανάλογο με το παραμύθι Χάνσελ και Γκρέτελ δηλαδή, αλλά στην ελληνική εκδοχή δεν υπάρχει κακιά μάγισσα. Είναι οι ίδιοι οι γονείς που κυνηγάνε τα παιδιά τους να τα βάλουν στο φούρνο. Ο αρχικός μύθος είναι ο Φρίξος και η Έλλη, οπότε η πρώτη καταγραφή είναι μια παραλλαγή του Φρίξου και της Έλλης, όπου η μητριά ζητάει από τον πατέρα τους να τα θυσιάσει έτσι ώστε να σταματήσει η έλλειψη φαγητού. Οπότε από το μύθο στο παραμύθι και από το τραγικό στο δραματικό που είναι πιο κοντά στα ανθρώπινα και όχι σε βασιλιάδες και μυθικά πρόσωπα, φτάνουμε στο παραμύθι του Αστερνού και της Πούλιας. Ούτως ή άλλως γίνονται αστερισμοί, υπάρχει και η μεταμόρφωση του αγοριού σε κριάρι στο παραμύθι οπότε είναι απόλυτος ο συμβολισμός».

 

 

«Η παράσταση είναι καθαρά δραματοποιημένη, είναι μια κανονική παράσταση με ρόλους. Οι τέσσερις ηθοποιοί (Ηρώ Κισσανδράκη, Αντώνης Κυριακάκης, Γιώργος Σαββίδης, Έλλή Σαρρή) κάνουν γύρω στους δεκατέσσερις ρόλους» συνεχίζει η σκηνοθέτις. «Μπαίνουν, βγαίνουν, αλλάζουν κοστούμια, σωματικότητες και φωνές. Από εκεί ξεκινάει ένα κλείσιμο του ματιού ανάμεσα στην πραγματικότητα και το παραμύθι, γιατί και τα δύο παραμύθια είναι αρκετά σκληρά. Το καλό με τα παραμύθια είναι ότι η σκληρότητά τους εμπεριέχει πάντα την έννοια της διασκέδασης, οπότε μας αφήνει να έρθουμε κοντά σε μια σκληρότητα που δεν σοκάρει. Αλλάζουν λοιπόν ρόλους, τραγουδάνε, αλλάζουν ηλικίες, κατάσταση, κάποιες φορές κάνουν μη ανθρώπινα πλάσματα. Νομίζω ότι είμαι πολύ τυχερή που τους έχω. Την κίνηση έχει κάνει η Γιάννα Μελλά η οποία είναι και τα τρία χρόνια συνεργάτις, γι’ αυτό λέω ότι δουλέψαμε με τον ίδιο κώδικα και στις τρεις παραγωγές των “Βρώμικων Παραμυθιών”, σκηνικά και κοστούμια έχει κάνει η Μαντώ Ψυχουντάκη, επίσης συνεργάτις από πέρυσι. Φέτος, είχα την τεράστια τύχη να μου γράψει μέρος της μουσικής ο Σταύρος Γασπαράτος, ο οποίος μου σύστησε τον Γιώργο Μιζήθρα. Έναν πολύ νέο μουσικό και συνεργάτη του Σταύρου, δουλέψαμε και με τους δύο άψογα. Πρέπει να αναφέρω και τη  Στέβη Κουτσοθανάση στα φώτα.  Ήταν πολύ ωραίο που κατάφερα να τους τραβήξω όλους σε αυτόν τον κόσμο και να τους κάνω να αγαπήσουν αυτό που αγαπάω και εγώ».

