Ο Γρηγόρης Χατζάκης σκηνοθετεί τους «Δανειστές»

Ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος, ο Χέρμαν Κοχ και «Το Δείπνο»
15 Δεκεμβρίου 2018
Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης και ο «Διγενής Ακρίτης, στα όρια»
19 Δεκεμβρίου 2018

Ο Τάκης Σακελλαρίου, η Μαρία Σκαφτούρα και ο Δημήτρης Ντάσκας, στην παράσταση του έργου «Δανειστές» που σκηνοθετεί ο Γρηγόρης Χατζάκης. (Φωτογραφίες: Φίλιππος Μαργαλιάς).

Sharing is caring!

 

Συνέντευξη: Μαριλένα Θεοδωράκου

 

 

Πριν από λίγο καιρό σκηνοθέτησε τον «Τζόαν Παντάν και τους Θλιμμένους Τροπικούς», μια παράσταση πάνω στο ανατρεπτικό κείμενο του Ντάριο Φο, που ανέβηκε στο Ξενοδοχείο Μπάγκειον. Ο Γρηγόρης Χατζάκης, γνωστός για τις αντισυμβατικές του αναγνώσεις και τις πειραματικές προσεγγίσεις του, εντός και εκτός της ομάδας Ginger Creepers, προτείνει μια διαφορετική θεατρική ανάγνωση του έργου του Αύγουστου Στρίντμπεργκ «Δανειστές». Ο σκηνοθέτης, δημιουργεί έναν καινούργιο παραστασιακό χώρο, όπου διασταυρώνονται τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα  (το ιστορικό ταξίδι με αερόστατο που έγινε το 1897 από τρεις φιλόδοξους εξερευνητές με στόχο την κατάκτηση του Βόρειου Πόλου), με τα γεγονότα της μυθοπλασίας του Σουηδού συγγραφέα.

 

«Είναι ένα έργο που το έχω στο μυαλό μου πολλά χρόνια. Αγαπώ πολύ τον Στρίντμπεργκ και θεωρώ ότι αυτό το έργο του, είναι αδιανόητα μεγαλοφυές» λέει ο Γρηγόρης Χατζάκης. «Η σύλληψη του δανείου που εννοεί, τα στοιχεία -είτε προσωπικότητας, είτε τελείως εξωτερικά όπως κινήσεις ή βλέμματα- τα οποία αντιγράφουμε μέσα σε μια σχέση και αυτά τα μεταδίδουμε από τον έναν άνθρωπο στον άλλον, αυτό μόνο σαν σύλληψη, μου φαίνεται συγκλονιστικό. Επίσης, είναι νομίζω το μοναδικό έργο στην κλασική δραματουργία -που ξέρω εγώ τουλάχιστον- το οποίο μπορεί να στέκει σήμερα όπως είναι γραμμένο, χωρίς να το αντιμετωπίζεις απλά ως επίκαιρο. Λέμε, ότι τα κλασικά έργα είναι επίκαιρα και η γενικότερη θεματολογία τους, μάς απασχολεί πάλι. Αλλά, το συγκεκριμένο έργο, δεν είναι απλώς ότι είναι επίκαιρο. Ο λόγος του, οι ατάκες που λέγονται, οι δομές στις σχέσεις, στα ήθη και στα κοινωνικά πρότυπα θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί σήμερα, λέξη προς λέξη. Έχει ατάκες οι οποίες σε αφήνουν άναυδο και δεν καταλαβαίνεις ότι μπορεί να είναι γραμμένο πριν από 150 χρόνια. Υπάρχουν σπουδαία έργα και του Στρίντμπεργκ και του Τσέχωφ και άλλων δραματουργών της εποχής, τα οποία μπορεί να είναι πολύ σπουδαία, αλλά τα αντιμετωπίζεις ως ένα παλιό κείμενο το οποίο έχει πολύ δυνατά στοιχεία και το φέρνεις να επικοινωνήσει με την εποχή μας. Το συγκεκριμένο, ξεπερνάει αυτό και είναι εκτός εποχής, τελείως. Είναι τρομερό».

 

Για τους ήρωες του Στρίντμπεργκ και τους τρεις αεροπλόους. «Οι “Δανειστές”, λοιπόν, είναι το κλασικό κείμενο του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, αλλά σε συνδυασμό με την αληθινή ιστορία των τριών αεροπλοών, που επιχειρούν να κατακτήσουν τον Βόρειο Πόλο με ένα αερόστατο» συνεχίζει ο σκηνοθέτης. «Η ιστορία συνέβη στη Σουηδία, περίπου δέκα χρόνια μετά τη συγγραφή του έργου. Ο ένας από τους τρεις αεροπλόους, ήταν ανιψιός και βαφτισιμιός του Στρίντμπεργκ. Οι τρεις αυτοί εξερευνητές, φτιάχνουν το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο για την εποχή αερόστατο, με χορηγία του Νομπέλ και του βασιλιά της Σουηδίας. Λένε, ότι η δημοσιότητα που είχε πάρει στα μίντια της εποχής, ήταν αντίστοιχη με αυτή του Κολόμβου, όταν έκανε το ταξίδι στις Ινδίες. Και ενώ προσπαθούν να φτάσουν στο τελευταίο απάτητο μέρος του πλανήτη, που είναι ο Βόρειος Πόλος, τελικά πέφτουν κάπου στα μισά της διαδρομής σε ένα παγωμένο τοπίο, όπου και προσπαθούν να επιβιώσουν. Οι “Δανειστές”,  τοποθετούνται μέσα σε αυτό το πλαίσιο, όπου έχουμε κάνει ένα εισαγωγικό βίντεο με τον Χρήστο Καπένη (ως ομάδα Ginger Creepers), που εξηγεί την ιστορία αυτή. Μπαίνουν οι ήρωες του Στρίντμπεργκ, μέσα στο τοπίο του πεσμένου αερόστατου, σε ένα παραλληλισμό των σχέσεων που πραγματεύονται, με την αντίστοιχη ιστορία των αεροπλόων. Ουσιαστικά, υπάρχει  μια τρομερή συγγένεια, ανάμεσα στο εξωτερικό και το εσωτερικό. Ξεκινάνε το ταξίδι με τεράστιες προοπτικές και φοβερά όνειρα να κατακτήσουν το Βόρειο Πόλο και τελικά απλώς ξεφουσκώνει το αερόστατό τους και πέφτει. Μένει ένας ξεφούσκωτος μαύρος όγκος σε ένα κατάλευκο τοπίο, που είναι τρομερά αφιλόξενο για τον άνθρωπο. Αντίστοιχα, και οι σχέσεις που ξεκινάνε με τρομερές προοπτικές για τους ήρωες του Στρίντμπεργκ και τις βρίσκουμε αυτή τη στιγμή άνευρες μέσα στην πτώση τους, προσπαθώντας να κρατηθούν και να αναζωπυρωθούν και να μπορέσουν να φύγουν, από αυτό το συναισθηματικό τοπίο που βρίσκονται».

 

Η Μαρία Σκαφτούρα και ο Δημήτρης Ντάσκας. (Φωτογραφίες: Φίλιππος Μαργαλιάς).

 

Για τη μετάφραση και τη διασκευή. «Με τη Μαρία Σκαφτούρα που έχει κάνει τη μετάφραση του έργου, είμαστε πολύ κοντινοί φίλοι, εδώ και πολλά χρόνια. Οι συνεργασίες μας, όπως και η τωρινή είναι απόρια της φιλίας μας. Οπότε και η διαδικασία της διασκευής που κάναμε μαζί, ήταν πολύ φυσική. Εντάξαμε στοιχεία της ιστορίας των αεροπλόων μέσα στο έργο του Στρίντμπεργκ και το εμπλουτίσαμε, με πολλά επιπλέον, κυρίως πιο χιουμοριστικά, σχόλια, πολλά από τα οποία έχουν προκύψει και από αυτοσχεδιασμούς. Η Μαρία έχει κάνει μια εξαιρετικά εύστοχη μετάφραση, φέρνοντας το έργο σε έναν πολύ οικείο λόγο σε εμάς, κρατώντας όμως απόλυτα τη φλεγματική,  ποιητική και ψυχολογική διάσταση του Στρίντμπεργκ. Και ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας, το υπογράφει ως τραγικωμωδία, πουθενά, ούτε στο εξωτερικό, δεν ανεβαίνει προβάλλοντας την κωμική διάσταση. Υπάρχουν στοιχεία, που μόνο από ατάκες και από δομή, είναι καθαρά κωμικά. Και για κάποιο λόγο, αντιμετωπίζεται μόνο η βαριά και ψυχαναλυτική πλευρά του έργου, που και στη μετάφραση της Μαρίας βγαίνει, προβάλλει έντονα το χιούμορ».

 

Για τους ηθοποιούς. «H Μαρία Σκαφτούρα, o Δημήτρης Ντάσκας και ο Τάκης Σακελλαρίου. Με τον Δημήτρη, είχαμε ξανασυνεργαστεί πάλι σε έργο του Στρίντμπεργκ, στον “Πατέρα”, με τον Τάκη είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε, αλλά ο κώδικας είναι πολύ κοινός. Το πολύ σημαντικό και ωραίο, είναι ότι οι τρεις τους ήταν από χρόνια φίλοι. Ακόμα και στις σκηνές πολύς έντονης κόντρας στο έργο, υπάρχει μια λεπτή γραμμή που υποβόσκει σε όλο αυτό και είναι η απλότητα και η αμεσότητα που μπορεί να υπάρχει μεταξύ τους ως ποιότητα ανθρώπων, λόγω της προσωπικής τους σχέσης».

 

Για τη νέα παράσταση. «Μετά την παράσταση “Τζοάν Παντάν”, το καινούργιο έργο της ομάδας Ginger Creepers, λέγεται “Γιβραλτάρ”. Είναι ένα κείμενο που γράφουμε με τον Χρήστο Καπένη, που έχουμε την ομάδα. Πρόκειται για δύο φοιτητές, που σπουδάζουν Αρχαιολογία και εγκαταλείπουν τη σχολή και γίνονται αρχαιοκάπηλοι. Ξεκινώντας από το Πανεπιστήμιο, προσπαθούν να κλέψουν κάποια αρχαία, μέχρι που τους κυνηγάει η αστυνομία και καταλήγουν να κρυφτούν στο Γιβραλτάρ, για να σωθούν. Εκεί, ξεκινάνε μια δική τους ραδιοφωνική εκπομπή. Μέχρι που κάποια στιγμή μαθαίνουν για τη φήμη πως έξω από το Γιβραλτάρ, υπάρχει η χαμένη Ατλαντίδα. Οπότε, αποφασίζουν να τη βρουν και να κάνουν την μεγαλύτερη ανακάλυψη του 21ου αιώνα. Γνωρίζουν και μια κοπέλα, που τους εξομολογείται ότι στην πραγματικότητα ήταν γοργόνα και έχει ξεβραστεί στη στεριά και εκείνη θα τους βοηθήσει στην περιπέτειά τους. Έτσι, ξεκινάει το ταξίδι αυτό. Η παράσταση θα ανέβει στο θέατρο Faust, στις αρχές του καινούργιου χρόνου και θα παίζουμε μαζί με τον Χρήστο και τη Δώρα Παρδάλη».

 

Η ομάδα Ginger Creepers, που αποτελείται από τον Γρηγόρη Χατζάκη και τον Χρήστο Καπενή. (Φωτογραφίες: Φίλιππος Μαργαλιάς).

 

Πληροφορίες παράστασης

 

«Δανειστές» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ

Κείμενο: Αύγουστος Στρίντμπεργκ

Μετάφραση: Μαρία Σκαφτούρα

Διασκευή: Μαρία Σκαφτούρα, Γρηγόρης Χατζάκης

Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Χατζάκης

Σκηνικά: Ζωή Αρβανίτη

Μουσική: Βύρων Κατρίτσης

Χορογραφίες: Πετρίνα Γιαννάκου

Βοηθός Σκηνοθέτη: Κική Μπαρμπαβασίλογλου

Φωτογραφίες: Φίλιππος Μαργαλιάς

Γραφιστική Επιμέλεια: Michelangelo Bevilacqua

Εισαγωγή παράστασης: Ginger Creepers Theater Band (Χρ. Καπενής, Γρ. Χατζάκης)

 

Ερμηνεύουν: Δημήτρης Ντάσκας, Τάκης Σακελλαρίου, Μαρία Σκαφτούρα

 

Πού: Θέατρο Rabbithole, Γερμανικού 20, Μεταξουργείο, τηλ. 210 5249903

Πότε: από 5 Δεκεμβρίου 2018 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00

Εισιτήρια: Γενική Είσοδος: 12 ευρώ, Φοιτητικό, ανέργων: 7 ευρώ, Ατέλειες ηθοποιών: 5 ευρώ

Διάρκεια παράστασης: 100 λεπτά

 

 

 

Info

O Γρηγόρης Χατζάκης ασχολείται με τη σκηνοθεσία, την υποκριτική και τη συγγραφή τα τελευταία δώδεκα χρόνια. Από τα on the road «Φτερά του Έρωτα» σε αστικό λεωφορείο, έχει σκηνοθετήσει μέχρι σήμερα πάνω από 25 θεατρικές παραστάσεις με πιο πρόσφατες το «Ρίτα & Ντύλαν & Φαίδρος & Φάμκε» -διασκευή και σκηνοθεσία στο νέο ακυκλοφόρητο έργο του Αύγουστου Κορτώ-, τη «Μηχανή Άμλετ», τον «Πατέρα», τη «Rebeeecca», ενώ έχει κινηματογραφήσει και μουσικά video clip των Γιάννη Ζουγανέλη, Ησαΐα Ματιάμπα, Ραλλία Χριστίδου, Γιώργο Μαργαρίτη, κ.ά. Τέλος, έχει κυκλοφορήσει το πρώτο του μυθιστόρημα από τις εκδόσεις Όστρια, με τίτλο «Το Βρήκα». Είναι απόφοιτος του International Baccalaureate της Σχολής Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου και της Σχολής του Νέου Ελληνικού Θεάτρου του Γ. Αρμένη. (www.grigorishatzakis.com)

 

 

Ο σκηνοθέτης Γρηγόρης Χατζάκης. (Φωτογραφίες: Φίλιππος Μαργαλιάς).