Ο Μελαχρινός Βελέντζας, ο Χιλιαεννιακόσια και το πιάνο του Lemon

Δημήτρης Μπογδάνος: «Με το χιούμορ τα πάντα είναι πιο εύπεπτα»
6 Νοεμβρίου 2018
«Περιμένοντας τον Γκοντό» στο θέατρο Χώρος
12 Νοεμβρίου 2018

Η απίστευτη ιστορία του Χιλιαεννιακόσια, του σπουδαιότερου πιανίστα του Ωκεανού που γεννήθηκε πάνω σ’ ένα καράβι και δεν κατέβηκε ποτέ από αυτό, παρουσιάζεται στην παράσταση «Lemon». (Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης).

Sharing is caring!

Δύο ηθοποιοί αφηγούνται μια απίστευτη ιστορία ενός ανθρώπου που γεννήθηκε πάνω σε ένα καράβι, μεγάλωσε εκεί και δεν κατέβηκε από αυτό ακόμα και όταν είχε την ευκαιρία. Ο Μελαχρινός Βελέντζας και ο Γιώργος Δρίβας, ερμηνεύουν τον πιανίστα Χιλιαεννιακόσια και τον τρομπετίστα Τιμ Τούνι αντίστοιχα, στην παράσταση του έργου «Lemon» που παίζεται στο θέατρο Radar. Η παράσταση ξεκίνησε πέρυσι από το θέατρο Επί Κολωνώ, παίχτηκε πάνω σε φέρρυ μπόατ, σε καρνάγιο και σε τόσο απρόβλεπτους χώρους όσο απρόβλεπτη είναι και η ίδια η ιστορία του Χιλιαεννιακόσια. Με βασικό σκηνικό εργαλείο το πιάνο του που αποτελεί και τον ζωτικό του χώρο, ο Χιλιαεννιακόσια ή Lemon βρίσκεται σε μια συνεχή δράση, δεν σταματάει να χορεύει, να μιλάει, να συζητάει με τον φίλο του, να ονειρεύεται και να ζει μαζί και με το πιάνο του. Ο ηθοποιός Μελαχρινός Βελέντζας μιλάει για το ρόλο του, την προσέγγιση της ιστορίας του έργου, την πορεία της παράστασης και φυσικά για… τον Lemon.

 

