Δημήτρης Αγαρτζίδης: «Η “Κυρά της θάλασσας” αντλεί πολλά στοιχεία από την ψυχανάλυση»

Δαμιανός Κωνσταντινίδης: «Η “Θυσία του Αβραάμ” είναι ένα έργο που θέτει οντολογικά ερωτήματα»
10 Απριλίου 2018
O Ευθύμης Μοσχόπουλος ερμηνεύει στο «Any One»
16 Απριλίου 2018

Οι ηθοποιοί της παράστασης «Η Κυρά Της Θάλασσας» που ανεβαίνει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου από την Ομάδα Elephas tiliensis. (Φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου).

Μετά την «Περσινή Αρραβωνιαστικιά», «Λούλα», «Persona» και «Η βοσκοπούλα» η Ομάδα Elephas tiliensis επιστρέφει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Ο Δημήτρης Αγαρτζίδης συνυπογράφει με τη Δέσποινα Αναστάσογλου τη δραματουργική επεξεργασία και τη σκηνοθεσία της παράστασης του έργου «Η Κυρά της θάλασσας» που βασίζεται στο μύθο της γοργόνας που θυσιάζει την ουρά της, για να ζήσει μαζί με τον άνθρωπο που αγαπάει.

«Η πρώτη μου επαφή με τα έργα του Ίψεν ήταν στα χρόνια του σχολείου με την “Αγριόπαπια” και νομίζω ότι ήταν ένα πολύ εγκεφαλικό κείμενο για να συνεπάρει έναν έφηβο, τουλάχιστον εμένα θυμάμαι με είχε γοητεύσει, αλλά όχι συγκινήσει» λέει ο σκηνοθέτης και ηθοποιός. «Νομίζω, τώρα πια, αυτό που είναι πολύ ελκυστικό στα κείμενα του Νορβηγού συγγραφέα είναι η ψυχαναλυτική του προσέγγιση και μια εποπτεία θα έλεγα στα έργα του σαν αυτά που έχει ο γιατρός στον ασθενή του. Νομίζω απευθύνεται στο “δυτικό” μας κομμάτι. Η “Κυρά της Θάλασσας” αντλεί, επίσης, πολλά στοιχεία από την ψυχανάλυση, που είναι μια θεραπεία που απευθύνεται απόλυτα στον σύγχρονο άνθρωπο, καθώς εντοπίζει λειτουργίες που αναπτύσσουμε ως παιδιά μέσα στην οικογένεια και αναπαράγουμε ως μοτίβα στην ενήλικη ζωή μας. Ταυτόχρονα το έργο μιλά για όλα αυτά που δεν αναλύονται και δεν εξηγούνται, αλλά είναι ριζωμένα μέσα μας. Αυτή η αντίστιξη, που είναι, στην τελική, η προσπάθεια μας να καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας για να μπορέσουμε να έχουμε μια καλύτερη ζωή ήταν το βασικό κίνητρο αυτής της παράστασης».

Η Ελίντα Βάνγκελ, κόρη φαροφύλακα, παιδί της ανοιχτής θάλασσας, ζει μια καταπιεσμένη ζωή με τον γιατρό σύζυγό της και τις δύο κόρες του, από προηγούμενό γάμο, σε έναν τόπο αποκλεισμένο και ασφυκτικό. Αισθάνεται φυλακισμένη και ονειρεύεται τη θάλασσα. Το καλοκαίρι κολυμπάει καθημερινά στη λίμνη. Μια μέρα χάνει τις αισθήσεις της μέσα στο νερό και ένας ξένος άντρας τη σώζει. Εκείνος εισβάλλει στον οικογενειακό κλοιό και ταράζει τις ισορροπίες.

«Ο Ίψεν χρησιμοποιεί το παραμύθι της “Μικρής Γοργόνας” του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και μέσα από το πρίσμα της οικογένειας θέτει ερωτήματα που μας αφορούν απόλυτα στην καθημερινότητα» συνεχίζει ο Αγαρτζίδης. «Εμείς, ως πολίτες ενός δημοκρατικού συστήματος και ασφαλείς μέσα στην οικογένειά μας θεωρούμαστε ελεύθεροι. Είμαστε, όμως, πραγματικά ελεύθεροι να ορίσουμε τον εαυτό μας; Ακόμα και η ονομαζόμενη σημερινή κρίση μάς κρατά δέσμιους ενός πλαισίου από το οποίο δε θέλουμε, ή δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, γιατί καλλιεργεί τον φόβο. Κάτι μέσα μας, όμως, οραματίζεται το άγνωστο, ακόμα κι αν δεν τολμάμε να το φτάσουμε. Γιατί το άγνωστο εμπεριέχει το ενδεχόμενο της ελευθερίας, ενέχει όμως τον φόβο, ενώ το γνωστό, ακόμα κι αν δεν μας ικανοποιεί, μας δημιουργεί μια, έστω εσφαλμένη, αίσθηση ασφαλείας. Για την ευθύνη της όποιας επιλογής μας μιλά το έργο».

Ο Ίψεν τοποθετεί δυο ασύνδετα μεταξύ τους συστήματα – ένα ερωτικό τρίο και το εκλογικευμένο και τακτοποιημένο σύμπαν της οικογένειας – και μας φέρνει αντιμέτωπους με τις ρωγμές του δυτικού τρόπου σκέψης και της ανάγκης μας να ερμηνεύουμε και να ταξινομούμε τα πάντα, ακόμη και να τα θεραπεύουμε. Ενταγμένοι όλοι σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο αναζητάμε τον προσωπικό μας χώρο, καθώς και έναν τόπο όπου μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι. Δεν είμαστε όμως εκπαιδευμένοι για να είμαστε ελεύθεροι. Ελεύθεροι από εθνικότητες, ελεύθεροι από το φύλο μας, ελεύθεροι από τη χώρα μας, ελεύθεροι από την καταπίεση των ανθρώπων δίπλα μας.

«Υπάρχει πάντα, σκέφτομαι, μια απόσταση ανάμεσα στην έννοια της ελευθερίας που γράφαμε στην έκθεση και στην έννοια της ελευθερίας που αντιμετωπίζουμε στην καθημερινότητα. Μιλάμε για μια συνθήκη ελευθερίας που σε δεδομένες συνθήκες μπορούμε να αποφασίζουμε για τον εαυτό μας. Νομίζω είναι μια συνεχής προσπάθεια αυτοδιάθεσης και μια πάλη με τις εξωτερικές πιέσεις. Μια στιγμή χαράς, είναι για μένα στιγμή ελευθερίας».

Ο Δημήτρης Αγαρτζίδης σκηνοθετεί και ταυτόχρονα ερμηνεύει μαζί με τους Βίκυ Κατσίκα,  Άρη Μπαλή,  Τατιάνα Άννα Πίττα και Μαρία Μοσχούρη και πρόκειται να παρουσιάσει στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 2018  μια εκδοχή του «Οδυσσέα» του Τζαίημς Τζόυς, με τον τίτλο «Οδυσσέας, ένα ορατόριο – ωδή στην καθημερινότητα».

«Πάντα ένα βασικό κομμάτι της σκηνοθεσίας για μένα, είναι να μπορέσουν οι ηθοποιοί να πάρουν το προσωπικό τους μερίδιο στην παράσταση. Όποια και αν είναι η σκέψη του σκηνοθέτη και ο μηχανισμός της σκηνοθεσίας ο ηθοποιός είναι ο βασικός αγωγός που επικοινωνεί με το κοινό την παράσταση. Εδώ, εξαρχής, όλοι μπήκαν σε μια προσωπική διαδικασία με το έργο και αυτό ανέσυρε βαθιά κομμάτια του κειμένου. Όλοι οι ρόλοι είναι ελκυστικοί και απωθητικοί ταυτόχρονα και αυτό τους κάνει τόσο ανθρώπινους».

 

                                                                                                                      Μαριλένα Θεοδωράκου

 

Info

«Η Κυρά Της Θάλασσας»

Ελεύθερη μεταφορά του έργου του Χένρικ Ίψεν

Ομάδα Elephas tiliensis

Δραματουργική επεξεργασία, Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου

Σκηνικός χώρος, Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού

Ενορχήστρωση, Μουσική διδασκαλία: Mislav Režić

Φωνητική διδασκαλία: Γιώργος Πατεράκης

Κίνηση: Μπέτυ Δραμισιώτη

Φωτισμοί: Βασίλης Κλωτσοτήρας

 

Παίζουν: Βίκυ Κατσίκα,  Άρης Μπαλής,  Δημήτρης Αγαρτζίδης, Τατιάνα Άννα Πίττα, Μαρία Μοσχούρη

 

Το κείμενο βασίζεται στη μετάφραση της Μαργαρίτας Μέλμπεργκ, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νεφέλη.

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.

 

Θέατρο του Νέου Κόσμου -Κεντρική Σκηνή

Αντισθένους 7 και Θαρύπου, Αθήνα, τηλ. 210 9212900

www.nkt.gr

Από 20 Απριλίου 2018

Τετάρτη στις 18.30, Παρασκευή στις 21.15, Σάββατο στις 21.15 και Κυριακή στις 19.00

 

 

 

 

Ο Δημήτρης Αγαρτζίδης συνσκηνοθετεί και παίζει στην παράσταση του έργου «Η Κυρά Της Θάλασσας».