Γιολάντα Μαρκοπούλου: «Η “Eroica” ήταν πάντα η πρώτη ταινία που ήθελα να κάνω»

Δημήτρης Παναρετάκης: «Πιστεύω ότι με το θέατρο μπορείς να περάσεις τα απίστευτα»
30 Οκτωβρίου 2018
Ο Χρήστος Καπενής ερμηνεύει τον Τζόαν Παντάν
2 Νοεμβρίου 2018

Η Γιολάντα Μαρκοπούλου σκηνοθετεί την παράσταση του έργου “Eroica” του Κοσμά Πολίτη.

Ένα ροκ συγκρότημα δίνει ένα τελικό σόου. Οκτώ ηθοποιοί της νέας γενιάς παίζουν ζωντανά μουσική επί σκηνής και ερμηνεύουν οκτώ εφήβους που έρχονται για πρώτη φορά αντιμέτωποι με τον έρωτα και τον θάνατο και ψάχνουν να βρουν τον τρόπο να γίνουν ήρωες. Τελικά γίνονται ήρωες στην παράσταση του έργου “Eroica” του Κοσμά Πολίτη, το έργο εκδόθηκε το 1937 σαν το μυθιστόρημα της εφηβείας κι έθεσε για πρώτη φορά τους προβληματισμούς της εφηβικής ηλικίας στη  νεοελληνική γραφή. O συγγραφέας της, ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του 1930, μας μεταφέρει στον κόσμο των εφηβικών ονείρων.  Η Γιολάντα Μαρκοπούλου σκηνοθετεί το έργο που διάβασε όταν η ίδια ήταν δεκαέξι χρονών και που ονειρευόταν από τότε να κάνει κινηματογραφική ταινία. Ωστόσο, τώρα ήταν η σωστή στιγμή για τη μεταφορά του στη σκηνή του Υπογείου του Θεάτρου Τέχνης όπου καθοδηγεί σκηνοθετικά μια ομάδα νέων ηθοποιών, που με άξονα την αφήγηση και τον διάλογο, μας καλούν σε μια ροκ «γιορτή» ενηλικίωσης.

 

«Είναι η πρώτη φορά που συνεργάζομαι με το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν και είναι τιμή και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό. Τα τελευταία δέκα χρόνια που δουλεύω ως σκηνοθέτρια με το “Συνεργεί-ο” είχα ανεβάσει παραστάσεις σε μη θεατρικούς χώρους, σε δρόμους,  με site specific παραστάσεις, οπότε αυτή είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζω κάτι σε μια μεγάλη σκηνή, κανονική και βέβαια ιστορική, με εξαίρεση το Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας που είχα κάνει τους “Εμιγκρέδες” και το “Θάλαμος Αρ. 6”. Όλα αυτά είναι σίγουρα μια μεγάλη πρόκληση και αυτό μου δίνει και διαφορετική ενέργεια στον τρόπο που δουλεύω» λέει η Γιολάντα Μαρκοπούλου την οποία γνωρίσαμε κυρίως μέσα από τη δουλειά της στο “Συνεργεί-ο” έναν χώρο που έκλεισε πέρυσι κατ’ επιλογή όπως μου εξηγεί η ίδια, όπου έκανε πολλές παραστάσεις με πρόσφυγες και μετανάστες. «Κάποια πράγματα ξεκινάνε, ξεκίνησα και εγώ με την πρώτη μου δουλειά τότε και πλέον αλλάζει και ο χάρτης των θεάτρων, έχουν ανοίξει πολλά θέατρα σαν το Συνεργεί-ο πια, δεν έχει την μοναδικότητα που μπορεί να είχε κάποτε, οπότε πάμε για άλλα πράγματα τώρα. Και γι’ αυτό έχω φτιάξει έναν οργανισμό που λέγεται Mind The Fact, ο οποίος έχει ως σκοπό να παρουσιάζει καλλιτεχνικά έργα τα οποία παρουσιάζουν αληθινές ιστορίες με πρωταγωνιστές τους ανθρώπους που τις έζησαν».