«Είναι μια ιστορία η οποία ταξιδεύει» λέει ο Μελαχρινός Βελέντζας. «Και κάνουμε αυτό που κάνουν και οι ίδιοι οι χαρακτήρες μέσα στο έργο, κάνουμε αυτό το ταξίδι όπου βρίσκονται ως φαντάσματα ξυπνώντας από τη σκηνή στον Παράδεισο για να ξαναπούν την ιστορία τους. Οπότε και εμείς ως ηθοποιοί, ρόλοι και ως ομάδα Experimento βρισκόμαστε σε διαφορετικές τοποθεσίες για να πούμε αυτή την ιστορία. Και κάθε φορά αλλάζει το πλαίσιο, αυτό επηρεάζει και την αφήγησή μας με την έννοια ότι κάθε φορά μπορεί να είναι διαφορετική, αλλά η πρόθεση είναι να πούμε την ιστορία. Ξεκινήσαμε από το Επί Κωλώνω, μετά κάναμε την παράσταση πάνω σε καράβι, εν πλω με φυσικό φως, μετά σ’ ένα καρνάγιο και τώρα είμαστε στο θέατρο Radar και ταυτόχρονα αυτή η ιστορία εξακολουθεί να βγαίνει. Θα ξαναβγεί κάποια στιγμή το καλοκαίρι και υπάρχει η προοπτική να βγει και εκτός Ελλάδος, να πάει στη χώρα του συγγραφέα αρχικά την Ιταλία. Θεωρούμε ότι ο κόσμος σήμερα έχει ανάγκη από μια καθαρή ιστορία, μια πολύ καθαρή και κατανοητή ιστορία που έχει όλα όσα έχει και η ίδια η ζωή. Το κοινό βγαίνει από το θέατρο συγκινημένο, γιατί είναι μια παράσταση που τους κρατάει, δεν βαριούνται και επίσης τελικά καταλήγει να είναι μια προσωπική ιστορία για τον καθένα. Γιατί το βασικό ερώτημα που θέτει αυτή η παράσταση είναι πού είσαι και πού θέλεις να πας. Οπότε μάλλον οι περισσότεροι από εμάς κάπου είμαστε, κάπoυ θέλουμε να πάμε, κάπoυ δεν έχουμε πάει, κάπoυ με τη φαντασία μας θέλουμε να πάμε. Όπως ο Χιλιαεννιακόσια, που κινείται πολύ με τη φαντασία του και ενώ δεν έχει ακουμπήσει ποτέ το πόδι του στη στεριά, είναι σαν να τα έχει δει όλα. Οπότε προσπαθεί και επιβιώνει μέσω της φαντασίας. Αυτό το έργο θα ήταν τελείως διαφορετικό αν είχαμε στη σκηνή ένα κλασικό πιάνο. Θα ήθελα να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ στη σκηνογράφο Νατάσσα Τσιντικίδη που εμπνεύστηκε και σχεδίασε το πιάνο του Lemon, το έφτιαξε σκηνή-σκηνή μαζί με τη σκηνοθέτρια, γιατί δουλεύουμε σαν ομάδα. Η μία θέση αντιδρά μαζί με την άλλη οπότε βλέπαμε τις ανάγκες που έχει. Αυτό είναι το πιάνο του Lemon. Υπάρχει λόγος που το αναφέρω, όπως επίσης και τον Χάρη Γερμανίδη που έκανε τις φωτογραφίες, και όλους τους συνεργάτες, γιατί μπορεί ο θεατής να βλέπει δύο ηθοποιούς επί σκηνής, αλλά είναι αποτέλεσμα μιας ομάδας οκτώ ατόμων που πραγματικά έχει δουλέψει πολύ κοντά και έχει αρχίσει να φτιάχνει έναν κώδικα. Είμαστε τρεις ηθοποιοί επί σκηνής, ο Τούνι, ο Χιλιαεννιακόσια και το πιάνο, που με έναν συμβολικό τρόπο είναι και η μαμά, είναι η μήτρα του, εκεί που νιώθει ζεστά, ακόμα και στη σκηνή που πάει να κατέβει από το πλοίο και να πατήσει για πρώτη φορά στη στεριά, πάλι από το πιάνο του κατεβαίνει».

 

Το πιάνο του Lemon που εμπνεύστηκε η σκηνογράφος Νατάσα Τσιντικίδη. (Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης).

 

«Είχα δει την ταινία (σ.σ. “Ο Θρύλος του Χιλιαεννιακόσια” (1998) σε σκηνοθεσία Guiseppe Tornatore, με τον Τιμ Ροθ στον πρωταγωνιστικό ρόλο) και από έναν φίλο ηθοποιό έμαθα ότι υπήρχε ως ποιητικός μονόλογος, οπότε διάβασα το έργο “Novecento” του Αλεσάντρο Μπαρίκο και το πρότεινα στη σκηνοθέτρια Γεωργία Τσαγκαράκη» συνεχίζει ο Μελαχρινός Βελέντζας. «Στην αρχή το δουλέψαμε ως μονόλογο. Στο κείμενο τον μονόλογο ερμηνεύει ο τρομπετίστας ο οποίος μιλάει για τον φίλο του, οπότε ο Χιλιαεννιακόσια δεν εμφανίζεται επί σκηνής και όσες φορές έχει παιχτεί η παράσταση στην Ελλάδα ανέβαινε κυρίως από ηθοποιό ο οποίος δεν ήταν μουσικός. Και πολύ σωστά η Γεωργία παρατήρησε ότι υπάρχουν δύο ηθοποιοί και το διασκεύασε εμφανίζοντας επί σκηνής δύο ανθρώπους σε διαλογική μορφή. Δεν ξεκίνησα να ερμηνεύω αυτόν τον χαρακτήρα, δηλαδή η Γεωργία το δούλεψε έτσι ώστε μας έδωσε χρόνο στο κείμενο, οπότε διαβάζαμε ξανά και ξανά το κείμενο για να ακούσουμε τι λέει η ιστορία. Πολύ απλά, πολύ απλή αφήγηση, οπότε δεν μπήκαμε στη διαδικασία ρόλων, ακριβώς επειδή μοιράστηκε η αφήγηση για να πούμε την ιστορία. Η Γεωργία δουλεύει πολύ ενεργειακά και σωματικά, υπάρχει πολύ σωματικότητα στην παράσταση και είναι κάτι που μας αρέσει και προκαλεί από την πλευρά του ηθοποιού κάτι το οποίο είναι σωματικό, δεν έχει να κάνει με μια σκέψη του ότι τώρα εγώ θα ερμηνεύσω και θα διηγηθώ κάτι πιο εγκεφαλικό. Αντιδρά το σώμα πολλές φορές. Μου αρέσει σαν ρόλος που είναι σαν ένας διάλογος με τον φίλο του. Αν τον βλέπαμε ως μονόλογος νομίζω δεν θα είχε τόσο ενδιαφέρον. Στη δική μας παράσταση έχει γίνει μια διαλογική δουλειά που έχει να κάνει με την αξία της φιλίας και που πάντα χρειάζεσαι ένα καθρέφτισμα για να πεις μια ιστορία».