 

 

«Κακορίζικα είναι όλα αυτά τα πλάσματα στα παραμύθια τα οποία πέφτουν θύματα του κανιβαλιστικού μοτίβου, αλλά έχει σχέση και τη ρίζα. Έχει να κάνει με τη ρίζα τη δική μας ως άνθρωποι που ζουν, αναπνέουν και εργάζονται στην Ελλάδα και ταυτοχρόνως δεν ξέρουμε τίποτα για όλο αυτό το κομμάτι που κουβαλάμε ως πολιτιστικό αγαθό. Βλέπω ότι τον τελευταίο καιρό γίνεται μια επιστροφή, από ανθρώπους που μεγάλωσαν γύρω στο 1990-2000 προσπαθώντας να επανανακαλύψουν τελικά ποιες είναι οι ρίζες τους. Με κάποιο τρόπο δηλαδή να βρούμε ένα κομμάτι που λίγο χαρακτηρίστηκε φολκλόρ, λίγο επειδή προσπαθώντας να πιάσουμε την ανάπτυξη σαν χώρα αφήσαμε πίσω όλο εκείνο το κομμάτι παράδοσης και πολιτισμού το οποίο θεωρήσαμε ότι είναι λαϊκό, άρα όχι ανεπτυγμένο. Οπότε υπάρχει αυτό το κομμάτι της ρίζας και μετά υπάρχει το κομμάτι της ρίζας που σημαίνει οικογένεια, όλα αυτά που κουβαλάμε είτε σαν DNA είτε σαν μαθημένες συμπεριφορές είτε σαν ψυχολογικά μοτίβα από την ίδια μας την οικογένεια. Και επειδή ακριβώς η παράσταση έχει να κάνει με αυτό, με κάποιο τρόπο προσπαθεί να πάει προς τα κάτω, να ανακαλύψουμε δηλαδή τι είναι αυτό που μας κάνει αυτούς που είμαστε σήμερα. Τα σκληρά μας παραμύθια είναι εντελώς δικά μας, έχουμε μοναδικούς οικότυπους που μόνο στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια υπάρχουν. Είναι πολύ κρίμα που δεν τους έχουμε δώσει περισσότερη σημασία, είναι ένα ανεξάντλητο υλικό».

 

 

 

Πληροφορίες παράστασης

«Τα κακορίζικα»

Σύλληψη- σκηνοθεσία: Θάλεια Γρίβα

Σκηνικά- κοστούμια: Μαντώ Ψυχουντάκη

Κίνηση: Γιάννα Μελλά

Φωτισμοί: Στέβη Κουτσοθανάση

Μουσική: Γιώργος Μιζήθρας, Σταύρος Γασπαράτος

Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Δαλαμάγκας

Βοηθός σκηνογράφου – ενδυματολόγου: Ρένα Ρασούλη

Φωτογραφίες και τρέιλερ παράστασης: Πάτροκλος Σκαφιδάς

Αφίσα: Σάντρα Σωτηρίου

Συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας

Επικοινωνία: Μαρίκα Αρβανιτοπούλου

 

Πρωταγωνιστούν:  Ηρώ Κισσανδράκη, Αντώνης Κυριακάκης, Γιώργος Σαββίδης, Έλλή Σαρρή

 

 

Πού: Θέατρο 104, Ευμολπιδών 41, Γκάζι, τηλ. 210 34 55 020, www.104.gr

Πότε: Σάββατο και Κυριακή στις 21.15

Εισιτήρια: 12 ευρώ (γενική είσοδος), 8 ευρώ (μειωμένο), 5 ευρώ (ατέλειες)

 

 

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού

 

Η παράσταση είναι κατάλληλη για άτομα άνω των δεκατριών (13) ετών

 

Info

Η παράσταση Βρώμικα Παραμύθια πήρε τη 2η θέση στα Scrats nights, του Bob Theatre Festival, το 2016, και συνέχισε ως ολοκληρωμένη παράσταση στο Θέατρο 104. Μετά από αυτήν την επιτυχημένη συνεργασία, ακολούθησε δεύτερη συνεργασία, με καινούργια θεματική, πάντα βασισμένη σε ελληνικά παραδοσιακά παραμύθια, τα Ακόμη πιο Βρώμικα Παραμύθια, τη σεζόν 2017-2018.