 

 

«Το κείμενο αυτό του Κοσμά Πολίτη, το διάβασα όταν ήμουν στη  ηλικία των ηρώων, όταν ήμουν δεκαέξι χρονών. Ήταν στην ύλη του σχολείου και μας το είχε ζητήσει μια εξαιρετική δασκάλα που ακόμα έχουμε επαφές, η κυρία Μίχα. Και το λέω αυτό, γιατί πολύ συχνά λείπει ένας άνθρωπος που σε μια νεαρή ηλικία θα σε φέρει σε επαφή με ένα υλικό που μπορεί να σου μείνει, μπορεί να σε επηρεάσει και να σε στιγματίσει τόσο θετικά. Επειδή εγώ σπούδασα κινηματογράφο, η “Eroica” ήταν πάντα η πρώτη ταινία που ήθελα να κάνω, πραγματικά με είχε εντυπωσιάσει τότε όταν ήμουν δεκαέξι, οπότε ήταν ένα από τα όνειρα μου. Αφενός το όνειρό μου ήταν να το κάνω ταινία και θα το κάνω στη συνέχεια, αλλά επειδή δουλεύω πιο πολύ στο θέατρο τα τελευταία χρόνια, νομίζω ότι και αυτό είναι ένα κομμάτι του ονείρου αυτού. Οπότε είναι ένα υλικό το οποίο έχω διαβάσει πολλές φορές από τότε, αλλά καμιά φορά έρχεται η σωστή στιγμή, η σωστή εποχή και στη ζωή μου και σε σχέση με το τι νιώθω, ότι αυτή τη στιγμή είναι η ώρα για να ανέβει ένα τέτοιο έργο. H ιστορία έχει να κάνει με μια ομάδα εφήβων που γνωρίζουν τον έρωτα και τον θάνατο για πρώτη φορά και μέσα από αυτό ανακαλύπτουν το πως μπορούν να γίνουν ήρωες, ψάχνουν να βρουν τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να γίνουν ήρωες, γίνονται ήρωες, μετά χάνουν αυτόν τον ηρωισμό, μετά τον ξαναβρίσκουν» συνεχίζει η σκηνοθέτρια. «Είναι σ’ ένα ψάξιμο γι’ αυτό και πιστεύω ότι τα παιδιά αυτή τη στιγμή έχουν αυτή την ανάγκη. Έχουν ανάγκη να ψάξουν, να ανακαλύψουν κάτι καινούργιο. Πραγματικά και εγώ έχω αυτή την ερώτηση -έχοντας και παιδιά, πολύ μικρά βέβαια που σε λίγο θα είναι σε αυτή την ηλικία- έχουν τα παιδιά πια ανάγκη από έναν ήρωα, έχουν ανάγκη από ένα πρότυπο, έχουν ανάγκη από κάποιον να τους κατευθύνει και ποιος θα μπορούσε να είναι αυτός; Νιώθω ότι είναι μια εποχή που πολλά πράγματα αλλάζουν και καμιά φορά ξεχνάμε τη βάση, τις πραγματικές αξίες που μας συνδέουν και μας δίνουν και νόημα στη ζωή μας. Και η “Eroica” θεωρώ ότι εμπεριέχει όλες αυτές τις αξίες και σε φέρνει κοντά σ’ ένα κομμάτι μες στην ψυχή μας που καμιά φορά τείνουμε να το χάσουμε και ως νέοι και ως μεγαλύτεροι ενήλικες αργότερα».