 

Ο Μελαχρινός Βελέντζας ερμηνεύει τον πιανίστα Χιλιαεννιακόσια ή Lemon. (Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης).

«Υπάρχει μια δράση συνεχόμενη και χωρίς σταματημό και αυτό προκαλεί στον θεατή μεγάλη αγωνία. Αυτό είναι και το ζητούμενο άμα συμβαίνει με μια παράσταση, με την έννοια ότι κινητοποιείται ο θεατής. Το θέατρο είναι μια συνάντηση που πρέπει να γίνει, οπότε όταν δημιουργείται η συνθήκη είναι ευχάριστο και πολλές φορές είναι και πέρα από την κριτική, δεν είναι αν η παράσταση ήταν καλή ή όχι, αλλά ότι συνέβη κάτι. Έχει κάτι συγκινητικό η επιλογή του Χιλιαεννιακόσια, τον είχαν παρατήσει στην αίθουσα χορού πάνω στο πιάνο και από αυτό το ίδιο το πρόβλημα μπόρεσε και κινητοποιήθηκε. Είναι αλλόκοτο για τους άλλους, για τον ίδιο όμως είναι μια φυσιολογική κατάσταση και αυτό νομίζω ότι παράγει και το κωμικό στοιχείο στην παράσταση. Εκεί που είναι αλλόκοτο για τον φίλο του, τον Τούνι. Πάντα χρειάζεσαι στη ζωή μια αντίθεση, για να καταλάβεις την αντι-θέση, τη θέση σου δηλαδή στα πράγματα. Είναι μια φράση που λέει “Δεν πρέπει να νομίζεις πως είμαι δυστυχισμένος δεν θα είμαι ποτέ πια”. Αρχίζει και μας συναντά κάτι το οποίο είναι λέξεις και φράσεις της κάθε παράστασης πια, και αύριο έχουμε άλλη παράσταση και θα είναι άλλη φράση και νομίζω εκεί είναι πλούσια η ιστορία. Να μπορεί να σου δίνει μια διαφορετική φράση κάθε φορά που συμβαίνει και με τους θεατές, τελικά. Πού θέλουμε να πάμε ή πού νιώθουμε ευτυχισμένοι; Γι’ αυτό και έχουμε δώσει τον υπότιτλο “μια παράσταση ανάμεσα στη στεριά και τη θάλασσα”, γιατί νομίζω είναι κάπου ανάμεσα και δεν έχει σταθερό πουθενά. Λίγο ανασφαλές αλλά με την καλή έννοια. Δηλαδή αν τα έχεις όλα σίγουρα στη ζωή σου, τότε δεν μετακινείσαι. Η ελευθερία στην ουσία βρίσκεται μέσα στη σχέση με τον εαυτό σου και με μια ομάδα, πρέπει να σχετιστείς και να σε αφορά αυτό που κάνεις. Οπότε πρέπει να δεσμευτείς, η ελευθερία έχει δέσμευση, δεν είναι αναρχία. Ας πούμε ο 1900 είναι πραγματικά ελεύθερος μέσα στην τέχνη του, γιατί δεσμεύτηκε έχει αποκλειστική σχέση με το πιάνο του. Οπότε αυτό τον κάνει πολύ ελεύθερο μέσα σε αυτό και είναι και αυτό που λέει στο τέλος στον μονόλογό του και στο κομμάτι για τις επιλογές που κάνουμε ως άνθρωποι στις ζωές μας και στις δουλειές μας. Χρειάζεται μια αφαίρεση, σχεδόν μια τεχνητή έλλειψη, όπου στον Χιλιαεννιακόσια έγινε με έναν φυσικό τρόπο, δηλαδή τον εγκατέλειψαν οι γονείς του, τον βρήκε ένας ναύτης ο οποίος στη συνέχεια πέθανε και αυτός οπότε ξανά τα ίδια, αλλά αν αφαιρέσεις πράγματα σήμερα νομίζω ότι νιώθεις πολύ πιο ελεύθερος. Ενώ το σύστημα σου λέει πρέπει να αποκτήσεις περισσότερα πράγματα, ο δρόμος εκεί είναι προς τη σκλαβιά και όχι προς την ελευθερία, γιατί γίνεσαι δέσμιος των πολλών επιλογών που πρέπει να τις υπηρετείς και τελικά εξαντλείσαι».

