Άρης Λάσκος: «Αυτή η παράσταση είναι μια μεγάλη ερωτική αφιέρωση»
31 Ιανουαρίου 2019
Αντίνοος Αλμπάνης: «Το σημαντικό πάνω στη σκηνή είναι ο άλλος και όχι ο εαυτός μας»
4 Φεβρουαρίου 2019

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Η ομάδα FlyTheatre (aka Κατερίνα Δαμβόγλου – Robin Beer) μετά την παράσταση «FridaΚι Άλλο» σκηνοθετεί για πρώτη φορά στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου και παρουσιάζει το «La strada», μια παράσταση βασισμένη στην ομώνυμη ταινία του Φεντερίκο Φελίνι. Οι FlyTheatre εμπνέονται από τη βραβευμένη με Όσκαρ ταινία του Ιταλού σκηνοθέτη για να δημιουργήσουν ένα ερευνητικό θέατρο αξιώσεων, με απώτερο στόχο την αφήγηση μιας αρχετυπικής ιστορίας σε μια νέα σκηνική γλώσσα. Η Κατερίνα Δαμβόγλου που υπογράφει τη μετάφραση, τη διασκευή, καθώς επίσης και τη συνσκηνοθεσία με τον Robin Beer, μιλάει για την παράσταση, τη νεορεαλιστική ταινία του θρυλικού σκηνοθέτη, για τον ίδιο τον Φελίνι, για τους χαρακτήρες του έργου και τους εννέα ηθοποιούς που της ξύπνησαν το μητρικό ένστικτο.

 

«Η ταινία έχει γίνει θεατρικό έργο, μάλιστα ανέβηκε πριν από λίγα χρόνια στην Αθήνα στο θέατρο Βικτώρια, αν και δεν το γνωρίζαμε αυτό στην αρχή, ήμασταν τόσο ενθουσιασμένοι με την ιδέα» λέει η Κατερίνα Δαμβόγλου, το έτερο ήμισυ της ομάδας FlyTheatre. «Υπήρχε μια εκδοχή μιούζικαλ που ανέβηκε κάπου το 1960 κάπου στην Αμερική και ξέρω ότι ανέβηκε επίσης, πρόπερσι από έναν θίασο με τελείως διαφορετικό concept, με τη φόρμα του La Strada σε ένα ύφος μεταξύ μουσικού θεάτρου και youth theater θα το έλεγα, για περιοδεία στην Αγγλία. Κείμενο όμως δεν είχαμε. Η μετάφραση έγινε από την αρχή. Βρήκαμε το σενάριο της ταινίας, το οποίο μάλιστα δεν είναι το σενάριο της ταινίας, αλλά το σενάριο που έγραψε ο Φελίνι με τις σημειώσεις του, πριν ξεκινήσει να τραβάει τα πλάνα. Υπάρχουν διαφοροποιήσεις και είδαμε ότι ο Φελίνι λειτουργεί λίγο σαν και εμάς. Ο διάλογος για τον Φελίνι είναι διεκπεραίωση. Γι’ αυτό και τον στήνει αργότερα. Γι’ αυτό και αφήνει τους ηθοποιούς του, να λένε ότι θέλουν και αρκεί να έχουν το σωστό ύφος και τη σωστή μάσκα του κλόουν. Ο διάλογος λοιπόν δεν μετράει. Μετράει η ιστορία και η ιστορία δίνεται με τον Φελίνι και από τον Φελίνι με εικόνες. Αυτό λοιπόν το σενάριο, είχε διάφορες σκηνές που δεν μπήκαν ποτέ στην ταινία. Αυτό ήταν που μας κέντρισε πολύ το ενδιαφέρον, γιατί είδαμε κάτι το οποίο εμφανίστηκε αργότερα στις ταινίες του. Υπήρχε ήδη στο σενάριο: το όνειρο, το πιο μεταφυσικό στοιχείο που δεν ξέρεις σε ποιον κόσμο βρίσκεσαι, αν είσαι στην πραγματικότητα, αν είσαι στο μυαλό του σκηνοθέτη, αν είσαι σε μια πλασματική πραγματικότητα ή αν είσαι στον παράδεισο, στην κόλαση, στο παρελθόν, στο μέλλον. Fellini Satiricon, είναι ένα πολύ τρανταχτό παράδειγμα. Υπάρχει λοιπόν μια σκηνή ονείρου που τη βάλαμε στην παράσταση. Οι χαρακτήρες του όμως, καταλάβαμε ότι έχουν αντίστοιχο, δεν θα πω αντίκτυπο, στη σημερινή κοινωνία. Αυτό, γιατί πάντα ο Φελίνι λειτουργούσε με σύμβολα, με αρχέτυπα, αγαπούσε τους κλόουν και το τσίρκο τόσο πολύ. Το La Strada ούτως ή άλλως έχει ως χαρακτήρες ανθρώπους του περιθωρίου, ανθρώπους του τσίρκου, περιπλανώμενους καλλιτέχνες, μια κοπέλα, έναν ακροβάτη. Η φόρμα του κλόουν για την οποία μίλησε ο Φελίνι είναι κάτι τόσο αρχαίο και παλιό και έχει το ψήγμα της αθωότητας, του παιδιού και το  ψήγμα του φασισμού, επίσης. Με την ίδια παιδικότητα που ένα παιδί θα κλάψει, θα γελάσει με τις κλανιές που λέει και ο Ιταλός σκηνοθέτης, με την ίδια αθωότητα θα χτυπήσει κάποιον και μπορεί και να γελάσει, να παθιαστεί με την ενέργεια που του δίνει μια τέτοια πράξη. Γιατί είναι έκρηξη ενέργειας».

 

 

«Είδαμε ότι το La Strada είναι μια ταινία που γίνεται πολύ εύκολα παράσταση, γιατί είναι η ουσία της και η αίσθηση της ταινίας που μένει στον θεατή» συνεχίζει η σκηνοθέτις. «Την ίδια την ταινία δεν τη θυμόμαστε. Άλλοι θυμούνται κάτι πολύ ρομαντικό, πολύ νοσταλγικό και ξεχνάνε πόσο σκληρή είναι η ταινία, πόσο πικρή είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που σκοτώνει άνθρωπο, γιατί δεν είναι ευχαριστημένος με αυτό που είναι και θέλει να γίνει κάτι άλλο. Το τέλος είναι όμως ανοιχτό, που το ήθελε και ο Φελίνι ανοιχτό και εμείς ουσιαστικά από το τέλος ξεκινήσαμε για να πούμε την αρχή. Το τέλος είναι που δίνει την ελαφρύτατα ή τη βαρύτητα στις σκηνές. Γιατί ουσιαστικά δεν υπάρχει τέλος, αυτός ο άνθρωπος, ο Ζαμπανό, είναι ένας καθρέφτης, ο οποίος ακούει τον θάνατο της Τζελσομίνα αργότερα μανίζει, αλλά χωρίς να ξέρουμε τι λέει και γιατί. Και απλά μένουμε με αυτή την αίσθηση. Τι θα γίνει μετά. Έχουμε κρατήσει τους χαρακτήρες και τα ονόματα, έχει μεταφραστεί ο Ιμάτο σε Τρελός, γιατί  είναι ο τρελός της τράπουλας, ο γελωτοποιός, ο παλιάτσος, αυτός που μπορεί να πει ότι θέλει. Είναι η θνησιμότητα, είναι η τάση προς τα πάνω και η τάση προς τα κάτω. Ο αντίποδάς του, θεωρητικά, για τον Φελίνι και για τους κριτικούς είναι ο Ζαμπανό, ο οποίος για να σπάσει την αλυσίδα –στην ταινία ειδικά- πηγαίνει στα γόνατα, είναι γειωμένος. Ότι μεταφυσικό έχει η Τζελσομίνα με τα ξόρκια της, με τη σχέση που μπορεί να έχει με τα ζώα, κάτι που είναι ενστικτώδες και αθώο, αποφασίζει ότι δεν είναι αξιόλογα. Γι’ αυτό και θυμώνει. Βρίσκεται λοιπόν, ανάμεσα σε αυτούς τους δύο: τον Τρελό και τον Ζαμπανό. Για εμάς, η Τζελσομίνα είναι η οπτική γωνία και των θεατών. Είναι σαν να γεννιέται επί σκηνής, καθώς είναι τόσο κενή που ρουφάει αυτό που της δίνει ο Ζαμπανό. Ρουφάει αυτό που της δίνει ο Τρελός και αποκτά σταδιακά, συνείδηση. Και αναρωτιόμαστε είναι ικανή να πάρει μια απόφαση δική της που να μην έχει έρθει από μια άλλη φωνή; Και τι σημαίνει αυτό για εμάς. Όπως και για πολλά πράγματα, δηλαδή, τι εστί καλοσύνη, τι λυπόμαστε,  πρέπει να λυπόμαστε, τι αγαπάμε, πώς αγαπάμε, γιατί αγαπάμε, ποιες είναι οι ανάγκες μας. Αυτά είναι ερωτήματα πολύ βασικά. Ένα από τα πράγματα που απασχολεί τον Φελίνι είναι ο μοναδισμός και το γεγονός ότι είμαστε ανίκανοι να συνυπάρχουμε. Τι μας κάνει να αποφεύγουμε τη σχέση, πως μπορούμε να συναντηθούμε και να μάθουμε ο ένας από τον άλλον;  Αυτό τον απασχολούσε και πολλά χρόνια μετά το La Strada και ακόμα μετά από πολλά χρόνια γάμου με τη γυναίκα του. Με τη γυναίκα του δούλευε μαζί, είχαν σκαμπανεβάσματα στην προσωπική τους σχέση, ήταν πολύ πιο απαιτητικός μαζί της, γιατί είχε αυτή την οικειότητα, αλλά πίστευε ακράδαντα ότι η εποχή της γυναίκας δεν έχει έρθει ακόμα. “Καλύτερα να σταματήσουν οι γυναίκες να θέλουν να γίνουν σαν τους άνδρες και αυτό δεν είναι φεμινισμός. Ούτε ένας άνδρας πρέπει να αλλάξει. Ένας ελεύθερος άνδρας θα μπορεί να έχει δίπλα του μια ελεύθερη γυναίκα. Δεν χρειάζεται να είμαστε ίδιοι. Χρειάζεται να μπορούμε να είμαστε ο ένας για τον άλλον” είχε πει ο ίδιος. Σε μια εποχή που δεν υπήρχε τόση συζήτηση περί ομοφυλοφιλίας και άλλων μορφών σχέσεων, αλλά νομίζω ότι το βασικό του νόημα είναι το ίδιο με αυτό που έλεγε με το La Strada. Ότι είμαστε άνθρωποι και πρέπει να μάθουμε να αγαπάμε τον εαυτό μας. Και με τη συνύπαρξη, ίσως καταφέρουμε να το μάθουμε. Αυτό είναι μεγάλο μάθημα για εμένα. Η επικοινωνία. Γι’ αυτό παρατηρώ σήμερα, ότι ζούμε ένα πένθος το οποίο ξεκίνησε έτσι δειλά-δειλά και βρώμικα με την οικονομική κρίση και μας έδωσε το δικαίωμα να θυμώνουμε και να λέμε ότι αφού εγώ πονάω, εσύ άντε να…. Όλοι πονάμε, όλοι υποφέρουμε και το πένθος κάτι έχει να μας μάθει. Και ένα από τα μαθήματα είναι ότι μπορούμε να αγαπάμε ακόμα και αν φύγουμε από το πένθος».

 

 

«Δήλωσα από τις πρώτες μέρες που ξεκινήσαμε τις πρόβες ότι είμαι ερωτευμένη με εννέα ανθρώπους. Εννέα ηθοποιούς. Είναι πολύ ωραίο και για μένα και για τον Robin (Beer) να είμαστε απέξω και να βλέπουμε κάτι να δημιουργείται από σώματα. Και οι ηθοποιοί να γουστάρουν, να παίζουν και να γελάνε μεταξύ τους. Είχαμε την “Αγγελική”, είχαμε τη “Φρίντα” (τις πρώτες παραστάσεις ως ομάδα FlyTheatre) και λέγαμε ότι αυτά είναι τα παιδιά μας. Τώρα έχουμε και μια τρίτη παράσταση που είναι το παιδί μας, αλλά έχουμε και άλλα εννέα παιδιά. Μου έχει βγάλει μεγάλο μητρικό ένστικτο αυτή η διαδικασία. Είναι λοιπόν ο Μιχάλης Βαλάσογλου που κάνει τον Ζαμπανό και ο Κωνσταντίνος Mωραΐτης είναι ο Τρελός. Το μητρικό μου ένστικτο, με θέλει και τους εννέα να τους κλείσω σ’ ένα συρτάρι και να τους παίρνω μαζί μου. Η Κατερίνα Μαυρογεώργη είναι η Τζελσομίνα μας, ο Γιώργος Σύρμας είναι ο Φελίνι, τον έχουμε βάλει ως σχολιαστή. Φυσικά ο Φελίνι είναι μέσα στην παράστασή μας, πρέπει να παρατηρεί, να δίνει οδηγίες με τη ντουντούκα του, να σχολιάζει, να διακόπτει, να παίρνει τα φώτα πάνω του και να μιλάει είτε γι’ αυτό που βλέπουμε, είτε για κάτι άσχετο μέχρι να καταλάβουμε ποια είναι η σχέση με τα προηγούμενα και με τα επόμενα. Και το υπόλοιπο ανσάμπλ σε 22 άλλους ρόλους είναι η Φωτεινή Παπαχριστοπούλου, η Σοφία Μαραθάκη, η Ρόζα Προδρόμου, η Εριφύλη Στεφανίδου και ο Απόστολος Ψυχράμης».

 

 

«Έχοντας κάνει τον “Μαγικό Αυλό” με τους Complicité, από το 2012 που ξεκινήσαμε να δουλεύουμε το La Strada, είχαμε συνεχώς στο μυαλό μας τη σχέση του “Μαγικού Αυλού” του Μότσαρτ με την “Τρικυμία” του Σαίξπηρ. Ο Σάιμον Μακμπέρνι (ένας από τους συνιδρυτές των Complicité), πιστεύει πως όταν ο Μότσαρτ έγραφε τον “Μαγικό Αυλό”, είχε γνώση της “Τρικυμίας” και των χαρακτήρων της. Και ξαφνικά έγινε ένα κλικ, ακούγαμε ένα podcast με ένα Άγγλο καθηγητή που ειδικεύεται στον Σαίξπηρ και είδαμε ότι και το La Strada περιέχει τέσσερις χαρακτήρες από την “Τρικυμία”. Ο Φελίνι είναι ο Πρόσπερο, ο Ζαμπανό είναι ο Κάλιμπαν, ο τρελός είναι ο Άριελ και η Τζελσομίνα είναι η Μιράντα. Ο ίδιος ο Φελίνι, καθώς και κάποιοι κριτικοί, λένε ότι αυτοί οι τρεις χαρακτήρες είναι πτυχές του Φελίνι (Τζελσομίνα, Ζαμπανό και Τρελός), αλλά και πτυχές οποιουδήποτε ανθρώπου. Γι’ αυτό και η σχέση τους είναι συμβιωτική, δεν μπορούν να ξεφύγουν ο ένας από τον άλλον. Είναι ένα τρίγωνο, που μπορεί να μην είναι ερωτικό, αλλά σε σχέση με την “Τρικυμία” είναι σαν να έχει στρίψει λίγο η σχέση των ρόλων της Τρικυμίας και να εφάπτεται ανάμεσα σε αυτούς τους χαρακτήρες. Δηλαδή ο Τρελός έχει και Άριελ και Κάλιμπαν, η Τζελσομίνα περιέχει όχι μόνο Μιράντα αλλά και Κάλιμπαν. Και ο Ζαμπανό είναι και Κάλιμπαν και λίγο Άριελ και λίγο Πρόσπερο. Ο Φελίνι ωστόσο είναι μόνο Πρόσπερο, ο κυρίαρχος όλων. Και μας άρεσε πολύ αυτό το στρίψιμο των χαρακτήρων για να δούμε πως κάτι πλασματικό γίνεται πιο ρευστό. Δυνητικά όλοι είμαστε και Τζελσομίνα και Ζαμπανό και Τρελός. Κατ’ ανάγκη, κατ΄επιλογή;».

 

Η σκηνοθέτις Κατερίνα Δαμβόγλου.

 

Πληροφορίες παράστασης

«La strada»
Μια παράσταση βασισμένη στην ομώνυμη ταινία του Φεντερίκο Φελίνι

Μετάφραση, Διασκευή: (FlyTheatre) Κατερίνα Δαμβόγλου
Σκηνοθεσία: (FlyTheatre) Κατερίνα Δαμβόγλου, Robin Beer

Σχεδιασμός Ήχου και Εικόνας: (FlyTheatre) Robin Beer

Μουσική: Νίκος Γαλενιανός

Στίχοι τραγουδιών: Λίνα Νικολακοπούλου

Σκηνικά: ΕρμίναΑποστολάκη

Κοστούμια: Νατάσα Σταματάρη

Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα

Φωτογράφος παράστασης: Κάρολ Τζάρεκ

 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μιχάλης Βαλάσογλου, Σοφία Μαραθάκη, Κατερίνα Μαυρογεώργη, Κωνσταντίνος Mωραΐτης, Φωτεινή Παπαχριστοπούλου, Ρόζα Προδρόμου, Γιώργος Σύρμας, Εριφύλη Στεφανίδου, Απόστολος Ψυχράμης

 

 

Πού: Εθνικό Θέατρο, Πειραματική Σκηνή-1 (Σκηνή «Κατίνα Παξινού») Θέατρο Rex, Πανεπιστημίου 48, Αθήνα, τηλ. 210 3305074, 210-7234567 (μέσω πιστωτικής κάρτας), στο www.ticketservices.gr και στο  tickets.public.gr

Πότε: από 1 Φεβρουαρίου 2019 και κάθε Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00, Κυριακή στις 20.00. Έως 17 Μαρτίου 2019.

Εισιτήρια: 13 ευρώ (γενική είσοδος,  10 ευρώ (νεανικό, φοιτητικό) και 5 ευρώ για ανέργους

 

 

Info

Οι FlyTheatre είναι μία θεατρική ομάδα με βάση την Αθήνα και αποτελείται από την Κατερίνα Δαμβόγλου και τον Robin Beer. Εργάζονται στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και  έχουν συνεργαστεί με θεατρικές ομάδες όπως Complicite, BlindSummit, TheatreRites παρουσιάζοντας τη δουλειά τους στο Little Angel, το RichMix, την English National Opera, την Nederlandse Opera, τη Σκάλα του Μιλάνου, την Όπερα Νουβέλ της Λυών και στο Φεστιβάλ της Αιξ-αν-Προβάνς. Στις παραστάσεις τους,  παίζουν με την έννοια του ρυθμού και του χώρου, χρησιμοποιώντας μάσκες, κούκλες και πρακτικές του σωματικού θεάτρου. Η δουλειά τους,  προσιτή σε όλους, χαρακτηρίζεται από παιχνιδιάρικο ύφος και ταξιδιάρικη διάθεση. Στην Ελλάδα έχουν παρουσιάσει τις παραστάσεις:  «Τέλεια Συνταγή», «Αγγελική» και «Frida Κι Άλλο».