 

 

«Η ομάδα ηθοποιών είναι ίσως από τα πιο σημαντικά κομμάτια όλης της διαδικασίας της παράστασης. Επειδή είχα δουλέψει πολύ με μη ηθοποιούς τα τελευταία χρόνια, η αλήθεια είναι ότι δεν είχα επαφή με τους νέους ηθοποιούς. Οπότε έκανα ακροάσεις και έτσι γνώρισα τους ηθοποιούς που δουλεύουμε μαζί. Είναι η πρώτη συνεργασία με όλους κάτι το οποίο το βρίσκω πολύ ωραίο και φρέσκο. Τα παιδιά είναι εξαιρετικά και μπήκαν πολύ γρήγορα σε έναν τρόπο δουλειάς, ο οποίος θεωρώ ότι είναι απαραίτητος για ένα τέτοιο έργο με τον τρόπο που εγώ ήθελα να το δουλέψω. Δουλέψαμε πολύ ερευνητικά, αυτοσχεδιαστικά, δηλαδή στην ουσία χτίσαμε την δικιά μας “Eroica” μέσα από τις πρόβες. Οι χαρακτήρες των ίδιων των ηθοποιών θεωρώ ότι παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στο πως εξελίχθηκαν και οι χαρακτήρες του έργου. Υπάρχει κάπου ένα σημείο που τέμνονται, γιατί εμένα με ενδιαφέρει πολύ πώς η βιογραφία των ηθοποιών μπορεί να επιδράσει στη βιογραφία των ρόλων και πώς υπάρχει αυτή η αλληλεπίδραση, έτσι ώστε να μην πάμε να φέρουμε κάτι έτοιμο, αλλά να δημιουργήσουμε κάτι από την αρχή και αυτό συμβαίνει σε όλα τα επίπεδα του έργου. Ξεκίνησα tabula rasa όσον αφορά το πώς θα είναι η παράσταση και πάντα έτσι κάνω και νομίζω αυτό είναι και το πιο συναρπαστικό κομμάτι. Ότι ξεκινάς ένα ταξίδι με κάποιους ανθρώπους και δεν ξέρεις πραγματικά πως θα διαμορφωθεί το αποτέλεσμα. Οι υπόλοιποι συντελεστές, και είναι πολύ σημαντικό να αναφερθούμε σε αυτό, ξεκινώντας από την Έλενα Τριανταφυλλοπούλου που έκανε μια τρομερή δουλειά πάνω στη διασκευή. Η “Eroica” σαν έργο είναι ένα δύσκολο έργο να διασκευαστεί, γι’ αυτό δουλέψαμε και μέσα από την πρόβα και μέσα από την προετοιμασία της Έλενας και έγινε ένας πολύ ωραίος διάλογος ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Οπότε αυτά τα δύο κομμάτια ήρθαν και δέσανε. Δεν θα γινόταν χωρίς να υπάρχει αυτός ο ρόλος, είναι πολύ δύσκολο να διασκευάσεις ένα έργο χωρίς να έχεις κάποιους άξονες. Επίσης και ο Πάρις Μέξης στα σκηνικά και στα κοστούμια αλλά και σε όλο το κομμάτι που έχει κάνει με τις φωτογραφίες και τα γραφιστικά, έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο επίσης στην ταυτότητα της παράστασης, γι’ αυτό μην ξεχνάμε ότι απευθύνεται και σε ενήλικες και σε εφηβικό κοινό. Η παράσταση θα παίζεται τα πρωινά για Γυμνάσια και Λύκεια, ενώ κάθε Δευτέρα και Τρίτη βράδυ για το κοινό. Είναι ένα έργο που πιστεύουμε ότι πραγματικά αφορά αυτές τις ηλικίες και θα προσπαθήσουμε να το πάμε και αλλού, να παίξουμε και εκτός Αθηνών μετά το τέλος αυτής της σεζόν. Για να μπορεί σιγά-σιγά να αναπτύσσεται η θεατρική παιδεία και σε μέρη που δεν έχουν επαφή με το θέατρο τον χειμώνα. Θεωρώ ότι είναι έγκλημα να μην υπάρχει θέατρο το χειμώνα σε περιοχές παρά μόνο στα καλοκαιρινά φεστιβάλ. Το θέατρο πρέπει να είναι κομμάτι της ζωής, της καθημερινότητας ειδικά για τα νέα παιδιά, και για τα μικρά και τους εφήβους. Θα έπρεπε να υπάρχει κρατική χρηματοδότηση για να μπορεί το θέατρο να πάει και στην περιφέρεια, ίσως κάποια ενίσχυση στα ΔΗΠΕΘΕ που θα μπορούσαν να φιλοξενούν στους χώρους τους παραστάσεις».

 

 

«Όπως προείπα όταν διάβασα την “Eroica” ήμουν δεκαέξι. Τότε θυμάμαι ότι ο τρόπος που επικοινωνούσαμε μεταξύ μας ήταν μέσω της μουσικής, φαντάζομαι ότι ακόμα συμβαίνει αυτό, αλλά τότε δεν είχαμε όλα αυτά τα ηλεκτρονικά μέσα, ήμασταν ακόμα στην εποχή της κασέτας και του cd. Οπότε όλο αυτό είχε μια μαγεία, έναν ρομαντισμό, γινόντουσαν ανταλλαγές, παιχνίδια, ερωτικά παιχνίδια, όλα μέσω της μουσικής. Αποφάσισα να στρέψω εκεί την παράσταση και να έχει ένα έντονο μουσικό στοιχείο. Με τον Βασίλη Τζαβάρα τον μουσικό της παράστασης και με τους  ηθοποιούς, που κάποιοι είναι μουσικοί και άλλοι έμαθαν μουσική για την παράσταση, φτιάξαμε ένα ροκ συγκρότημα το οποίο ξεκινάει μαζί, στη συνέχεια κάπως χωρίζεται, όπως γίνεται πολύ συχνά και στα μεγάλα συγκροτήματα και έρχονται πάλι μαζί να κάνουν μια τελική παράσταση, ένα τελικό σόου. Οπότε η παράσταση έχει αρκετή μουσική και έντονη μουσική την οποία την έχουμε φτιάξει εμείς. Η μουσική είναι ζωντανή, δημιουργείται και παίζεται επί σκηνής».

 

Μαριλένα Θεοδωράκου

 

 

Πληροφορίες παράστασης

«Eroica» του Κοσμά Πολίτη

Σκηνοθεσία: Γιολάντα Μαρκοπούλου

Δραματουργία: Έλενα Τριανταφυλλοπούλου

Σκηνικά-Κοστούμια: Πάρις Μέξης

Μουσική: Βασίλης Τζαβάρας με τη δημιουργική συμβολή του θιάσου

Φωτισμοί: Ολυμπία Μυτιληναίου

Επιμέλεια κίνησης: Σοφία Μαυραγάνη

Βοηθός σκηνοθέτη: Εύα Οικονόμου-Βαμβακά

Εκτέλεση παραγωγής: Βίκυ Στρατάκη

 

Τη μουσική της παράστασης ερμηνεύουν ζωντανά οι ηθοποιοί.

 

Παίζουν (αλφαβητικά):  Θέμης Θεοχάρογλου, Ιφιγένεια Καραμήτρου, Ελεάνα Καυκαλά, Νικόλας Μίχας, Ευθαλία Παπακώστα, Πάρης Σκαρτσολιάς, Αλέξανδρος Σκουρλέτης, Θάνος Τσακαλίδης

 

 

Πού: Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν –Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5, τηλ. 210 3228706

Πότε: κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15 έως Τρίτη 1η Ιανουαρίου (εκτός Τρίτης 27 Νοεμβρίου)

Εισιτήρια: 15 ευρώ γενική είσοδος, 10 ευρώ μειωμένο – φοιτητικό, 8 ευρώ ανέργων

 

Info

·         Το μυθιστόρημα «Eroica» που έγραψε ο Κοσμάς Πολίτης το 1937, σκηνοθέτησε για τον κινηματογράφο ο Μιχάλης Κακογιάννης και έλαβε μέρος στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βερολίνου, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Λονδίνου, ενώ πήρε Βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1961. Η πρώτη προβολή της ταινίας στην Ελλάδα έγινε το 1962.

·         H Γιολάντα Μαρκοπούλου,  η οποία έχει δουλέψει ως βοηθός σκηνοθέτη του Μιχάλη Κακογιάννη στην «Λυσιστράτη», σκηνοθετεί το 2018 την «Eroica» που ανεβαίνει για πρώτη φορά στο θέατρο.