 

Ο Γιώργος Δρίβας ερμηνεύει τον Τιμ Τούνι. (Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης).

 

«Επειδή μου αρέσει η ετυμολογία των λέξεων θα παρατηρήσω ότι άλλο είναι μια παράσταση και άλλο μια παραγωγή» εξηγεί ο ηθοποιός ο οποίος έχει ιδρύσει την ομάδα Experimento με τη Νατάσα Τσιντικίδη και κάνει και την παραγωγή της παράστασης. «Οπότε μια παράσταση δεν σημαίνει ότι είναι και παραγωγή. Και όχι με την έννοια ότι κάποιος ήρθε και έβαλε χρήματα. Είναι όπως το λεμονάκι που παίρνει κάθε θεατής φεύγοντας από την παράσταση, που έχει καλλιεργηθεί και παράγεται κάποια στιγμή. Κάποιος αφιερώθηκε σε αυτό, έδωσε χρόνο, πολύ βασικό στην παραγωγή. Δεν νομίζω ότι είναι πολύ λογικό να ανεβαίνουν για λίγες παραστάσεις, υπάρχει μια λογική σούπερ μάρκετ, ξεκάθαρα. Για να ανακυκλωθεί ο κόσμος της ομάδας και μόλις ο κόσμος αυτός τελειώσει και εξαντληθεί πάμε στο επόμενο. Και αυτό πολλές φορές γίνεται με όρους ούτε καλούς για τους ίδιους τους καλλιτέχνες- απλήρωτες πρόβες, δουλεύουν με ποσοστά- ενώ αν μια ομάδα επιλέξει να δώσει χρόνο, τότε απευθύνεται σε άγνωστους θεατές. Και αυτό είναι ένα ερώτημα πώς γίνεται και η πρόθεσή μου είναι με την ομάδα Experimento να έχουμε μια καλή παράσταση ούτως ώστε να αρχίσει να ενδιαφέρει κάποιον με τον οποίο εγώ δεν συνδέομαι. Δεν θα έρθει ούτε επειδή είναι φίλος μου, ούτε επειδή του είπαν ότι είναι υποχρεωμένος να έρθει. Έρχεται για τη δουλειά. Το κλειδί είναι να πούμε ότι η τέχνη είναι δουλειά και ούτε ψυχοθεραπεία και τίποτα από αυτά τα οποία τα χρησιμοποιεί το ίδιο το σύστημα για να μην πληρώνει. Έχω την αίσθηση ότι το θέατρο καταλήγει να είναι όχι οικονομική πολυτέλεια αλλά πολιτιστική πολυτέλεια για κάποιον. Ψάχνουμε με την ομάδα Experimento να βρούμε τρόπους να έρθει κόσμος στο θέατρο που δεν έχει δει ποτέ. Και υπάρχει πολύ κόσμος που δεν έχει πάει ποτέ στο θέατρο, είτε γιατί νιώθει περιθωριοποιημένος ή γιατί έχουμε ταυτίσει το θέατρο με κάτι που μπορεί να είναι κουλτουριάρικο, το οποίο και δεν ισχύει. Οπότε θέλω να πω ότι υπάρχουν πολλοί μύθοι γύρω από αυτό και ίσως με την πληθώρα παραστάσεων πολλαπλασιάζονται και τελικά δεν γίνεται μια ειλικρινής κουβέντα για τους λόγους που γίνεται μια παράσταση».

 


O Lemon πήρε το όνομά του από ένα κουτί λεμόνια που βρισκόταν δίπλα από το πιάνο που τον άφησαν οι γονείς του. (Φωτογραφίες: Χάρης Γερμανίδης).

 

«Με το λεμόνι είχα μια σχέση πριν το “Lemon” και δεν ξέρω αν ασυνείδητα οδήγησε και στον τίτλο του έργου, όταν ψάχναμε σαν ομάδα πώς να το ονομάσουμε. Η γιαγιά μου χρησιμοποιούσε το λεμόνι συνέχεια, σε συμβούλευε να το βάζω στο πρόσωπό μου, σαν σαμπουάν οπότε και τώρα για το ρόλο βάζω στα μαλλιά μου λεμόνι. Μου αρέσει να το πίνω επειδή είναι ξινό και με ξυπνάει, εξού και στην παράσταση στύβουμε λεμόνια και πίνουμε λεμονάδα. Επί σκηνής βάζω και ένα άρωμα γιατί είναι ωραίο να ενεργοποιούνται οι αισθήσεις, όπως και με το ταλκ που χρησιμοποιούμε. Με απλά πράγματα. Το θέατρο είναι ένα παιδικό παιχνίδι όπου χρησιμοποιείς ένα απλό στοιχείο –πέρα από την αφήγηση- και δημιουργείται ξαφνικά ένας άλλος κόσμος. Η μυρωδιά της κολόνιας μπορεί να ξύπνησε σε έναν θεατή κάτι προσωπικό και αυτό είναι το μαγευτικό. Κάποιος να πάρει κάτι που αφορά εκείνον. Και η ευθύνη του καλλιτέχνη είναι να το κινητοποιήσει αυτό για να είναι ενεργός ο θεατής».

 

Μαριλένα Θεοδωράκου

 

 

 

Ταυτότητα παράστασης

«Lemon» βασισμένο στον μονόλογο “Novecento” του Alessandro Baricco

Διασκευή – Σκηνοθεσία – Κίνηση: Γεωργία Τσαγκαράκη

Μετάφραση: Σταύρος Παπασταύρου

Σκηνογραφία: Νατάσα Τσιντικίδη

Κοστούμια: Κέλλυ Σταματοπούλου

Ηχητικός σχεδιασμός: Λευτέρης Δούρος

Σχεδιασμός φωτισμού: Μαρία Αθανασοπούλου

Φωτογραφίες – Trailer: Χάρης Γερμανίδης

Κατασκευή σκηνικού: Θωμάς Μαριάς

 

Παίζουν οι ηθοποιοί: Μελαχρινός Βελέντζας, Γιώργος Δρίβας

 

Μια παραγωγή των Experimento

 

Πού:  Θέατρο Radar, Πλ. Αγίου Ιωάννη & Πυθέου 93, τηλ. 210 9769294, πληροφορίες – κρατήσεις: 6949 424283 και 6977 773875

Πότε: από 15 Οκτωβρίου 2018 και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15

Εισιτήρια: 12 ευρώ (κανονικό), 10 ευρώ (μειωμένο)

 

Η παράσταση θα ανέβει στο Θέατρο Λιθογραφείον στην Πάτρα στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2018.

 

 

Info

Οι Experimento είναι καλλιτεχνικό δίκτυο Έρευνας και Παραγωγής. Ιδρύθηκαν το 2018 από τον Μελαχρινό Βελέντζα και τη Νατάσα Τσιντικίδη με κύρια εργασία την προετοιμασία και παρουσίαση έργων που προσεγγίζουν την πραγματικότητα από την ανάποδη και ταυτόχρονα μας φέρνουν σε άμεση επαφή με τους ανθρώπους. Γιατί θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές.